Ẕaḫīr-i Ḫārezm [4b-100b] (İnceleme–metin-dizin)
Ẕaḫīr-i Ḫārezm [4v-100v] (Study–text–index)
- Tez No: 812111
- Danışmanlar: PROF. DR. YAKUP KARASOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dil özellikleri, Tıp tarihi, Zahir-i Harezm, Çağatayca, İsmail Cürcani, Language features, History of medicine, Zahir-i Harezm, Chagatay language, İsmail Cürcani
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde İsveç Lund Üniversitesi Kütüphanesinde“Jarring Prov. 248”numarada kayıtlı, Doğu Türkistan'da, XX. yüzyıl başlarında, Çağatay Türkçesiyle kaleme alınmış bir tıp kitabı dil özellikleri bakımından incelenmiştir. Eser, Hârizmşâh Devletinin hekimbaşısı Seyyid İsmâil Cürcânî'nin Farsça yazdığı ünlü tıp ansiklopedisi Zahîre-i Hârizmşâhî adlı eserin kısaltılmış Türkçe çevirisidir. Eser, 363 yapraktan oluşmaktadır ve tek nüshadır. Çalışma 4b-100b arasındaki sayfaların çeviri yazısını, yazım ve dil incelemesini, genel dizinini kapsamaktadır. Son Dönem Çağatay Türkçesi içinde yer alan eserde Kaşgar ve Yarkend başta olmak üzere Uygur ağızlarını yansıtan yerel özelliklerin çokluğu, eserin dil gereçleri bakımından zenginliğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis,“Jarring Prov. 248”, a medical book written in Chagatai Turkish in East Turkestan at the beginning of the XX century has been examined in terms of language features. The work is a shortened Turkish translation of the famous medical encyclopedia Zakhir-e Khwarezmshahi, written in Persian by Sayyid Esmael Gorgani, the chief physician of the Khwarezm state. The work consists of 363 leaves and is a single copy. The study includes the transcript, spelling and language review, general index of pages 4b-100b. The multitude of local features reflecting the Uighur dialects, especially Kashgar and Yarkand, in the work, which is included in the Late Period Chagatai Turkish, shows the richness of the work in terms of language materials.
Benzer Tezler
- Kutb'un Hüsrev ü Şîrîn'inde isimler
Names in Kutb's Husrev u Şîrîn
HANİFE ULUDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ İHSAN YAPICI
- Zahîr-i Mar'aşî'nin Müntahabü't-Tevârîh Adlı eserinin tercüme ve değerlendirilmesi
Translation and Evaluation of Zahîr-i Mar'aşî's work named Müntehabü't-Tevârîh
NURULLAH SOYLAR
- İhvân-ı Safâ'da zâhir ve bâtın
Esoteric and exoteric in Ikhwan al-Safa
HARİS MACİC
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
FelsefeSelçuk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL TAŞ
- Osmanlı Müelliflerinden Yusuf Zâhir Efendi ve Usûl-i Hadîs'e dâir eseri
Yusuf Zahir efendi from Ottoman Aurthors and his masterpiece about method of Hadith
MUHAMMED MASUM ŞENBURÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İSMAİL LÜTFİ ÇAKAN
- Osmanlı Devleti' nde ulema ve meşayih: Ulema-ı Zahir ve Ulema-ı Batın münasebet ve rekabeti (XIV- XVI. yüzyillar)
Ulema and Mesayih in the Otoman State: Ulema-ı Zahir and Ulema-ı Batın relation and rivalry (XIV-XVI. centuries)
EBRU ÖZDAĞ