Osmanlının ilk jeoloji kitabı olan İlm-i Tabakatü'l Arz'ın Türk bilim tarihindeki yeri ve önemi
The first geological book of the Ottoman Empire, İlm-i Tabakatu'l Arz place and importance in the history of Turkish science
- Tez No: 812337
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN GAZİ TOPDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Felsefe, Tarih, Science and Technology, Philosophy, History
- Anahtar Kelimeler: Jeoloji, Osmanlı Devleti, İlm-i Tabakatü'l Arz, Ali Fethi Efendi, Türk Bilim Tarihi, Bilim tarihi, Osmanlı Dönemi, Geology, Ottoman Empire, Ilm-i Tabakatü'l Arz, Ali Fethi Efendi, History of Turkish Science, History of science, Ottoman State, Ottoman Period, Turkish science history, Ilm-i Tabakatu'l Arz
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Jeoloji gezegenimizin tarihini inceleyen zaman bilimidir. Yaklaşık 2600 yıldır düşünürlerin ve bilim insanlarının gezegenimizi anlamak ve açıklamak için katkıda bulunduğu jeoloji, 18. yüzyıldan beri bağımsız bir disiplin olarak insanlığa hizmet etmektedir. Özellikle kurucular olarak James Hutton, Charles Lyell ve devamında Charles Darwin gibi maceracı bir insanın üstün çabalarıyla jeoloji, modern bilimin bir parçası olmuştur. Bunun yanı sıra jeoloji, ilerleme bakımından coğrafya disipliniyle birlikte gelişmiştir. Bu çalışmanın amacı jeoloji bilimin tarihsel gelişiminde Thales'ten Darwin'e kadar ortaya çıkan farklı düşünceleri açıklamak, devamında Osmanlı Devletinde jeoloji alanındaki yayınların kronolojik olarak incelemek ve son olarak Osmanlı'nın ilk jeoloji kitabı olan İlm-i Tabakatü'l Arz'ın günümüz Türkçesine aktarılarak değerlendirmek olmuştur. Bununla beraber, çalışmamız sadece bir çeviri çalışması olmayıp aynı zamanda literatürdeki eksikliği belirleme ve daha sonraki araştırmacılara Osmanlı Jeoloji Tarihi alanında yardımcı olabilmesi bakımından bu alandaki ilk lisansüstü tez çalışmasıdır. Sonuç olarak jeoloji üzerine düşünceler ve eserler hakkında bilgi veren bu çalışma; çeviri, tarihsel kritik ve karşılaştırma yöntemleri kullanılarak oluşturulmuştur. Buna ek olarak özellikle Osmanlı Bilim Tarihi içinde jeolojinin oluşumu ve gelişimi felsefi olarak incelenerek elde edilen verilerle ortaya çıkan sonuçlar değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Geology is the science of time that analyses the history of our planet. About 2600 years, geology, which philosophers and scientists have contributed to understand and explain our planet, has been serving humanity as an independent discipline since the 18th century. Especially with the superior efforts of adventurous people as James Hutton, Charles Lyell and later Charles Darwin as founders, geology has become a part of modern science. In addition, geology has developed along with the discipline of geography in terms of progress. The aim of this study is to explain different ideas that emerged from Thales to Darwin in the historical development of geological science, then chronologically to examine the publications in the field of geology in the Ottoman Empire, and finally to evaluate the first geological book of the Ottoman Empire, Ilm-i Tabakatu'l Arz, by translating into modern Turkish. However, our study is not only a translation study, but also the first postgraduate thesis in this field in terms of determining the deficiency in literature and helping in the future researchers in the field of Ottoman Geological History. As a result, this study, which provides knowledge about the ideas and treatises on geology, has been created by using translation, historical criticism, and comparative methods. In addition, the formation and development of geology, especially in the Ottoman History of Science, has been philosophically scrutinized and the conclusions reached with the data obtained have been evaluated.
Benzer Tezler
- Osmanlı salnamelerinde 1908 tarihine kadar tıp eğitimi
Medical education in the Ottoman yearbooks until the year 1908
YASEMİN ÖZTUNA ŞİRİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul ÜniversitesiDeontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEBRURE DEĞER
- Ahmet Vefik Paşa'nın“Hikmet-i Tarih'i”transkripsiyon ve değerlendirilmesi
Philosophy of history the work of Ahmet Vefik Paşa
ZEYNEP KILIÇ
- Bilecik ili Pazaryeri ilçesinde maddi kültür unsurları ve halk bilgisi
Material culture elements and folk knowledge in the district of Pazaryeri, Bilecik
CEREN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM DİLEK
- Darüşşafaka'nın doğa tarihi koleksiyonunun bilim tarihi açısından değerlendirilmesi
The natural history collection of the Darüşşafaka: An evaluation from the perspective of the history of science
ÖZGE HAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Bilim ve Teknolojiİstanbul ÜniversitesiBilim Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEZA GÜNERGUN
DR. GÖNENÇ GÖÇMENGİL
- Burdur Yüreğil Köyü kültür varlıkları ve koruma sorunlarının irdelenmesi
Cultural heritage and conservation problems of Burdur Yüreğil village
SELİN AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ MAZLUM