Koroner arter baypas hastalarında kırılganlık prevalansı, etkileyen faktörler ve kırılgan hastaların ameliyat deneyimlerinin incelenmesi
The investigation of the prevalence of fraility and related factors in coronary artery bypass patients and the surgical experience of fragile patients
- Tez No: 802488
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA DEMİR KORKMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kalp hastalıkları, Koroner arter bypass, Kırılganlık, Postoperatif dönem, Prevalans, Heart diseases, Coronary artery bypass, Frailty, Postoperative period, Prevalence
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma koroner arter baypas hastalarında kırılganlık prevalansı, etkileyen faktörler ve kırılgan hastaların ameliyat deneyimlerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma nicel ve nitel olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın birinci aşaması tanımlayıcı kesitsel tipte olup ikinci aşaması ise fenomenolojik nitel araştırmadır. Araştırma 18.02.2021-18.02.2022 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Kliniği'nde yürütülmüştür. Araştırmanın nicel örneklemine koroner arter baypas greft (KABG) ameliyatı geçiren, çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaş ve üzeri 96 hasta; nitel örneklemine amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak 14 hasta dahil edilmiştir. Nicel verilerin toplanmasında literatür doğrultusunda hazırlanan“Sosyo-demografik ve Hastalığa İlişkin Veri Formu”,“Modifiye Fried Kırılganlık İndeksi”,“Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi-Kısa Formu”,“Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi”,“Charlson Komorbidite İndeksi”ve“Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği”kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından oluşturulan“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”kullanılmıştır. Veri toplama aşamasından önce kurum izni, etik kurul onayı ve araştırmaya katılmayı kabul eden hastalardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler SPSS 28.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Nicel verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Kolmogorov-Smirnov testi, ki-kare testi, One Way ANOVA (Tek yönlü varyans analizi), Kruskal Wallis testi ve multinominal lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlılık p<0.05 kabul edilmiştir. Nitel veriler MAXQDA 2020 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi ve tematik analiz kullanılmıştır. Bulgular: Çalışma sonucunda hastaların yaş ortalaması 65.65±8.72 yıl (min:40-maks:85), %62.5'i erkektir. Modifiye Fried Kırılganlık İndeksi'ne göre hastaların %14.6'sı 'kırılgan değil', %45.8'i 'pre-kırılgan' ve %39.6'sı 'kırılgan' olarak saptanmıştır. Hastaların yaklaşık üçte birinde (%33.3) kilo kaybı, yarısından fazlasında (%59.4) yorgunluk ve (%59.4) yürüme hızında yavaşlama, yaklaşık beşte birinde (%19.8) el kavrama gücünde azalma ve (%21.9) fiziksel aktivitede azalma belirlenmiştir. Yaş, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, beta bloker kullanımı, beslenme durumu, günlük yaşam aktiviteleri, bilişsel durum, komorbidite sayısı, potasyum değeri, prokalsitonin değeri ve kreatinin değeri kırılganlıkla ilişkili bulunmuştur (p<0.05). Multinominal lojistik regresyon sonucunda yetersiz beslenme, günlük yaşam aktivitelerinde azalma, bilişsel durumda bozulma ve kreatinin yüksekliği kırılganlığın yordayıcısı olarak bulunmuştur (p<0.05). Kırılgan KABG hastalarının deneyimlerinin incelenmesi sonucunda“sorunlar”,“baş etme”,“KABG algıları”ve“beklentiler”olmak üzere dört ana tema ve bu ana temalara bağlı dokuz alt tema belirlenmiştir. Ağrı, ameliyat sonrası komplikasyonlar (kanama, plevral efüzyon, enfeksiyon), korku ve kaygı en sık ifade edilen sorunlardır. Baş etmede en fazla sağlık çalışanlarının desteği ve aile desteğinin önemi vurgulanmıştır. Ameliyat algısı temasında ameliyatın beklenenden zor olması ve ameliyat sonrası rahatlama en fazla ifade edilen konulardır. Hastaların beklentileri incelendiğinde en fazla ameliyat sürecinde etkili iletişimin önemi belirtilmiştir. Sonuç: Bu araştırmanın sonucunda KABG hastalarının üçte birinden fazlasının kırılgan olduğu belirlenmiştir. Yetersiz beslenme, günlük yaşam aktivitelerinde azalma, bilişsel durumda bozulma ve kreatinin yüksekliğinin kırılganlık riskini artırdığı saptanmıştır. Kırılgan hastaların KABG deneyimlerinin incelenmesi sonucunda hastaların ameliyat sonrası olumlu ve olumsuz deneyimler yaşadığı ve hastaya özgü bireyselleştirilmiş hemşirelik bakımının gerekli olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler; KABG, Kırılganlık, Ameliyat Deneyimleri, Hemşirelik.
Özet (Çeviri)
Objective: This research was conducted to examine the prevalence of frailty in coronary artery bypass patients, related factors and surgical experiences of patients with frailty. Material and Method: The research was carried out in two stages, quantitative and qualitative. The first stage of the research is descriptive cross-sectional type and the second stage is phenomenological qualitative research. It was conducted between 18.02.2021 and 18.02.2022 at the Cardiovascular Surgery Department of Turkish Ministry of Health Uşak Training and Research Hospital. 96 patients aged 18 and over who had undergone coronary artery bypass graft (CABG) surgery and agreed to participate in the study were included in the quantitative sample of the study; and 14 patients were included in the qualitative sample using the criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods. The“Sociodemographic and Disease Data Form”which was prepared in accordance with the literature, the“Modified Fried Frailty Index”, the“Mini Nutritional Assessment Test-Short Form”, the“Barthel Daily Living Activities Index”, the“Charlson Comorbidity Index”, and the“Montreal Cognitive Assessment Scale”were used to collect quantitative data. The“Semi-Structured Interview Form”created by the researchers was used to collect qualitative data. Prior to the data collection, institutional permission and ethics committee approval were obtained in addition to informed consent of the patients who agreed to participate. The quantitative data were analyzed using the SPSS 28.0 package program. Descriptive statistics, Kolmogorov-Smirnov test, chi-square test, One Way ANOVA (One-way analysis of variance), Kruskal Wallis test and multinomial logistic regression analysis were used in the evaluation of quantitative data. The statistical significancy was set at p<0.05. Qualitative data were analyzed using the MAXQDA 2020 program. Content analysis and thematic analysis were used in the evaluation of qualitative data. Results: As a result of the study, the mean age of the patients was 65.65±8.72 years (min:40-max:85), 62.5% consisted of males. According to the Modified Fried Frailty Index, 14.6% of the patients were determined as 'not frail', 45.8% as 'pre-frail' and 39.6% as 'frail'. Weight loss was detected in approximately one third (33.3%) of the patients, while fatigue and decreased walking speed were found in more than half (59.4%), and decreased hand grip strength (19.8%) and low physical activity (21.9%) were found in approximately one fifth of the participants. Age, educational status, income level, beta-blocker use, nutritional status, daily living activities, cognitive status, number of comorbidities, and level of potassium, procalcitonin and creatinine were found to be associated with frailty (p<0.05). As a result of multinomial logistic regression, malnutrition, decreased daily living activity, cognitive impairment and creatinine elevation were found to be predictors of frailty (p<0.05). As a result of the examination of the experiences of CABG patients with frailty, four main themes were identified as“problems”,“coping”,“perceptions toward CABG”and“expectations”, in addition to nine sub-themes related to these main themes. Pain, postoperative complications (bleeding, pleural effusion, infection), fear and anxiety were the most frequently expressed problems. The importance of support of health care professionals and family members were emphasized the most in terms of coping. In the theme of perception toward surgery, the surgical process being more difficult than expected and postoperative relief were the most mentioned issues. When the expectations of patients were examined, the importance of effective communication during the surgical process was emphasized the most. Conclusion: As a result of this research, it was determined that more than a third of CABG patients experienced frailty. It was found that malnutrition, decreased daily living activity, impaired cognitive status and high creatinine levels increased the risk. According to the examination of the CABG experiences of patients with frailty, it was determined that patients had both positive and negative experiences in the postoperative period, and that individualized patient-specific nursing care was required. Keywords; CABG, Frailty, Surgical Experiences, Nursing.
Benzer Tezler
- Koroner arter baypas cerrahisi hastalarında antikolinerjik yükün optimizasyonu: İntraoperatif anestezi yönetiminin postoperatif sonuçlara etkisi
Effect of perioperative anticholinergic burden on postoperative outcomes in older adults undergoing CABG: A prospective randomized controlled trial
MUHAMMED ÇOBAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA ASLI DEMİR
- Koroner arter baypas greft cerrahisi hastalarında eğitimin etkililik beklenti, ağrı ve kaygı düzeylerine etkisi
The effect of educati̇on on expectati̇ons, pai̇n and anxi̇ety levels i̇n pati̇ents wi̇th coronary artery bypass grafti̇ng (CABG)
ŞULE OLGUN
Doktora
Türkçe
2019
Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiEge ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESMA ÖZŞAKER
- Kardiyopulmoner baypas ile koroner arter cerrahisi hastalarında pre ve postoperatif BNP seviyeleri ile postoperatif atriyal fibrilasyon gelişme sıklığı arasındakı ilişkinin değerlendirilmesi
The evaluation of relationship between preoperative and postoperative BNP levels and postoperative atrial fibrillation frequency in patients coronary artery surgery with cardiopulmonary bypass
MUSA GAYIBOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiUludağ ÜniversitesiKalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIK ŞENKAYA SIĞNAK
- Elektif şartlarda çalışan kalpte koroner arter baypas greft operasyonu yapılan hastalarda miyokard hasarını değerlendirmede kalp tipi yağ asidi bağlayıcı protein düzeylerinin diğer biyobelirteçlerle karşılaştırılması
Comparison of the heart-type fat binding protein with other biomarkers for evaluating myocardial damage in patients who were performed coronary arterial bypass grafting on heart opcab
AHMET YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
KardiyolojiUludağ ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM BARAN
- Koroner arter baypas greftleme yapılan hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrasında sol ventrikül fonksiyonlarının 2d ekokardiyografi ve 2d strain ekokardiyografi ile değerlendirilmesi
Assessment of preoperative and postoperative left ventricular function in patients undergoing coronary artery bypass grafting using 2d echocardiography and 2d strain echocardiography
ÖMER FARUK SOYDAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaKalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAT NAİL ÖMEROĞLU
ÖĞR. GÖR. ÇİĞDEM TEL ÜSTÜNIŞIK