Kabuklu ağaç yemişi alerjisi olan çocukların ebeveynleri tarafından rapor edilen yaşam kalitesi ve buna etki eden değişkenlerin irdelenmesi
An investigation of the quality of life reported by parents of children with nut allergy and the variables affecting it
- Tez No: 814456
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT ENİS ŞEKEREL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Allerji ve İmmünoloji, Allergy and Immunology
- Anahtar Kelimeler: Kabuklu ağaç yemişi, alerji, anafilaksi, yaşam kalitesi, BAHKA-EF, anksiyete, Tree nuts, allergy, anaphylaxis, quality of life, FAQLQ-PF, anxiety
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Kabuklu ağaç yemişi alerjisi en yaygın alerjilerden biridir ve ağır alerjik reaksiyonların başlıca nedenlerinden biridir. Kabuklu ağaç yemişleri arasında çapraz duyarlılaşma %90'a ulaşır ve bir kabuklu ağaç yemişine karşı alerjik reaksiyon geliştiğinde başka bir yemişe karşı da reaksiyon gelişme ihtimali %60'tır. Bu yemişler IgE aracılı, non-IgE aracılı veya miks tipte reaksiyona neden olabilmekle birlikte, karakteristik olarak IgE aracılı reaksiyon nedenidirler. Besin alerji yönetiminin iki ana başlığı, indeks besinden kaçınılması ve yanlışlıkla maruz kalındığında semptomların tedavi edilmesidir. Besin alerjisi hem çocuk hem de ailelerinde stres, kaygı ve yaşam kalitesinde bozulma ile ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı kabuklu ağaç yemişi alerjisi olan 12 yaş ve altı çocuklarda ebeveynleri tarafından bildirilen yaşam kalitesi ve buna etki eden değişkenlerin araştırılmasıdır. Yöntem ve gereçler: Çalışmaya 2018-2020 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Alerji Bölümünde kabuklu ağaç yemişi alerjisi tanısı konulan 12 yaş ve altı çocuklar dahil edildi. Ebeveynlerin yaşam kalitesi ve anksiyete düzeylerinin belirlenmesi için“Besin Alerjisi Hayat Kalitesi Anketi-Ebeveyn Formu”(BAHKA-EF) ve Durumluk-Sürekli Anksiyete Ölçeği (STAI) kullanıldı. Elde edilen veriler doğrultusunda ebeveynlerin hayat kalitesi ile hastaların sosyo-demografik ve klinik özellikleri arasında ilişki istatistiksel yöntemlerle araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 88 hastanın 31`i (%35,2) kız, 57`si (%64,8) erkekti. Hastalarda en sık rastlanan kabuklu ağaç yemişi alerjisi fındık iken (%72,7), diğerleri sırası ile kaju (%63,6), antep fıstığı (%58), ceviz (%55,7) ve badem (%28,4) idi. Çocukların cinsiyetine ve yaş gruplarına göre BAHKA-EF puan ortalamaları anlamlı değişkenlik göstermiyordu (p=0,148). Daha önce kabuklu ağaç yemişine bağlı anafilaksi geçirme öyküsü olan çocuklarda BAHKA-EF puan ortalamasının olmayanlara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu ortaya konuldu (p=0,008). Benzer şekilde adrenalin otoenjektörü kullanma gereksinimi yaşayan ebeveynlerin de ölçek puanı diğerlerine göre anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,005). Cinsiyet, yaş, kabuklu ağaç yemişi türleri ve anafilaksi öyküsünün de dahil edildiği regresyon modelinde fındık alerjisi (B=0,791; %95 GA: 0,017-1,564; p=0,045), otoenjektör kullanma gereksinimi (B=1,048; %95 GA: 0,225-1,870; p=0,013) ve kabuklu ağaç yemişi alerjisi nedeniyle acil servis başvurusunun (B=-0,816; %95 GA: -1,387--0,246; p=0,006) BAHKA-EF toplam puanı için bağımsız öngörücüler olduğu ortaya konuldu. STAI-1 Durumluk anksiyete puanı (B=0,032; %95 GA: 0,011-0,053; p=0,003) ve STAI-2 Sürekli anksiyete puanındaki artışın (B=0,037; %95 GA: 0,001-0,065; p=0,009) BAHKA-EF toplam puan artışı ile ilişkili olduğu gösterildi. Sonuçlar: Çalışmamızda kabuklu ağaç yemişi alerjisi tanısı ile izlenen 12 yaş ve altı çocukların demografik, klinik özellikleri ve ebeveynler tarafından tanımlanan hayat kalitesi tanımlandı. Önceden yaşanan olumsuz deneyimlerin ve ebeveynlerin kaygı seviyelerinin BAHKA-EF ölçeği ile gösterilen hayat kalitesini olumsuz etkileyen önemli öngörücüler olduğu ortaya kondu.
Özet (Çeviri)
Introduction: Tree nuts allergy is one of the most common allergies and one of the main causes of severe allergic reactions. Cross-sensitization among tree nuts reaches up to 90%, and when an allergic reaction develops to one tree nuts, the probability of developing a reaction to another tree nuts is almost 60%. Although tree nuts can cause IgE - mediated, non-IgE -mediated or mixed-type reactions, they are characteristically IgE -mediated. The two main topics of food allergy management are avoidance of index food and treatment of symptoms in case of accidental exposure. Food allergy has been associated with stress, anxiety and deterioration in quality of life in both children and their families. The aim of this study is to investigate the quality of life reported by parents and the variables affecting it in children aged 12 years and younger with tree nuts allergy. Methods and materials: Children aged 12 years and younger who were diagnosed with tree nut allergy in Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Allergy between 2018 and 2020 were included in the study.“Food Allergy Quality of Life Questionnaire-Parent Form”(FAQLQ-PF) and State-Trait Anxiety Inventory (STAI) were used to determine the quality of life and anxiety levels of the parents, respectively. In line with the data obtained, the relationship between the quality of life of the parents and the socio -demographic and clinical characteristics of the patients was investigated using statistical methods. Results: Of the 88 patients included in the study, 31 (35.2%) were female and 57 (64.8%) were male. The most common tree nut allergy in the study groups was hazelnut (72.7% ) followed by cashew (63.6%), pistachio (58%), walnut (55.7%) and almond (28.4%). The mean FAQLQ-PF scores did not differ in regard to gender and by age groups (p=0.148).The mean score of FAQLQ-PF was significantly higher in children with a previous history of anaphylaxis due to tree nuts (p=0.008). Similarly, the scale score of the parents who needed to use adrenaline autoinjector was significantly higher than those who didn't need (p=0.005). Hazelnut allergy (B=0.791; 95% CI: 0.017-1.564; p=0.045), need to use autoinjectors (B=1.048; 95% CI: 0.225-1.870; p=0.013) and emergency department admission due to nut allergy (B=-0.816; 95% CI:-1.387--0.246; p=0.006) were found to be independent predictors for the FAQLQ-PF total score in the regression model including gender, age, tree nuts species, and anaphylaxis history. The increase in the STAI-1 State anxiety score (B=0.032; 95% CI: 0.011-0.053; p=0.003) and the STAI-2 trait anxiety score (B=0.037; 95% CI: 0.001-0.065; p=0.009) were associated with an increase in FAQLQ-PF total score. Results: We defined the demographic, clinical characteristics and quality of life perceived by parents in children aged 12 years and younger with the diagnosis of tree nut allergy. Previous negative experiences and parents' anxiety levels were found to be important predictors that negatively affect the quality of life documented by the FAQLQ-PF scale.
Benzer Tezler
- Bülbülan (Artvin), Ayder, Anzer (Rize), Kalecik (Trabzon) ve Kümbet (Giresun) yaylalarının likenleri
Lichens of Bülbülan (Artvin), Ayder, Anzer (Rize), Kalecik (Trabzon) and Kümbet (Giresun) plateaus
KADİR KINALIOĞLU
- Akhisar yöresi Doğal Kızılçam (pinus brutia ten.) meşcereleri için ağaç hacim denklemlerinin geliştirilmesi
Development of tree volume equations for natural brutian pine (pinus brutia ten.) stands in Akhisar region
MEHMET DENİZHAN BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ormancılık ve Orman MühendisliğiIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ÖZÇELİK
- Sarıçam (Pinus sylvestris L.) ağaç hacim tablolarının düzenlenmesi
Construction of tree volume tables of scots pine
SERVET PEHLİVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY MISIR
- Durusu kumul ağaçlandırmasında ağaç kütlesinde depolanan karbon miktarının farklı modeller ile tahmini
Estimation of tree carbon stocks with different models in durusu coastal sand dune plantations
SERVET PEHLİVAN
Doktora
Türkçe
2017
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞANAY TOLUNAY
- Meşcere hacim artımının tahminine yönelik örnek ağaç seçim ölçütlerinin geliştirilmesi
Developing sample tree selection criteria for estimation of stand volume increment
NİYAZİ ÖZÇANKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR CARUS