Mustafa b. Ömer el-Üsküdârî'nin (Ö.1093/ 1681) Şerhu'l- Münakkahâti'l-meşrûha isimli eserinin tahkiki
Mustafa b. Ömer el-Üsküdârî (D.1093/ 1681) research of his work named Şerhu'l-Münakkahâti'l-meşrûha
- Tez No: 844245
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE ARSLAN SÖZÜDOĞRU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belâgat, Meânî, Beyân, Bedî, Mustafa el-Üsküdârî, Celeb Mustafa, Şerhu'l-Münakkahât, Rhetoric, el-Meânî, el-Beyân, el-Bedî, Mustafa el-Üsküdarî, Şerhu'l-Münakkahât
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arap belâgati, her biri dilde kullanılan ifade ve manaları inceleyen üç alt kısımdan oluşur. Bunlar meânî, beyân ve bedî ilimleridir. Teze konu olan Mustafa b. Ömer el-Üsküdârî'nin (ö. 1093/1681) Şerhu'l-Münakkahâti'l-meşrûha adlı eserinin tahkik ve incelenmesi kapsamında belâgat ilminin bahsi geçen bölümleri ele alındı. Zira müellif bu eserinde, ilim talebelerinin işini kolaylaştırmak için, bahsi geçen üç belâgat ilmini şerh edip daha basit hale getirmeyi amaçlamıştır. Üsküdârî'nin bu eseri esasen Ayşî Mehmet Efendi'nin (ö. 1016/1607) el-Münakkahâtü'l-meşrûha adlı çalışmasının şerhidir. Bu araştırmanın temel amacı Üsküdârî'nin belâgat ilmine katkılarını tespit ve tahlil etmektir. Bu amaçla Üsküdârî'nin Şerhu'l-Münakkahâti'l-Meşrûha adlı eseri tahkik edildi, içeriği ve yöntemi bakımından analiz edilip özellikle Osmanlı belâgat çalışmaları içerisindeki yeri gösterilmeye çalışıldı ve belâgat sahasındaki araştırmacıların istifadesine sunuldu. Tez bir giriş, üç bölüm ve bir sonuç şeklinde düzenlenmiştir. Girişte tezin genel çerçevesi ortaya konmuş ve hedefi açıklanmıştır. Birinci bölüm, Arap belâgatinin tarihi ve önde gelen belâgatçileri ve Üsküdârî'nin hayatı ve eserlerinin incelenmesi olmak üzere iki alt başlıktan oluşmaktadır. İkinci bölüm, Şerhu'l-Münakkahâti'l-meşrûha'nın çeşitli yönleriyle tahliline ayrılmıştır. Bu çerçevede özellikle Üsküdârî'nin metinde takip ettiği yöntem üzerinde durulmuş, ayrıca tahkik çalışmasının genel çerçevesi ve yöntemi açıklanmıştır. Üçüncü bölüm ise tahkikli metin kısmıdır. Bu bölümde Şerhu'l-Münakkahâti'l-meşrûha'nın nüshaları mukabele edilme suretiyle orijinal haline en yakın, eksiksiz ve hatasız bir metin oluşturulmaya çalışılmış, diğer bir deyişle ilmi usullere göre metnin tahkiki gerçekleştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Arabic rhetoric consists of three subsections, each of which examines the expressions and meanings used in the language. These are the sciences of meaning, statement and body. In the thesis, the mentioned parts of the science of rhetoric were written by Mustafa b. It was discussed in the context of the investigation and examination of Ömer el-Üsküdari's (d. 1093/1681) Şerhu'l-Münakkahâti'l-meşrûha. Because, in this work, the author aimed to make the terminology of the three rhetoric sciences simpler by annotating in order to facilitate the work of science students. This work of Üsküdarî is essentially a commentary on the work of Ayşî Mehmet Efendi (d. 1016/1607) called el-Münakkahâtü'l-meşrûha. The main purpose of this research is to determine and analyze Üsküdarî's contributions to the science of rhetoric. For this purpose, Üsküdarî's work Şerhu'l-Münakkahâti'l-meşrûha was analyzed, analyzed in terms of its content and method, its place especially in Ottoman rhetoric studies was tried to be shown, and it was presented to the use of researchers in the field of rhetoric. For the realization of this goal, the thesis is organized as an introduction, three chapters and a conclusion. In the introduction, the general framework of the thesis is presented and its aim is explained. In the first part, the history of Arabic rhetoric and prominent rhetoricians were touched upon, and Üsküdarî's life and works were examined. The second part is devoted to the analysis of Şerhu'l-Münakkahâti'l-meşrûha in all its aspects. In this context, especially the method followed by Üsküdarî in the text is emphasized, and the general framework and method of the investigation and analysis we have done are explained. The third part is the authenticated text part. In this section, the copies of Şerhu'l-Münakkahâti'l-meşrûha were tried to be created as close to the original, complete and error-free, in other words, the text was investigated according to scientific methods.
Benzer Tezler
- دراسة وتحقيق حاشية (مصطفى بن علي بن مُحمَّد البلتاني على الَمنظُومةَ البَيقُونِيةَ
Mustafa b. Ali b. Muhammed El-Beltanî'nin“Hâşiye 'Alâ'l-Beykuniyye”adlı eserinin tahkik ve tahlili
FİRAS HASAN JASİM
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ÇELİK
- حاشية عبد الله بن عمر بن عثمان الحنفي مستجي زاده (ت. 1150/1737) على تفسير البيضاوي (من الورقة 56 إلى الورقة 111): دراسةً تحقيقاً
Abdullah B. Ömer B. Osman El-Hanefî Mestçîzâde'nin (1150/1737) Tefsîru'l-Beyzâvî Üzerine Yazdığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (56. Varaktan 111. Varağa Kadar)
BASAM ALBAEATE
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENVER BAYRAM
- Muslihuddin Mustafa b. Şabân es-Surûrî ve Şerhu'l-Kâfiye adlı eserinin edisyon kritiği
Muslihuddin Mustafa b. Shaban al-Sururi and critical edition of his work named Sharh al-Kafiyah
MEHMET BEŞİR BULUT
Doktora
Arapça
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL CAN
- Fâid b. Mübârek el-Ebyârî'nin Şerhu'l-Âcurrûmiyye adlı eserinin değerlendirme ve tahkîki
Evaluation and analysis of Fâid b. Mübârek el-Ebyârî's work named Şerhu'l-Âcurrûmiyye
OMAR MUHAMMEDSADIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DilbilimKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM TEKİN
- Hocazade ve Hasiya Ala Şarh hdayet Al ?Hikma adlı eseri
Hocazade and her work is Hasiya Ala Sarh Hidayet Al-Hikma
EMRE ÖNAL