Geri Dön

Küresel salgında birinci basamak sağlık çalışanlarının ahlaki sıkıntısı: İstanbul ili örneği

Moral distress of primary health care workers in the global pandemic: The case of Istanbul

PDF İndir

  1. Tez No: 847936
  2. Yazar: MELTEM DOĞAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ASLIHAN AKPINAR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Deontoloji ve Tıp Tarihi, Medical History and Ethics
  6. Anahtar Kelimeler: ahlaki sıkıntı, etik iklim, covid-19 pandemisi, aile sağlığı merkezleri, aile sağlığı çalışanı, Birinci basamak sağlık hizmetleri, COVID 19, Etik, Pandemiler, Sağlık personeli, Tıp etiği, İstanbul, moral distress, ethical climate, Covid-19 pandemic, family health centers, family health worker, Primary health care, COVID 19, Ethics, Pandemics, Health personnel, Medical ethics, Istanbul
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: COVID-19 Pandemisi, tüm sağlık hizmetlerinde olduğu gibi birinci basamak sağlık hizmeti sunan aile sağlığı merkezlerinde de olağanüstü koşullar, dolayısıyla potansiyel olarak ahlaki sıkıntıya neden olan etik çatışmalar yaratmıştır. Bu çalışmanın amacı, İstanbul'daki aile sağlığı merkezleri çalışanlarının ahlaki sıkıntı yaşama durumu ve sıklığı ile çalışılan merkezin algılanan etik iklimine COVID-19 pandemisinin etkisini araştırmaktır. Yöntem: Metodolojik, tanımlayıcı ve kesitsel tasarımlı bu çalışmanın örneklemini, İstanbul'da nüfusa oranla bulaşıcı hastalık nedeniyle en yüksek (Bahçelievler, Şile, Kartal) ve en düşük (Tuzla, Silivri, Adalar) ölüm oranına sahip olan ilçelerdeki aile sağlığı merkezlerinde görev yapan 270 birinci basamak sağlık çalışanı oluşturdu. Veriler, Sosyo-Demografik Özellikler Formu ve geçerlik güvenilirlik analizi yapılarak kullanılan Türkçeye uyarlanmış Ahlaki Sıkıntıyı Ölçme-Sağlık Çalışanları (ASÖ-SÇ) ve Kısaltılmış Hastane Etik İklim Ölçeği (HEİÖ-K) ile yüz yüze toplandı. En yüksek ve en düşük ölüm oranına sahip olan ilçelerdeki sağlık çalışanlarının verilerinin karşılaştırılmasında normal dağılım gösteren değişkenler ortalama±standart sapma, normal dağılım göstermeyen değişkenler ortanca (25.-75. yüzdelik) olarak verildi. Kategorik değişkenler frekans (yüzde) şeklinde ifade edildi. Gruplar arasındaki farklılık normal dağılıma sahip olan değişkenler için bağımsız örneklem t testi ile, normal dağılıma sahip olmayan değişkenler için Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ile belirlendi. Çoklu karşılaştırmalar için Dunn testi kullanıldı. Hipotez testlerinde p<0,05 istatistiksel önemlilik için yeterli kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya %77,4'ü kadın, %72,5'i çocuklu, 44,9'u aile hekimi, %26,6'sı ebe, %25,5'i hemşire olan ve 39,92±9,19 yıl ortalama yaşa sahip 270 sağlık çalışanı katıldı. En yüksek ölüm yaşanan ilçelerdeki sağlık çalışanlarının en düşük ölüm yaşanan ilçelere oranla ahlaki sıkıntı yaşama düzeyi istatiksel anlamlı derecede yüksekti (p<0,05). Her iki gruptaki ilçelerde aile hekimlerinin ahlaki sıkıntı düzeyi aile sağlığı elemanlarından yüksekti (p<0,05). Kurumsal etik iklim ise her iki gruptaki ilçede aile sağlığı elemanları tarafından daha yüksek algılanıyordu. COVID-19 pandemisinin daha fazla ahlaki sıkıntıya neden olduğu ve ahlaki sıkıntıyı en fazla yaşayan meslek grubunun etik iklim algısı da düşük olan aile hekimleri olduğu belirlendi. Sonuç: Bu sonuçlar pandemi gibi olağandışı durumlarda başta aile hekimleri olmak üzere aile sağlığı çalışanlarının ahlaki sıkıntısını önlemeye yönelik müdahalelerin önemini göstermektedir. Olağandışı durumlarda birinci basamak sağlık hizmetlerinin sunumuna yönelik hazırlanacak etik rehberlerin sağlık çalışanlarının refahını ve dolayısıyla hasta bakım kalitesini artıracağı öngörülmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: The COVID-19 pandemic has created extraordinary conditions in family health centers, which provide primary health care services, as in all health services, and thus ethical conflicts that potentially cause moral distress. This study aimed to investigate the impact of the COVID-19 pandemic on the status and frequency of moral distress of family health center staff in Istanbul and the perceived ethical climate of the center. Method: The sample of this methodological, descriptive and cross-sectional study consisted of 270 primary health care workers working in Family Health Centers in districts with the highest (Bahçelievler, Şile, Kartal) and lowest (Tuzla, Silivri, Adalar) mortality rates due to infectious diseases in relation to population density in Istanbul. Data were collected face-to-face using the Socio-Demographic Characteristics Form and the Turkish- version of“Measure of Moral Distress-Healthcare Professionals (MDS-HP)”and“Shortened Hospital Ethical Climate Scale (HECS-HEC)”, which are both valid and reliable. In the comparison of the data of healthcare workers in the districts with the highest and lowest mortality rates, normally distributed variables were given as standard deviation and non-normally distributed variables were given as median (25th-75th percentile). Categorical variables were expressed as frequency (percentage). Differences between groups were determined by independent sample t-test for normally distributed variables and Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests for non-normally distributed variables. Dunn's test was used for multiple comparisons. In hypothesis testing, p<0.05 was considered sufficient for statistical significance. Results: The study included 270 healthcare workers, 77.4% of whom were women, 72.5% had children, 44.9% were family physicians, 26.6% were midwives, 25.5% were nurses, and the mean age was 39.92±9.19 years. The level of experiencing moral distress was statistically significantly higher in the districts with the highest number of deaths compared to the districts with the lowest number of deaths (p<.05). In both groups, family physicians had higher levels of moral distress than family health workers (p<.05). Institutional ethical climate was perceived higher by family health workers in both groups of districts. It was determined that the COVID-19 pandemic caused more moral distress and the occupational group that experienced moral distress the most was family physicians, who also had a low perception of ethical climate. Conclusions: These results show the importance of interventions to prevent the moral distress of family health center staff, especially family physicians, in extraordinary situations such as pandemics. It is predicted that ethical guidelines to be prepared for the provision of primary health care services in extraordinary situations will improve the well-being of health professionals and thus the quality of patient care.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    736035

    Pandemi döneminde birinci basamak sağlık çalışanlarında anksiyete düzeyi ve tükenmişlik durumu değerlendirilmesi

    Evaluation of anxiety level and burnout in primary health care workers during the pandemic period

    İBRAHİM GÜNAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Halk SağlığıKırıkkale Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MERAL SAYGUN

  2. Tez No

    688618

    COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19

    KAMIL ZARNISHANOV

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN

  3. Tez No

    772376

    Pandemi sürecinde COVİD-19 ile ilgili alanlarda çalışan aile hekimliği asistanlarının bu dönemdeki uzmanlık eğitimi ve kariyer algıları üzerindeki düşüncelerinin belirlenmesi

    Determining the opinions of family medicine residents working in the fields of COVİD-19 during the pandemic on residency training and career perceptions in this period

    SERAP ATEŞ NENG

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiMarmara Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLRU PEMRA CÖBEK ÜNALAN

  4. Tez No

    827860

    Derin öğrenme ve büyük veri analitiği yöntemleriKullanarak Covid-19 yayılımının ileriye dönük tahmini

    Forecasting the spread of covid-19 using deep learning and big data analytics methods

    CYLAS KIGANDA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi Üniversitesi

    Bilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUHAMMET ALİ AKCAYOL

  5. Tez No

    723661

    Covid-19 salgınının yarattığı kriz ortamında dijital liderliğin örgütsel çeviklik üzerine etkisi: Bir yükseköğretim kurumunda örnek olay incelemesi

    The impact of digital leadership on organizational agility in the crisis environment caused by the covid-19 pandemic: A case study in a higher education institution

    VAHİT YALIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İşletmeİstanbul Gelişim Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ YEŞİM KOÇYİĞİT

Geri Dön