Geri Dön

2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası depremzedelerde posttravmatik stres bozukluğu, depresyon ve anksiyete bozukluğu yaygınlığının araştırılması

Investigation of the prevalence of post-traumatic stress disorder, depression, and anxiety disorders among earthquake survivors following the 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes

PDF İndir

  1. Tez No: 817752
  2. Yazar: HANDAN DEMİRBAŞ KURTOĞLU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLÇİN ELBOĞA
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Deprem, travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete, depresyon, üstbiliş, Kahramanmaraş, Psikolojik travma, Stres bozuklukları, Stres bozuklukları-post travmatik, Earthquake, posttraumatic stress disorder, anxiety, depression, metacognition, Kahramanmaraş, Psychological trauma, Stress disorder, Stress disorders-post traumatic, Metacognitive
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Deprem, çevresel hasarların yanı sıra fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplarla birlikte ruhsal sıkıntılara ve travmatik yaşantılara da yol açan bir doğa olayıdır. Deprem sonrasında etkilenen bireylere erken ve uygun düzeyde psikososyal müdahaleler sağlamak, yaşanan zorlukların ciddi ruh sağlığı sorunlarına dönüşmesini önlemekte etkilidir. Bu nedenle öncelikle hastalıkların teşhisi ve risk etmenlerinin saptanması gerekmektedir. Deprem gibi toplumu etkileyen büyük afetlerden sonra psikiyatrik hastalıkların görülmesinde artış olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir. Bu hastalıkların büyük bir çoğunluğunu travma sonrası stres bozukluğu, depresyon ve anksiyete bozukluğu oluşturmaktadır. Sunulan bu tez çalışmasında, 06 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen depremlerden yaklaşık 3 ay sonra 401 depremzedede Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Major Depresif Bozukluk ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu yaygınlığı araştırılmıştır. Aynı zamanda bahsedilen hastalıklar ile sosyodemografik veriler ve depremle ilgili değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Demografik veriler arasında cinsiyet, yaş, medeni hal, eğitim düzeyi, sosyoekonomik düzey gibi faktörler bulunmaktadır. Depremle ilgili değişkenler arasında ise depremde göçük altında kalma, yakınını kaybetme, mal kaybı gibi deprem anı ve deprem sonrası deneyimler yer almaktadır. Araştırma, büyük çoğunluğu Gaziantep'ten olmak üzere depreme yakalanan illerden 18 yaş üstü 401 depremzede gönüllüden oluşmaktadır. Depremzedelere Sosyodemografik Veri formu, Beck-Depresyon, Beck-Anksiyete, DSM 5 İçin Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5), Travmatik Yaşantılar Ölçeği ve Üstbiliş -30 ölçeği uygulanmıştır. Analizlerde Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 22,0 Windows versiyon paket programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler kategorik değişkenler için frekans (n) ve yüzde (%) olarak sunulmuştur. Sayısal değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shaphiro Wilk testi ile test edilmiştir. Normal dağılmayan değişkenlerin iki grupta karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, üç grupta karşılaştırılmasında Kruskal Wallis ve Dunn testleri kullanılmıştır. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler Ki-kare testi ile test edilmiştir. Sayısal değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman rank korelasyon katsayısı ile test edilmiştir. P<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda katılımcılar içinde %12,2 oranında TSSB prevelansı saptanmıştır. Katılımcıların Beck-Depresyon ölçeğine göre %26,7 orta-ağır depresyon, Beck-Anksiyete ölçeğine göre ise %40 oranında orta-şiddetli anksiyete puanları elde edilmiştir. Kadın cinsiyete sahip olanlar, geçmiş psikiyatrik şikayetlerinde artış olanlar,kendi göçük altında kalanlar, akrabası veya komşularından göçük altında kalanlar, depremden hemen sonra yakınlarıyla iletişime geçemeyenler, evinde hasar olanlar, mal kaybı yaşayanlar,depremden sonra prefabrik yerleşkede kalanlar, depremden sonra psikososyal destek alanlarda PCL-5, Beck-Depresyon ve Beck-Anksiyete ölçeği skorları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bireylerin üstbilişlerinin psikiyatrik hastalıkların gelişimine etki edip etmediğini incelemek amacıyla;depremzedelere uygulanan Üstbiliş ölçeği-30 ile bahsedilen hastalıkların ilgili ölçekleri arasında korelasyon yapılmıştır. Sonuçlara göre Üstbiliş ölçeği-30 puanı ile PCL-5 ve Beck Anksiyete puanları arasında pozitif yönde zayıf ilişki saptanırken, Beck Depresyon skorları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki saptanmıştır. Yine depremzedelere uygulanan Travmatik Yaşantılar Ölçeği ile geçmiş travmaların hastalık ölçek puanlarına etkisi incelenmiş; ve Travmatik Yaşantılar Ölçeği ile PCL-5, Beck Depresyon ve Beck anksiyete puanları arasında pozitif yönde zayıf ilişki saptanmıştır.

Özet (Çeviri)

Earthquake is a natural disaster that not only causes environmental damage but also leads to physical, economic, and social losses, as well as psychological distress and traumatic experiences. Providing early and appropriate psychosocial interventions to individuals affected by earthquakes is effective in preventing the transformation of difficulties into serious mental health problems. Therefore, it is essential to first diagnose the illnesses and identify risk factors. Numerous studies have demonstrated an increase in psychiatric disorders following major disasters like earthquakes. The majority of these disorders consist of posttraumatic stress disorder, depression, and anxiety disorders. In this presented thesis study, the prevalence of Post-Traumatic Stress Disorder, Major Depressive Disorder, and Generalized Anxiety Disorder was investigated among 401 earthquake survivors approximately 3 months after the earthquakes that occurred in Kahramanmaraş on February 6, 2023. Additionally, the relationships between these mentioned disorders, socio-demographic variables, and earthquake-related factors were examined. The socio-demographic variables included factors such as gender, age, marital status, education level, and socio-economic status. Among the earthquake-related factors were experiences like being trapped under debris, losing a loved one, and experiencing property loss. The research included 401 voluntary earthquake survivors aged 18 and over, mainly from Gaziantep and other affected regions. Socio-demographic Data Form, Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory, DSM-5 Checklist for Post-Traumatic Stress Disorder (PCL-5), Traumatic Experience Scale, and Upper Cognition Scale-30 were applied to the participants. The data were analyzed using Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 22.0 for Windows. Descriptive statistics were presented as frequencies (n) and percentages (%) for categorical variables. The normality of numerical variables was tested using the Shapiro-Wilk test. Non-normally distributed variables were compared using the Mann-Whitney U test for two groups and Kruskal-Wallis and Dunn tests for three groups. The relationships between categorical variables were tested using the chi-square test, and Spearman's rank correlation coefficient was used to test the relationships between numerical variables. A significance level of P<0.05 was considered statistically significant. As a result of the research, a prevalence of 12.2% for Post-Traumatic Stress Disorder was found among the participants. According to the Beck Depression Inventory, 26.7% of the participants exhibited moderate to severe depression, while according to the Beck Anxiety Inventory, 40% of the participants obtained moderate to severe anxiety scores. Significantly higher PCL-5, Beck Depression Inventory, and Beck Anxiety Inventory scores were found in individuals who were female, had a history of previous psychiatric complaints, experienced being trapped under rubble, had relatives or neighbors trapped under rubble, were unable to communicate with their loved ones immediately after the earthquake, had damage to their homes, experienced property loss, stayed in prefabricated settlements after the earthquake, and received psychosocial support after the earthquake. In order to examine whether individuals' metacognitions influence the development of psychiatric disorders, correlations were established between the Metacognitions Questionnaire-30 (MCQ-30) scores applied to earthquake survivors and the relevant scales for the mentioned disorders. The results indicated a weak positive correlation between MCQ-30 scores and scores of the PCL-5 and Beck Anxiety Inventory, while a moderate positive correlation was observed with Beck Depression Inventory scores. Additionally, the influence of past traumas on the scores of the disease scales was investigated using the Traumatic Experiences Scale, and a weak positive correlation was found between the Traumatic Experiences Scale and PCL-5, Beck Depression Inventory, and Beck Anxiety Inventory scores.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    870073

    6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Merkezli Depremler sonrası depremzedelerde intihar riskinin değerlendirilmesi ve psikolojik dayanıklılık, posttravmatik stres bozukluğu ve depresyon ile ilişkisinin araştırılması

    Evaluation of suicide risk and relationship with posttraumatic stress disorder, depression and psychological resilience in earthquake survivors after the February 6, 2023 Kahramanmaraş Earthquakes

    İREM SÜRME KILIÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriGaziantep Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLÇİN ELBOĞA

  2. Tez No

    974789

    Depremzedelerde psikolojik dayanıklılığın yordayıcıları olarak depresyon düzeyi ve travma sonrası büyüme

    Depression level and post traumatic growth as predictors of resilience in earthquake victims

    PERİHAN ÇİL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Psikolojiİstanbul Beykent Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN EBADİ

  3. Tez No

    939524

    Şubat 2023 depreminden sonra bölgede kalan ve göç etmiş kişilerin kadercilik, sosyal destek, travma sonrası stres ve travma sonrası büyüme düzeyleri bakımından incelenmesi

    Examination of fatalism, social support, post traumatic stress and post traumatic growth levels of people who stayed in the region and migrated after February 2023 earthquake

    SEMİRE TÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiAntalya Bilim Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM SARISOY AKSÜT

  4. Tez No

    884764

    Deprem anı ve sonrası sürecin bireyin dini duygu ve düşüncelerine etkisi(6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem örneği)

    The effect of an i̇ndi̇vi̇dual's reli̇gi̇ous feeli̇ngs and thoughts on the process duri̇ng and the afterwards of the earthquake moment. (the example of February 6, 2023 Kahramanmaraş-Centered Earthquake)

    ABDURRAHMAN DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    DinBursa Uludağ Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSMAİL SAĞLAM

  5. Tez No

    896214

    Kahramanmaraş 6 şubat asrın felaketi sonrası depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

    Evaluation of depression, anxiety, and quality of life after the february 6th catastrophe of the century in Kahramanmaraş

    ŞÜKRÜ EKER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM

Geri Dön