Nükleer güç santrallerinde iş kazalarını önlemede kullanılabilecek yapay zeka uygulamalarının iş güvenliği uzmanlarının bakış açısından incelenmesi
Examination of artificial intelligence applications that can be used to prevent occupational accidents in nuclear power plants from the perspective of occupational safety experts
- Tez No: 854139
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜGE ENSARİ ÖZAY, DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİDE KULALI ÖZDEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kazalar, Nükleer Mühendislik, Fizik ve Fizik Mühendisliği, Accidents, Nuclear Engineering, Physics and Physics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Artık birçok sektörde olduğu gibi yapay zekâ uygulamaları iş güvenliği alanlarında da kullanılmaya başlanmıştır. Görsel analitik sistemler gibi çözümlerle güçlendirilmiş bu tür uygulamalar çalışma alanlarında yapılan faaliyetlerde normal bir insanın tespit edemeyeceği birçok olumsuz durumları, güvensiz hareketleri, kaza olasılık hesaplarını gerçek zamanlı bir şekilde veriler ve istatistikler ışığında hesaplayarak önceden uyarma ve önleme becerileri ile proaktif bir yaklaşım sergilenmesine yardımcı olmaktadırlar. Bu durum, yapay zekâ uygulamalarına daha da güvenilmesine ve çalışma alanlarının bu tür akıllı sistemlere emanet edilmesine teşvik etmektedir. Bu araştırma, iş güvenliği alanlarında kullanılmaya başlanan yapay zekâ uygulamaları güvenilirliğinin ölçülmesinde, özellikle de Nükleer Güç Santrallerinde yaşanabilecek iş kazalarının önlenmesi için yapay zekâ tabanlı sistemlere emanet edilip edilemeyeceği görüşünü, güvenlik kültürüne çok yakın ve onunla iç içe olan İSG uzmanları tarafından değerlendirmesine yönelik tanımlayıcı bir çalışmadır. İş Güvenliği Uzmanları bu değerlendirmeyi 5'li likert tipi anket ölçeği ile, 11'i demografik olmak üzere 40 adet soru ile yanıt vermeleri istenerek gerçekleştirmişlerdir. Verilen cevapların analizi SPSS (29.0 Paketi) programı ile yapılmıştır. Soru gruplarının faktör yapısının tespiti için açıklayıcı faktör analizi, iki oransal değişkenin karşılaştırılması için ki-kare testi kullanılmıştır. İki evreden oluşan gruplar için bağımsız t-testi, üç evreden oluşan grupların karşılaştırılması için varyans analizi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre yapay zekâ uygulamaları hakkında bilgisi olma, kullanmalarına, yaşa, medeni durumlarına, eğitim durumlarına, uzmanlık sınıflarına ve deneyim yıllarına göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Demografik bilgiler haricindeki 29 anket sorusunun güvenilirlik düzeyi 0,94 bulunmuş ve bu da sonuç ölçeğinin oldukça güvenilir düzeyde ve geçerliliğinin olduğunu ifade etmektedir.
Özet (Çeviri)
Now, as in many sectors, artificial intelligence applications have started to be used in the fields of occupational safety. Such applications, powered by solutions such as visual analytics systems, help to take a proactive approach with their ability to warn and prevent in advance by calculating many negative situations, unsafe movements, accident probability calculations in the light of data and statistics in real time, which a normal person cannot detect in the activities carried out in the work areas. This situation encourages further reliance on artificial intelligence applications and entrusting workplaces to such intelligent systems. This research is a descriptive study to measure the reliability of artificial intelligence applications that have started to be used in the fields of occupational safety, especially in preventing occupational accidents that may occur in Nuclear Power Plants, by OHS experts who are very close and intertwined with the safety culture. Occupational Safety Specialists were asked to respond to 40 questions, 11 of which were demographic, using a 5-point Likert-type questionnaire scale. The responses were analyzed using the SPSS (29.0 Package) program. Explanatory factor analysis was used to determine the factor structure of the question groups and chi-square test was used to compare two proportional variables. Independent t-test was used for groups consisting of two phases, and analysis of variance was used to compare groups consisting of three phases. According to the results of the analysis, significant differences were found in terms of having knowledge about artificial intelligence applications, using artificial intelligence applications, age, marital status, education level, specialization classes and years of experience. The reliability level of 29 survey questions, excluding demographic information, was found to be 0.94, which indicates that the result scale is highly reliable and valid.
Benzer Tezler
- Development of artificial intelligence based semi-autonomous control system to assist decision making of reactor operators
Reaktör operatörlerinin karar vermesini desteklemek için yapay zekâ tabanlı yarı-otonom kontrol sisteminin geliştirilmesi
CEYHUN YAVUZ
Doktora
İngilizce
2025
Nükleer Mühendislikİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENEM ŞENTÜRK LÜLE
- Nükleer santrallerin saha etütleri aşamasında insan kaynaklı dış olayların incelenmesi
Analysis of external human induced events during the site evaluation stage of nuclear power plants
KÜBRA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Nükleer Mühendislikİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜNER ÇOLAK
- Nükleer santral işletenin hukukî sorumluluğu
Legal liability of nuclear power plant operator
MUSTAFA HALİT KORKUSUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
HukukDicle ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET REFİK KORKUSUZ
- Türk ceza kanunu'nun 172,173,174. maddelerinde düzenlenen suçlar bağlamında nükleer tesis işletenin cezai sorumluluğu
Criminal liability of the nuclear facility operator withregards to the crimes regulated in articles 172, 173, 174 of the Turkish Penal Code
HÜMEYRA ÇALI ARICA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL EKİCİ
- Enerji politikaları çerçevesinde Türkiye'nin nükleer enerjiye olan ihtiyacı ve Türkiye'nin nükleer enerji santrallerinin kullanımında güvenliği
The need of nuclear energy in Turkey within the framework of energy policies and Turkey's safety of the use of nuclear power plants
TETYANA İBİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Enerjiİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖZLER