Matematik açısından Osmanlı'da mantık
Logic in Ottoman with math overview
- Tez No: 825274
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDAL ULUALAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Matematik, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Ali Sedad, Analoji, Mantık, Ali Sedad, Analogy, Logic
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cebir ve Sayılar Teorisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamızda tarih boyunca çeşitli şekillerde görülen Mantık ilmi üzerine bazı noktalar değerlendirilmiştir. Çeşitli zaman dilimlerinde mantıkçılar ve katkıları belirtilmiştir. Özellikle Mantık ilminin, Osmanlı medreselerinde okutulmasının amaçları, bu konuda incelemeler yapan alimler, onların medreselerde okutulan kitapları üzerinde durulmuştur. Ayrıca Matematik ile Mantığın kesişim noktası olan Sembolik Mantığın başlangıcı, Osmanlı Devletinde aldığı yer, bu konuya yer veren kitaplara dikkat edilmiştir. Bunun için Osmanlı Devleti'nde karşılaşılan Ali Sedad'a ait Mizanu'l Ukul ve Salih Zeki'ye ait Mizan-ı Tefekkür adlı eserler incelenmiştir. Türkiye Yazma Eserler kurumunca tıpkı çevirisi yapılan Ali Sedad'a ait Mizanu'l Ukul'un yanında faydalı olması niyetiyle Salih Zeki'nin Mizan-ı Tefekkür adlı eseri ayrıntılı şekilde incelenmiş, kitabın tıpkı basımı, çeviri yazısı ve günümüz Matematik ve Mantık terimleri ile yeniden aktarılıp yorumlanmasına yer verilmiştir. Çalışmada Mantığın bundan sonraki seyri kısaca yer almıştır.
Özet (Çeviri)
In our study, some points on the science of logic, which has been seen in various forms throughout history, are stated. Logicists and their contributions in various time periods are noted. Especially, the aims of teaching the science of Logic, in the Otttoman madrasas, the scholars who made studies on this subject and their books taught in madrasas were emphasized. In addition, the beginning of Symbolic Logic, which is the intersection point of mathematics and logic, the place it took in the Ottoman State, and the books that include this subject were paid attention. Fort his purpose, Mizanu'l Ukul belonging to Ali Sedad and Mizan-ı Tefekkur belonging to Salih Zeki, which encountered in the Ottoman State, were researched. With the intention of being useful in addition to the Mizanu'l Ukul of Ali Sedad, which was translated by Turkish Manuscripts Institution, Salih Zeki's work called Mizan-ı Teffekür was researched in detail and some of the original version of the book, transcription and its retranslation and interpretation with today's Mathematics and Logic terms are included. The next course of Logic is briefly included in the study.
Benzer Tezler
- An intellectual biography of 'Abd al-Ḥakīm al-Siyālkūtī (D. 1657): His place in Hind intellectual history and influence upon Ottomans
'Abdülhakim Siyâlkûtî'nin (Ö. 1657) entelektüel biyografisi: Hint entelektüel tarihindeki yeri ve Osmanlılar üzerindeki etkisi
ABDULLAH AL MAMUN
Doktora
İngilizce
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL ÜÇER
- Muhammed b. Mustafa el-Akkirmânî ve cüz-i irade görüşünün değerlendirilmesi
Muhammed b. Mustafa el-Akkirmânî and evaluation of judgment of will
HÜSNÜ ÖTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN BULUT
- XIX. asır islam hukuk usülü çalışmaları (1800-1923)
Başlık çevirisi yok
HASAN ÖZKET
Doktora
Türkçe
2003
DinAtatürk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM ACAR
- Los Personajes y los temas en las novelas de unamuno
Başlık çevirisi yok
HALE GÖKNAR
Doktora
İspanyolca
1989
DilbilimAnkara Üniversitesiİspanyol Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER ARIKAN
- Osmanlı kelâmcılarından İsmail Gelenbevî'nin ulûhiyyet anlayışı ve mâturîdî akaidi açısından değerlendirilmesi
Ismail Gelenbevis, from ottaman spokesmen understanding of worshiping for god and evaluating in terms of mâturîdî creed
YASİN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DinKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİlahiyat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULHAMİT SİNANOĞLU