Spor salonuna devam eden bireylerin kronotip ve uyku kalitesi ile aşırı besin isteği ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between chronotype and sleep quality and food craving of gym-attending individuals
- Tez No: 806181
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KEZBAN ESEN KARACA ÇELİK, PROF. DR. FATMA ÇELİK KAYAPINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Aşerme, Fiziksel aktivite, Kronotip, Spor, Spor merkezi, Spor salonları, Uyku kalitesi, Craving, Physical activity, Chronotype, Sports, Sport center, Gymnasiums, Quality of sleep
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmada fiziksel aktivite yapan 19-64 yaş arasındaki yetişkin bireylerin kronotip ve uyku kalitesinin aşırı besin isteği ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, Nisan 2022- Haziran 2022 tarihleri arasında İzmir ilinde özel girişimcilere ait beş spor salonuna devam eden, fiziksel aktiviteye başlama süreleri farklı 80 kadın ve 121 erkek olmak üzere 201 birey dahil edilmiştir. Bu çalışma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Bireylerin genel bilgilerinden; yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ile kronik hastalıkları, sigara ve alkol kullanımı gibi değişkenler istenmiş olup ayrıca; beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumları, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı, Aşırı Besin İsteği Ölçeği (ABİS), kronotipi belirlemek için Sabahçıl-Akşamcıl Anketi (SAA) ve Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) yüz yüze görüşmeler yapılarak kaydedilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin fiziksel aktivite geçmişleri incelendiğinde; kadın bireylerin %52'si, erkek bireylerin %84,3'ü daha önceki yıllarda fiziksel aktivite yapmaktadır. Kadınların %55'i, erkeklerin %76,9'u en az son 3 aydır düzenli olarak fiziksel aktivite yapmaktadır. Çalışmada hem daha önce fiziksel aktivite yapan bireylerin ve hem de en az son 3 aydır düzenli fiziksel aktivite yapan bireylerin aşırı besin isteği puanı yapmayanlara göre daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Çalışmada kötü uyku kalitesine sahip bireylerin ABİS skoru, iyi uyku kalitesine sahip bireylere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Aşırı besin isteği ve kronotip arasındaki ilişki durumuna bakıldığında; akşamcıl tiplerin aşırı besin isteği puanı sabahçıl tiplere göre daha yüksek bulunmuştur. Ancak sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Ayrıca akşamcıl tiplerin PUKİ skorunun sabahçıl tiplere göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). İyi uyku kalitesine sahip bireylerin sabahçıl olma yüzdesi kötü uyku kalitesine sahip bireylere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak düzenli fiziksel aktivite ve uyku ile aşırı besin isteği arasında anlamlı bir ilişki bulunurken; kronotipin aşırı besin isteğini etkilediği görülmüş ancak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to examine the relationship between chronotype and sleep quality of adults between the ages of 19-64 who do physical activity and excessive food cravings. A total of 201 individuals, 80 women and 121 men, aged between 19-64 years, who attended five gyms belonging to private entrepreneurs in Izmir between April 2022 and June 2022, with different starting times for physical activity, were included in the study. This study was designed in relational screening model. From the general information of individuals; Variables such as age, gender, marital status, educational status and chronic diseases, smoking and alcohol use were also requested; dietary habits, physical activity status, 24-hour retrospective food consumption record, Food Craving Questionnaire - Trait(FCQ-T), Morningness Eveningness Questionnaire (MEQ) and Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI) to determine the chronotype were recorded by face-to-face interviews. When the physical activity histories of the individuals participating in the study are examined; 52% of female individuals and 84.3% of male individuals have been doing physical activity in previous years. 55% of women and 76.9% of men have been doing physical activity regularly for at least the last 3 months. In the study, both those who exercised before and those who physical activity regularly for at least the last 3 months were found to have lower food craving scores than those who did not (p<0.05). In the study, the ABIS score of individuals with poor sleep quality was found to be higher than those with good sleep quality (p<0.05). Considering the relationship between excessive food cravings and chronotype; The extreme food craving scores of the evening types were found to be higher than the morning types. However, the results were not statistically significant (p>0.05). In addition, it was determined that the PUKI score of the evening types was significantly higher than the morning type types (p<0.05). The percentage of morning sickness in individuals with good sleep quality was found to be higher than those with poor sleep quality (p<0.05). As a result, there is a significant relationship between regular physical activity and sleep and excessive food cravings; chronotype was found to affect excessive food cravings, but no significant relationship was found.
Benzer Tezler
- Comparison of self esteem level of individual who regularly attend fitness centers with those of the sports main different sports branches
Düzenli olarak fitnes salonlarına devam eden bireylerin özgüven düzeylerinin farklı spor branşlarındaki sporcularla karşılaştırılması
YOUSIF IBRAHIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN GÜR
- Spor salonuna giden bireylerin beslenme alışkanlıklarının belirlenmesi ve ortoreksiya nervoza sıklığının saptanması
Determination of nutrition habits of individuals going to the GYM and determination of the frequency of orthorexia nervosa
ŞEYMANUR KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİTNAT ŞULE ŞAKAR
- COVİD-19 sürecinde özel spor salonuna üye olan bireylerin memnuniyet düzeylerinin incelenmesi: Bakırköy örneği
Examination of satisfaction levels of individuals who are member of private gym during the COVID-19 process: Bakırkoy example
OĞUZHAN AKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sporİstanbul Gelişim ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BEYAZ
- Spor salonuna giden yetişkinlerin yeme tutumları, sosyal fizik kaygıları ve narsistik yapılanmaları arasındaki ilişki
Adults to fitness center the relation among the social physique anxiety, eating attitudes and narcissistic personality structure
ZELİHA EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. NERMİN ÇELEN
- Aydın ili Efeler ilçesinde spor salonlarında spor yapan bireylerin beslenme ve ergojenik yardımcılar hakkında bilgi düzeyleri
Sports in the district of Aydın individuals in sports nutrution and ergojenic aiders knowledge levels
YASİN ÇOTUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SporKütahya Dumlupınar ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN ŞENTÜRK