Understanding privacy and its related concepts in psychological and cultural context
Psikoloji ve kültür bağlamında mahremiyeti ve ilişkili kavramları anlamak
- Tez No: 831374
- Danışmanlar: PROF. DR. CEM ŞAFAK ÇUKUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Veri gizliliği, Özel hayatın gizliliğinin korunması, Data privacy, Right of privacy and its protection
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mahremiyet, fiziksel, etkileşimsel, psikolojik ve bilgi boyutlarında bireyin kendisine ve/ veya grubuna erişimi sınırlama yeteneğidir ve kültürler arası farklılıklar gösteren evrensel bir ihtiyaçtır. Bu çalışma, mahremiyeti hem kültürel hem de psikolojik açıdan incelemeyi, bu bağlamda bir ölçüm aracı geliştirmeyi ve mahremiyetin temel psikolojik değişkenlerle ilişkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, öncelikle, mahremiyetin kültürel olarak keşfedilmesi ve ölçüm aracı geliştirmek için 88 katılımcı ile nitel bir araştırma yürütülmüştür. Nitel çalışmada öne çıkan mahremiyet örnek ve tanımları içerik analizi ile incelenmiş ve 72 maddelik havuz hazırlanmıştır. Bu maddeler uzmanlar tarafından değerlendirilmiş ve tespit edilen 56 madde ile ikinci çalışma düzenlenmiştir. 283 katılımcıdan toplanan verilerde Keşfedici Faktör Analizi uygulanmış ve ölçeğin alt boyutları belirlenmiştir. Üçüncü bir çalışma kapsamında 432 katılımcıdan toplanan verilerle self-disclosure ölçümü kullanılarak geliştirilen ölçüm aracının yordama geçerliği incelenmiş ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Alternatif modeller incelenerek ölçüm aracına nihai şekli verilmiştir. Geliştirilen Mahremiyet Hassasiyeti Ölçeği 28 madde ve dört alt boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar, kişisel bilgi, kişisel alan, yakın ilişkilerde paylaşım ve toplumsal gözetim konularında mahremiyet hassasiyeti olarak belirlenmiştir. Mahremiyet hassasiyetinin tüm alt boyutlarının kendini açma ile ilişkili olduğu görülmüştür. Bu boyutların, cinsiyet, eğitim düzeyi, kişilik, değerler, dindarlık, kişilerarası güven ve sosyal kaygı ile ilişkileri de incelenmiştir. Bu değişkenlerin mahremiyet hassasiyetinin alt boyutları ile çeşitli ilişkileri tespit edilmiştir. Bulgular, mahremiyetin evrensel ve kültürel bağlamı göz önünde bulundurularak tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Privacy is the ability of an individual and/or a group to limit access to oneself and/or their group in physical, interactive, psychological, and informational dimensions, and it is a universal need that shows cross-cultural differences. This study aims to examine privacy from both cultural and psychological perspectives, develop a measurement tool, and investigate its relationship with fundamental psychological variables. To achieve this goal, firstly, a qualitative study with 88 participants was conducted to explore privacy culturally and develop a measurement tool. Prominent examples and definitions of privacy were examined in the qualitative study with content analysis, and a pool of 72 items was prepared. These items were evaluated by experts, and a second study was organized with the identified 56 items. Exploratory Factor Analysis was applied to the data collected from 283 participants, and the sub-dimensions of the scale were determined. In a third study, the predictive validity of the developed measurement tool was examined using data collected from 432 participants and the self-disclosure measurement. Confirmatory Factor Analysis was applied by examining alternative models, and the final form of the measurement tool was determined. The developed Privacy Sensitivity Scale consists of 28 items and four sub-dimensions. These dimensions are identified as privacy sensitivity on“personal information, personal space, sharing in close relationships, and community surveillance”contexts. It was observed that all sub-dimensions of privacy sensitivity were associated with self-disclosure. The relationships of these dimensions with gender, education level, personality, values, religiosity, interpersonal trust, and social anxiety were also examined. Various relationships between these variables and privacy sub-dimensions were identified. The findings were discussed considering the universal and cultural context of privacy.
Benzer Tezler
- Mimaride, belirleme, belirme ve girişler
Determination, appearance and entrances in architecture
DOĞAN ARDA BESET
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
MimarlıkDokuz Eylül ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NERİME CİMCOZ
- Konut ve konut içi mekansal ve anlamsal bölünmenin dielektrik analiz modeli. Örnek: Gecekondu yerleşimleri
Başlık çevirisi yok
ÖZEN YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN HACIHASANOĞLU
- İnsan-mekan ilişkileri kapsamında çalışma ortamı-çalışan psikolojisi etkileşimi
Başlık çevirisi yok
UMUTSEL ÖZTÜRK
- Konut ve yakın çevresinin seçiminde çevresel kalite bileşenlerinden mahremiyet ve anlamın etkisi
Environmental quality and preference
BETÜL OĞUZ