Geri Dön

Narsisistik rekabet, hayranlık ve kırılganlık özelliklerinin bağımlılıklar ve psikolojik semptomlarla ilişkisinde başa çıkma stillerinin aracı rolü

The mediating role of coping styles between the relationship of narcissistic rivalry, admiration, vulnerability with addiction and psychological symptoms

PDF İndir

  1. Tez No: 802908
  2. Yazar: ATALAY ÇOPUR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞÜKRAN GÜLİN EVİNÇ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Bağımlılık, Başa çıkma, Depresyon, Hayranlık, Kişilik özellikleri, Kırılganlık, Narsistik rekabet, Psikolojik semptomlar, Stres, Anxiety, Dependency, Coping, Depression, Fandom, Personality traits, Vulnerability, Narcissistic rivalry, Psychological symptoms, Stress
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Narsisizm kırılgan ve büyüklenmeci boyutlar ile kavramsallaştırılmış, sağlıklılık ve psikopatolojilerle ilişkili görülmüştür. Kırılgan narsisizm, nevrotik kişilik ve psikopatolojilerle ilişkili olarak raporlanırken büyüklenmeci boyut daha çelişkili bulgular sunmuştur. Büyüklenmeci narsisizmin çelişkili bulgularından hareketle hayranlık ve rekabet alt boyutları kavramsallaştırılmıştır (Back ve ark., 2013). Hayranlık statü elde etme, takdir kazanma, liderlik etme gibi davranış ve bilişler ile ilişkiliyken, rekabet daha çok tehdit algısı, kaygı, başarısızlık korkusu ve haset gibi sonuçlar ile ilişkilidir. Kişilik özelliklerinin çeşitli davranışlar ile ilişkisinden hareketle bu özelliklerde ortaya çıkan stresle başa çıkma davranışlarının incelenmesi önemli görülmektedir. Bu araştırma kapsamında Lazarus ve Folkman'ın (1984) kuramından hareketle stresle başa çıkma davranışlarının narsisistik kişilik boyutlarının alkol, madde bağımlılık riskleri, sosyal medya bağımlılığı ve psikolojik semptomları yordamasındaki aracı rolünü anlayabilmek amaçlanmıştır. Narsisizmin daha iyi anlaşılabilmesi, rekabet ve hayranlık boyutlarının klinik perspektifteki kullanımının artması ve Türkiye kültürüne özgü bir çalışmanın yürütülmesi hedeflenmiştir. Araştırmada 18-45 yaş aralığındaki 279 katılımcıya ait veriler hiyerarşik regresyon analizleri ve Hayes tarafından geliştirilen PROCESS eklentisindeki Model 4 aracılığıyla incelenmiştir. Hayranlık boyutunun psikolojik sağlıklılığa ilişkin olarak depresyon seviyesini (ß= -.14, t= -2.22, p=.028) ve davranışsal ilgiyi kesme davranışını (ß= -.22, t= -3.47, p=.001) negatif yönde yordadığı görülmüş, yadsıma davranışıyla pozitif yönde ilişkili bulunmuştur (ß= .17, t= 2.94, p=.004). Aracılık hipotezi doğrulanamamıştır. Rekabet boyutu; alkol (ß= .22, t= 3.77, p<.001) ve madde bağımlılığı riskleri (ß= .20, t= 3.37, p=.001) ve sosyal medya bağımlılığıyla (ß= .18, t= 3.18, p=.002) pozitif yönde ilişkili görülmüştür. Kırılganlık boyutu anksiyete (ß= .26, t= 4.57, p<.001) ve depresyon (ß= .15, t= 2.20, p=.029) düzeylerini pozitif yönde yordamaktadır. Analizler sonucunda narsisistik rekabet ve kırılganlık boyutlarının sosyal medya bağımlılığı ve stres-anksiyete-depresyon semptom düzeylerini yordamasında davranışsal ve zihinsel ilgiyi kesme, planlama, duyguları ortaya koyma ve olumlu yeniden yorumlama davranışlarının aracı rolü olduğu görülmüştür.

Özet (Çeviri)

Narcissism has been conceptualized with vulnerable and grandiose dimensions and has been associated with well-being and psychopathologies. Vulnerable narcissism was reported in association with neurotic personality and psychopathologies, while the grandiose dimension presented more contradictory findings. Based on the contradictory findings of grandiose narcissism, admiration and rivalry dimensions were conceptualized (Back et al., 2013). While admiration is associated with behaviors and cognitions such as gaining status, gaining appreciation and leadership; rivalry is more associated with results such as threat perception, anxiety, fear of failure, and envy. Considering the relationship between personality traits and various behaviors, it is important to examine the coping behaviors that emerge in these traits. Within the scope of this research, it was aimed to understand the mediating role of narcissistic personality dimensions of coping behaviors in the prediction of alcohol and substance addiction risks, social media addiction and psychological symptoms based on the theory of Lazarus and Folkman (1984). It is aimed to better understand narcissism, to increase the use of rivalry and admiration dimensions in clinical perspective, and to conduct a study specific to Turkish culture. In the study, the data of 279 participants between the ages of 18-45 were analyzed through hierarchical regression analyzes and Model 4 in the PROCESS plugin developed by Hayes. Admiration dimension negatively predicted depression level (ß= -.14, t= -2.22, p=.028) and behavioral disengagement behavior (ß= -.22, t= -3.47, p=.001) regarding psychological health, and also found to be positively associated with denial behavior (ß= .17, t= 2.94, p=.004). The mediation hypothesis for admiration could not be confirmed. For rivalry dimension; alcohol (ß= .22, t= 3.77, p<.001) and substance abuse risks (ß= .20, t= 3.37, p=.001) and social media addiction (ß= .18, t= 3.18, p =.002) was found to be positively correlated. The vulnerability positively predicted anxiety (ß= .26, t= 4.57, p<.001) and depression (ß= .15, t= 2.20, p=.029) levels. As a result, behavioral and mental disengagement, planning, expressing emotions and positive reinterpretation behaviors played a mediating role in narcissistic rivalry and vulnerability's prediction of social media addiction and stress-anxiety-depression levels.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    906408

    Üstün yetenekli çocukların psikolojik, sosyal ve duygusal özellikler açısından incelenmesi

    The examination of gifted children in terms of psychological, social, and emotional characteristics

    HAKAN SARIÇAM

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimTrakya Üniversitesi

    Engelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YEŞİM FAZLIOĞLU

  2. Tez No

    1013530

    Tıp fakültesi öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile narsisistik kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between social media addiction and narcissistic personality traits among medical faculty students

    KUTLU KAĞAN DALKILIÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriKarabük Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSMAİL AK

  3. Tez No

    656799

    Üniversite öğrencilerinde narsisistik kişilik ve borderline kişilik yapılanmaları ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    The role of parents 'attitudes in narcissistic andborderline for university students

    MEHMET KARAASLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    PsikolojiHaliç Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN DUMAN

  4. Tez No

    585759

    18-45 yaş arası bireylerde düzenli spor yapmanın sporcu kimliği, narsisizm ve empati düzeyleri arasındaki ilişki

    Relationship between athlete identity, narcissism and empathy levels of regular sports in individuals aged 18-45

    FAKHRİYYA NASİRZADE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiBeykent Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN EBADİ

  5. Tez No

    699413

    Yetişkin bireylerde narsistik hayranlık ve narsistik rekabet düzeylerinin depresyon ve kaygı düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi

    Examination of the relationship of narcissistic admiration and narcissistic rivalry levels with depression and anxiety levels in adult individuals

    MEHMET ZAHİD ÇAKIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikolojiHaliç Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BENGİSU NEHİR AYDIN

Geri Dön