Geri Dön

İlahi hitabın mahiyeti çerçevesinde Bâkıllânî'nin usul düşüncesi

Al-Bāqillānī's Islamic legal theory within the framework of the nature of divine speech

  1. Tez No: 847424
  2. Yazar: ŞUHEDA BOZYEL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NAİL OKUYUCU
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Antropoloji, Din, Anthropology, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Hicrî dördüncü asır âlimlerinden Bâkıllânî (v. 403/1013), Eş'arî kelâmının sistemli bir hale gelmesinde etkili bir rol oynamıştır. Ancak Bâkıllânî'nin kelâm ilmi dışında usul ilmi açısından da önemli bir konumu bulunmaktadır. Usul ilminin olgunlaştığı bir dönemde bu ilmin bütün konularını içerecek şekilde ele aldığı et-Takrîb ve'l-irşâd eseri kurucu bir usul eseri olma özelliğine sahiptir. Bu eserde Bâkıllânî, bir taraftan nazarî bir ilim olan ve bu açıdan kelâm ile benzer bazı hususiyetlere sahip usulün kelâm ilminden farklılaşan yönlerine işaret etmiş, diğer yandan usul ilmini bütünüyle şer'î sınırlar içerisinde değerlendirmiştir. Bu açıdan Mu'tezile'nin aklî teklif anlayışının izlerinin görüldüğü usul ilmini Ehl-i Sünnet dairesi içerisinde yeniden inşa etmiştir. Bu çalışma Bâkıllânî ve et-Takrîb eseri özelinde ilahi hitabın mükellefin fiilleri için hüküm olma keyfiyetini incelemektedir. Hitabın nasıl anlaşılacağı, hangi esaslar üzerine bina edileceği ve hitaptaki lafızların anlamlarının nasıl tespit edileceğine dair Eş'arî bir âlimin ortaya koyduğu kelamî ve lügavî zemin ele alınacaktır. Bu teorik meselelerin somut bir göstergesi olarak emir ve nehiydeki bazı hususlar incelenecektir.

Özet (Çeviri)

Al-Bāqillānī, a fourth-century scholar, played an influential role in the systematization of Ashʿarite theology. However, in addition to theology, al-Bāqillānī also has an important position in terms of the Islamic legal theory (usūl al-fiqh). His work Al-Taqrīb wa'l-Irshād, which he wrote in a period when the Islamic legal theory was maturing, has the characteristic of being a founding work of al-usūl. In this work, al-Bāqillānī, on the one hand, pointed out the differentiating aspects of al-usūl, which is a theoretical science and has some similar characteristics with theology in this respect, from the theology and on the other hand, he evaluated the Islamic legal theory entirely within the boundaries of sharī'ah. In this respect, he reconstructed the Islamic legal theory within the circle of Ahl al-Sunnah, in which traces of the Mu'tazilites' understanding of rational proposal are seen. This study examines the nature of the divine speech as a judgment for the acts of the obligator in the specific case of al-Bāqillānī and his work al-Taqrīb. The theological and lexicological grounds laid by an Ashʿarī scholar on how to understand the speech, on which principles it is based, and how to determine the meaning of the words in the speech will be discussed. As a concrete indication of these theoretical issues, some aspects of command and prohibition will be analyzed.

Benzer Tezler

  1. Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    GÜVEN ÖZERİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    ZiraatEge Üniversitesi

    Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. METİN TALİM

  2. Patateste farklı fizyolojik yaş dönemlerinin verim ve kalite özellikleri üzerine etkileri

    Başlık çevirisi yok

    F.SEVDA BİGALI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    ZiraatEge Üniversitesi

    Bitki Islahı ve Genetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. METİN BİRKAN YILDIRIM

  3. Kurumlar Vergisi Kanunu açısından sermaye şirketlerinde tasfiye, birleşme, nev'i değiştirme

    Başlık çevirisi yok

    BİLLUR YALTI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Hukukİstanbul Üniversitesi

    Mali Hukuk Ana Bilim Dalı

  4. Arpada diallel melez analizleri ile bazı tarımsal özelliklerin kalıtımı üzerinde araştırmalar

    Başlık çevirisi yok

    KAYIHAN Z. KORKUT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1981

    ZiraatEge Üniversitesi

    Bitki Islahı ve Genetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM DEMİR

  5. Buğdayda farklı melezleme teknikleri kullanarak tohum tutma oranının saptanılması

    Başlık çevirisi yok

    İSMAİL TÜZÜN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    ZiraatUludağ Üniversitesi

    Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALİS RUHİ EKİNGEN