Geri Dön

Yaşlı hastaya bakım veren yaşlılarda beslenme durumu: Bakım verme yükü ve kırılganlık durumu ile ilişkisi

Nutritional status of elderly caregivers who take care of older patients: Its relationship with caregiving burden and frailty

PDF İndir

  1. Tez No: 790748
  2. Yazar: FATMA ÖZALP
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÖKHAN KESER
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Geriatri, Beslenme ve Diyetetik, Geriatrics, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Bakım verenler, Bakım verme yükü, Beslenme, Beslenme durumu, Kırılganlık, Yaşlılar, Caregivers, Caregiver burden, Nutrition, Nutritional status, Frailty, Aged
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: İleri yaşta, beslenme durumu fizyolojik, psikolojik, sosyal ve ekonomik değişimlere bağlı olarak yaşla birlikte kolayca bozulabilmektedir. Günümüze kadar yaşlıların yaşam yerlerine (toplum, huzur evi) ve hizmet alma alanlarına (evde bakım, hastane) göre beslenme durumu ve beslenme durumunu etkileyen faktörler geniş çapta çalışılmıştır. Ancak, yaşlı hastaya bakım veren yaşlılarda beslenme durumu ve ilişkili faktörleri inceleyen az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, yaşlı hastaya bakım veren yaşlı bireylerde beslenme durumunun saptanması, bakım verme yükü ve kırılganlık durumunun beslenme durumunu nasıl etkilediğini değerlendirmektir. Yöntem: Araştırma, Mayıs 2018-Aralık 2018 tarihleri arasında Muğla Büyükşehir Belediyesi, Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, Menteşe Evde Bakım Biriminin takibinde olan yaşlı hastalara bakım veren 66 yaşlı (ort. yaş 72,68±7,09 yıl ,%92,4'u kadın) ile yürütülmüş kesitsel bir çalışmadır. Araştırmanın verileri, Genel Bilgi Formu (sosyodemografi, sağlık durumu, ağız-diş sağlığı, ilaç ve vitamin- mineral kullanımı, çiğneme-yutma güçlüğü, bakım verme özellikleri) Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA), Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği (ZBYÖ) ve Edmonton Kırılganlık Ölçeği kullanılarak araştırmacı tarafından yüzyüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Veriler SPSS 22.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Yaşlı hastaya bakım veren yaşlılarda MNA ortalama puanına göre (25,17±3,84) iyi beslenme durumuna sahip olduğu görülmesine rağmen malnütriyon oranı %3, malnütriyon riski oranı %25,8 olarak bulunmuştur. Bakım veren yaşlıların %77,3'ü orta ve üzeri derecede yük hissetmektedir. %54,5'i kırılgan değilken, %28,8'i kırılgandı. Yetersiz beslenme ve iyi beslenme durumu grupları arasında bakım verme yükü, bakım verme süresi ve başka birey varlığı açısından anlamlı bir farklılık yoktu (p=0>0,05). Bakım veren yaşlılarda kırılgan olanların %68,4'ü, görünürde savunmasız olanların %27,3'ü, kırılgan olmayanların %8,3'ü yetersiz beslenme durumuna sahipti (p=0,000). Bakım veren yaşlılarda kullanılan ilaç sayısı (p=0,036), kanser varlığı (p=0,023) ve gastrointestinal sistem hastalık varlığı (p=0,012) yetersiz beslenme ve iyi beslenme durumu ile ilişkili parametreler olarak bulunmuştur. Yaş (ß=- 0,222, p <0,001), hastalık sayısı (ß=-0,640, p=0,026), ilaç sayısı (ß=-0,651, p=0,001), bakım verme yükü (ß= -0,060, p = 0,04), kırılganlık durumu (ß=-0,758, p<0,001) bakım veren yaşlılarda beslenme durumunu anlamlı ve negatif yönde etkilerken, bakım verme süresinin (ß=-0,002,p=0,847) beslenme durumunu anlamlı olarak etkilemediği görülmüştür. Yaşlı hastaya bakım veren yaşlılarda kırılganlık durumu (ß=-0,662, p<0,001) MNA puanının anlamlı belirleyicisi (adjusted R2=0,431, p<0,001) olduğu görülmüştür. Sonuç: Yaşlı hastaya bakım veren yaşlılarda, malnütrisyon gizli bir tehdit olarak görülmelidir. Bakım veren yaşlılarda hem kırılganlık durumu hem de beslenme durumunun aynı anda ve rutin olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bakım verme yükü ve kırılganlık durumunun beslenme durumuna negatif etkisini azaltması amacıyla biyopsikososyal destek mekanizmalarının geliştirilmesi önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Objectives: In advanced age, nutritional status can easily deteriorate with age due to physiological, psychological, social and economic changes. Until today, nutritional status and affecting factors of the nutritional status of the elderly people have been studied according to their living places (society, nursing home) and service areas (home care, hospital), extensively. However, there are few studies examining the nutritional status and related factors in elderly caregivers. The aim of this study is to determine the nutritional status of elderly people who take care of elderly patients, to evaluate how caregiver burden and frailty affect the nutritional status. Method: The research is a cross-sectional study conducted with 66 elderly people (mean age 72.68±7.09 years, 92.4% women) who take care of elderly patients who are under the follow-up of Menteşe Home Care Unit of Muğla Metropolitan Municipality, Department of Health and Social Services between May 2018 and December 2018. The data of the study were collected using General Information Form (sociodemography, disease status, oral-dental health, drug and vitamin-mineral use, chewing-swallowing difficulty, caregiving characteristics) Mini Nutritional Assessment (MNA), Zarit Caregiver Burden Scale, Edmonton Frailty Scale by the researcher by face-to-face interview technique. The data were evaluated with the SPSS 22.0 package program. Results: According to the mean MNA score, the elderly caring for the elderly patients had a good nutritional status of (25,17±3,84), while 3,0% were malnutrition, 25,8% were at risk of malnutrition. 77,3% of the elderly caregivers felt moderate or higher burden. While 54,5% were non frail, 28,8% were frail. There was no significant difference between the poor nutritional and well-nourished groups in terms of caregiving burden, caregiving duration, and presence of other dependents. Among the elderly caregivers, 68,4% of the frail, 27,3% of the apparently vulnerable, and 8,3% of the non-frail had poor nutritional status (p=0,000). The number of drugs used in caregivers (p=0,036), the presence of cancer (p=0,023) and the presence of gastrointestinal system disease (p=0,012) were found to be parameters associated with poor nutritional status. While age (ß=- 0.222, p <0,001), number of diseases (ß=-0,640, p=0,026), number of drugs (ß=-0,651, p=0,001), caregiving burden (ß=- 0,060, p=0,04), frailty status (ß=- 0,758, p <0,001) were significantly and negatively affected the nutritional status of the elderly caregivers, the duration of caregiving (ß=-0,002, p=0,847) was not. It was observed that frailty status (ß=-0,662, p<0,001) was a significant determinant of MNA score (adjusted R2=0,431, p<0,001) in elderly caregivers. Conclusion: Malnutrition should be seen as a hidden threat in elderly caregivers. Both frailty and nutritional status should be evaluated simultaneously and routinely in elderly caregivers. It is recommended to develop biopsychosocial support mechanisms in order to reduce the negative impact of caregiving burden and frailty on nutritional status.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    192841

    Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  2. Tez No

    739711

    COVID-19 nedeniyle acil servise kabul edilen yaşlı hastalarda prognostik nutrisyonel indeks (PNI) ile mortalite arasındaki korelasyonun değerlendirilmesi

    Evaluation of the correlation between the prognostic nutritional index (PNİ) and mortality in elderly patients admitted to the emergency department because of COVID-19

    HASAN BALIKÇI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Acil TıpSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. YUNSUR ÇEVİK

  3. Tez No

    637720

    Yaşlı hastaya bakım veren hemşirelerin yaşlıya yönelik tutumları ve etik duyarlılıkları

    Attituedes and ethical sensitivities towards the elderly BY nurses WHO care for the elderly patient

    ÜNZİLE SONNUR ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    HemşirelikOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İLKNUR AYDIN AVCİ

  4. Tez No

    489829

    Palyatif bakım ünitesinde ve dahiliye servisinde yaşlı hastaya bakım verenlerin deneyimlediği bakım verme yükü ve baş etme stratejileri

    The burden and coping strategies experienced by caregivers of elderly patients in the palliative care unit and internal medicine service

    ŞERİFE KÖLEOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    HemşirelikGaziantep Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SEVGİN SAMANCIOĞLU

  5. Tez No

    749291

    İnmeli hastaya bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve yaşlı istismar riski arasındaki ilişki

    The relationship between caregiver burden of family members caring for patients with stroke and elderly abuse risk

    YASEMİN KARGI KEVEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Halk SağlığıPamukkale Üniversitesi

    Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DR. FADİME HATİCE İNCİ

Geri Dön