Geri Dön

Hemodiyaliz alan hastaların sıvı kısıtlamasına uyum düzeyleri, uyumunu etkileyen kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcıların belirlenmesi

Compliance levels of compliance with fluid restriction in patients receiving hemodialysis, determination of facilitators and challenges affecting compliance

PDF İndir

  1. Tez No: 838430
  2. Yazar: GÜLFİDAN TEKİN KARAKÖSE
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÖZER KÜÇÜK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Diyaliz, Engeller, Renal diyaliz, Su tüketimi, Tedaviye bağlılık ve uyum, Dialysis, Barriers, Renal dialysis, Water consumption, Treatment adherence and compliance
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı hastaların sıvı kısıtlamasına uyum düzeylerini ve sıvı kısıtlamasına uyumu etkileyen kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı faktörleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma nicel ve nitel yöntemin bir arada kullanıldığı karma yöntemle analitik tipte yapılmıştır. Çalışma 15 Ağustos 2022-1 Mayıs 2023 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesinde yürütülmüştür. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında araştırma kriterlerini karşılayan 206 son dönem böbrek yetmezliği hastasına 'Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu' ve 'Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği' kullanılarak uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS (ver:23.0) programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız gruplarda t testi, ikiden fazla grup için ise ANOVA Varyans analizi ve Tukey ve Tamhane's T2 testleri kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında olasılıklı olmayan örnekleme yöntemlerinden biri olan amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın birinci aşamasına katılan 206 hastanın içerisinden seçilmiş bireylere 'Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu' ile derinlemesine bireysel görüşmeler yapılmış olup veri doygunluğuna ulaşılan 20 hasta örneklemi oluşturulmuştur. Nitel verilerin analizinde MAXQDA 20 programı kullanılarak, Colaizzi'nin önerdiği içerik analizi yöntemine göre yapılmıştır. Bulgular: Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği toplam puan ortalamasının 50,78±7,35, bilgi alt boyutu puan ortalamasının 8.54±2.18 ile ortalamanın üzerinde; davranış alt boyutu puan ortalamasının 21,37±5,07 puan ve tutum alt boyutu puan ortalamasının 10.86±3,03 puan ile ortalamanın altında olduğu bulunmuştur. Yaşı genç olan hastaların sıvı kısıtlamasına uyumda bilgi (p=0.008) ve davranış (p=0.012) boyutunda daha iyi uyum sağladıkları bulunmuştur. Evli hastaların, bekâr hastalara göre sıvı kısıtlamasına genel uyumda (p=0.042) ve davranış (p=0.018) boyutunda daha iyi uyum gösterdikleri bulunmuştur. KBH tanı süresi 5 yıldan az olan hastaların davranış boyutunda (p=0.016) ve benzer şekilde hemodiyalize girme süresi 5 yıldan az olan hastaların yine davranış boyutunda (p=0.008) daha iyi uyum sağladıkları bulunmuştur. Araştırmamızda, bireylerin sıvı kısıtlamasına uyum düzeylerini etkileyen deneyimlerinden elde edilen veriler; 'Sıvı Kısıtlamasına Uyumu Etkileyen Faktörler', 'Sıvı Kısıtlamasına Uyumu Etkileyen Bariyerler', 'Sıvı Miktarını Ayarlamaya Yönelik Bilgi Alma', 'Sıvı Aşımında Ortaya Çıkan Etkiler' ve 'Sosyal Hayata Etki' olmak üzere 5 kategorinden oluşturulmuştur. Sonuç: Çalışmamıza katılan hastaların Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği toplam puan ortalaması ve bilgi alt boyutu puan ortalamasının ortalamanın üzerinde; davranış alt boyutu ve tutum alt boyutu puan ortalamasının ise ortalamanın altında olduğu bulunmuştur. Çalışmada hastaların yaş, medeni durum, kronik böbrek hastalığı ve hemodiyaliz tanı süresinin sıvı kısıtlamasına uyum puanı arasında ilişki bulunmaktadır. Hastaların sıvı kısıtlamasına ilişkin deneyimlerine göre; hastaların sıvı takibi yapması, sıvı kısıtlamasına uygun diyet ve içecek tercihleri, günlük hayat meşguliyetlerinin olmasının sıvı kısıtlamasına uyumda kolaylaştırıcı olduğu bulunmuştur. Yanlış diyet tercihleri, sıcak hava koşulları, çoklu ilaç kullanımı, ev dışında olma, alışkanlıkların ise sıvı kısıtlamasına uyumda bir bariyer olduğu bulunmuştur. Hastaların sağlık çalışanları tarafından olası risklere yönelik bilgilendirilmesinin ise sıvı kısıtlamasına uyumda motive edici olduğu bulunmuştur. Hemodiyaliz hastalarına bakım veren hemşirelerin, bütüncül ve bireyin özerkliğini göz önünde bulundurarak hastaların sıvı kısıtlamasına uyumu ve etkileyen faktörleri belirlemesi ve uyum problemi olan hastalar için bariyerlere yönelik stratejiler geliştirmesi önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Aim: The aim of this study is to determine the compliance level of patients with fluid restriction and to identify facilitating factors and challenges that affect compliance with fluid restriction. Materials and Methods: The study was conducted in a analytical type with a mixed method in which quantitative and qualitative methods were used together. The study was carried out at Gazi University Hospital Hemodialysis Unit between 15 August 2022 and 1 May 2023. The study consists of two stages. In the first phase of the study, it was applied to 206 end-stage renal failure patients who met the research criteria using the 'Patient Identification Information Form' and the 'Fluid Control Scale in Hemodialysis Patients'. SPSS (ver:23.0) program was used to analyze quantitative data. In the analysis of the data, t-test was used for independent groups, and ANOVA analysis of variance and Tukey and Tamhane's T2 tests were used for more than two groups. In evaluating the data, the significance level was accepted as p<0.05. In the second stage of the study, purposeful sampling method, one of the non-probability sampling methods, was used. In-depth individual interviews were conducted with selected individuals among the 206 patients who participated in the first phase of the research, using the 'Semi-Structured Interview Form', and a sample of 20 patients with data saturation was created. The analysis of qualitative data was conducted using the MAXQDA 20 program and according to the content analysis method suggested by Colaizzi. Results: The mean Hemodialysis Patients Fluid Control Scale total score of patients receiving hemodialysis treatment was 50.78±7.35, and the knowledge subscale mean score was 8.54±2.18, above the average; It was found that the mean score of the behavior subscale was 21.37±5.07 points and the mean score of the attitude subscale was 10.86±3.03 points, below the average. It was found that younger patients had better compliance with fluid restriction in terms of knowledge (p=0.008) and behavior (p=0.012). It was found that married patients showed better compliance with fluid restriction in general (p = 0.042) and behavioral (p=0.018) dimensions than single patients. It was found that patients with CKD diagnosis time of less than 5 years had better adaptation in the behavioral dimension (p = 0.016), and similarly, patients with hemodialysis initiation time of less than 5 years had better compliance in the behavioral dimension (p = 0.008). In our research, data obtained from individuals' experiences affecting their compliance level with fluid restriction; It is composed of 5 categories: 'Factors Affecting Compliance with Fluid Restriction', 'Barriers Affecting Compliance with Fluid Restriction', 'Receiving Information for Adjusting the Amount of Fluid', 'Effects of Fluid Excess' and 'Effect on Social Life'. Conclusion: Hemodialysis Patients Fluid Control Scale total score average and knowledge subscale score average of the patients participating in our study were above the average; The average score of the behavior sub-dimension and attitude sub-dimension was found to be below the average. In the study, there is a relationship between the patients' age, marital status, chronic kidney disease and hemodialysis diagnosis time and their compliance score with fluid restriction. According to patients' experiences regarding fluid restriction; It has been found that patients' fluid monitoring, diet and beverage preferences appropriate to fluid restriction, and daily life engagements facilitate compliance with fluid restriction. Wrong dietary choices, hot weather conditions, multiple drug use, being away from home, and habits have been found to be barriers to compliance with fluid restriction. It has been found that informing patients about possible risks by healthcare professionals is motivating for compliance with fluid restriction. It is recommended that nurses caring for hemodialysis patients should determine patients' compliance with fluid restriction and the factors affecting it, taking into account the holistic and individual autonomy, and develop strategies for barriers for patients with compliance problems.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    308121

    Hemodiyaliz hastalarında sıvı kısıtlamasına uyum, tuz bilgisi ve yiyecek tüketim alışkanlıkları

    Compliance to fluid restriction, salt knowledge and food consumption habits in hemodialysis patients

    EMRE ERDEM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    NefrolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TEKİN AKPOLAT

  2. Tez No

    877753

    Hemodiyaliz hastalarının hastalık algısının diyet ve sıvı kısıtlamasına etkisi

    Effect of disease perception of hemodialysis patients on diet and fluid restriction

    ESRA KÜTLEMEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BULANTEKİN DÜZALAN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİFE ALBAYRAK COŞAR

  3. Tez No

    842913

    Hemodiyaliz hastalarında inovatif giysinin sıvı kısıtlamasına uyum ve güçlendirme düzeyine etkisi

    The effect of innovative clothing on adaption of fluid restriction and empowerment in hemodialysis patients

    TÜRKAN ÇALIŞKAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HemşirelikEge Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FİSUN ŞENUZUN AYKAR

  4. Tez No

    437687

    Hemodiyaliz hastalarının sıvı kontrolüne uyumu ve yaşadıkları semptomların belirlenmesi

    The determination of adherence to fluid control and symptoms of patients undergoing hemodialysis

    ALİ KAPLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    HemşirelikErciyes Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SONGÜL GÖRİŞ

  5. Tez No

    767766

    Precede proceed modeline temellendirilmiş eğitim programının hemodiyaliz hastalarının tedaviye uyumuna, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına ve yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the effect of the training program based on the precede-proceed model on adherence to treatment, healthy lifestyle behaviors and life quality of hemodialysis patients

    AYŞENUR SARIASLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HemşirelikAtatürk Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHTAP KAVURMACI

Geri Dön