Bulanık-rastgele lee-carter modeli ile ölümlülüğün modellenmesi
Modelling mortality with fuzzy-random lee-carter model
- Tez No: 798606
- Danışmanlar: PROF. DR. MERAL SUCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Aktüerya Bilimleri, Actuarial Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aktüerya Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aktüerya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ölüm hızlarını modellemede kullanılan popüler yöntemlerden biri de Lee-Carter modelidir. Bu tezde Lee-Carter modelinin bulanık-rastgele bir genişlemesi üzerinde çalışılmıştır. Yaşa bağlı değişkenler, üçgensel bulanık sayılar kullanılarak bulanıklaştırılmış, bu amaçla bulanık regresyon modeli geliştirilmiş ve çözülmüştür. Zamana bağlı değişken ise ARIMA zaman serileri olarak modellenmiştir. Bulanık ölüm hızları elde edildikten sonra onunla ilişkili olan ölüm olasılıkları ve beklenen yaşam süreleri elde edilmiştir. Uygulama kısmında ise 1970-2000 yılları arasındaki ABD erkek nüfusunun merkezi ölüm hızları kullanılarak, sonraki on yıl için ölüm hızlarının öngörüsü yapılmıştır. Son olarak ise elde edilen bulanık sonuçlar durulaştırılarak Lee Carter modeli ile karşılaştırılmıştır. Yapılan karşılaştırmada, durulaştırılan merkezi ölüm hızlarının performansının daha iyi olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis studies a fuzzy-random extension of the Lee-Carter model, which is one of the popular methods for modelling mortality rates. Age-related variables are fuzzified by using triangular fuzzy numbers and for this purpose a fuzzy regression model is developed and solved. The time-dependent variable is modelled as an ARIMA time series. After obtaining the fuzzy mortality rates, the associated probabilities of death and life expectancy were obtained. In the application part, the central mortality rates of the U.S. male population between 1970 and 2000 were used to predict the mortality rates for the next ten years. Finally, the obtained fuzzy results are defuzzified and compared with the Lee Carter model. In the comparison, it was concluded that the performance of the defuzzified central death rates was better.
Benzer Tezler
- Fotogrametrik ve fotogrametrik olmayan ölçmelerin birlikte değerlendirilmesi ve uygulaması
Die Gemeinsame behandlung der photogrammetrischen und nicht photogrammetrischen messunger und ihre anwendung
SITKI KÜLÜR
- Erzurum ve Erzincan yörelerindeki bazı bitkilerde bulunan eriophyoi dea (acarina:actinedida) akarları üzerinde çalışmalar
Studies an eriophyoid mites (eriophyoidea:acarina) on some plants in Erzurum and Erzincan regions
ÖZDEMİR ALAOĞLU
- Börülce mozaik virüsünün konukçu spektrumu, tohumla taşınması, arıtılması ve serolojik yöntemlerle tanılanması
Başlık çevirisi yok
DENİZ ÖZBİLEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. ASİL YILMAZ
- Çukurova bölgesinde mısırlarda zarar yapan mısır kurdu ŞOstrinia nubilalis hübner (lepidoptera; pyralidae)Ö'nun biyolojisi ve populasyon gelişmesi
Başlık çevirisi yok
ALİ KAYAPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
ZoolojiÇukurova ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL KORNOŞOR