Yapay zeka uygulamaları kullanım kaygısının birleştirilmiş teknoloji kabul ve kullanım teorisi-2 çerçevesinde incelenmesi: Sağlık çalışanları örneği
Investigation of artificial intelligence applications use anxiety within the framework of the unified theory of acceptance and use of technology-2: The case of health care workers
- Tez No: 857452
- Danışmanlar: PROF. DR. SEZER KORKMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Kurumları Yönetimi, Sağlık Yönetimi, Health Care Management, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık hizmetleri teknoloji ve emeğin yoğun olarak kullanıldığı hizmetlerdir. Endüstri 4.0 ile birlikte dijital dönüşüm sürecinde yaşanmaya başlanan ve durdurulamayan gelişmelerin sağlık hizmetleri endüstrisine yansımaları kaçınılmaz olmuştur. Sağlık 4.0 ile ortaya çıkan dijital sağlık kavramının en önemli uygulama alanlarından bir tanesi olan Yapay Zeka, sağlık sisteminde devrim niteliğinde yenilikler yaratmıştır. Sağlık hizmetleri ancak sağlık çalışanları ile sunulabilmektedir. Yapay zeka teknikleri/ürünleri ile ilgili, veri gizliliği, güvenilirlik, sorumluluğun kime ait olacağının bilinememesi, uygun teşhis ve tedavinin seçilebilme derecesi, mahremiyet gibi konularda bir takım kaygılar yaşandığına dair bilgiler bulunmaktadır. Bu tezin amacı sağlık çalışanlarının yapay zeka uygulamaları ile ilgili kaygılarının Birleştirilmiş Teknoloji Kabul Ve Kullanım Teorisi-2 çerçevesinde değerlendirilmesidir. Bu çalışma ile yapay zeka uygulamalarının sağlık profesyonellerine nasıl yansıdığı, Birleştirilmiş Teknoloji Kabul Ve Kullanım Teorisi-2'nin (UTAUT-2) sağlıkta yapay zeka uygulamaları ile ilgili sağlık çalışanlarının yaşadığı kaygıda nasıl bir araç olduğu incelenmek istenmektedir. Araştırmanın evrenini Türkiye Sağlık İstatistikleri Yıllığı verilerine göre, Ankara İli'nde görev yapan 69.626 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise Ankara İli'nde görev yapmakta olan 402 sağlık çalışanı temsil etmektedir. Yapay Zekâ Kaygı Ölçeği ve Birleştirilmiş Teknoloji Kabul Ve Kullanım Teorisi-2 Ölçeğinin alt boyutlarının tamamında cinsiyet ve daha önceden yapay zeka eğitimi alma durumu değişkeni bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Yapay Zeka Kaygı Ölçeğinin puanları bütün boyutlarında kadın katılımcılarda erkek katılımcılara göre daha yüksek bulunurken, UTAUT-2 Ölçeğinin bütün boyut puanları erkek katılımcılarda kadın katılımcılara göre daha yüksek bulunmuştur. Hekimlerin Yapay Zeka Kaygı Ölçeği puanlarının hemşire, ebe ve sağlık memurlarından istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu, Yapay Zeka Kaygı Ölçeği puanları ile UTAUT-2 Ölçeği puanları arasında anlamlı orta düzeyde negatif yönlü ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yapay zeka kaygı boyutlarının sosyodemografik değişkenlere göre davranışsal niyete etkileri incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Health services are services where technology and labor are used intensively. It has become inevitable that the irrepressible developments that started to occur in the digital transformation process with Industry 4.0 will have reflections on the healthcare industry. Artificial Intelligence, one of the most important application areas of the digital health concept that emerged with Health 4.0, has created revolutionary innovations in the healthcare system. Health services can only be provided by health professionals. There is information that there are some concerns about artificial intelligence techniques/products, such as data confidentiality, reliability, not knowing who will bear the responsibiliy, the degree to which the appropriate diagnosis and treatment can be chosen, and privacy. The aim of this thesis is to evaluate the concerns of healthcare professionals about artificial intelligence applications within the framework of Unified Technology Acceptance and Use Theory-2. This study aims to examine how artificial intelligence applications reflect on healthcare professionals and how the Unified Technology Acceptance and Use Theory-2 (UTAUT-2) is a tool for the anxiety experienced by healthcare professionals regarding artificial intelligence applications in healthcare. According to the Turkey Health Statistics Yearbook data, the population of the research consists of 69,626 healthcare workers working in Ankara Province. The sample of the study represents 402 healthcare workers working in Ankara Province. A statistically significant difference was found in all sub-dimensions of the Artificial Intelligence Anxiety Scale and Unified Technology Acceptance and Use Theory-2 Scale in terms of gender and previous artificial intelligence training variables. While the scores of the Artificial Intelligence Anxiety Scale were found to be higher in female participants than in male participants in all dimensions, all dimension scores of the UTAUT-2 Scale were found to be higher in male participants than in female participants. It was determined that the Artificial Intelligence Anxiety Scale scores of physicians were statistically significantly lower than those of nurses, midwives and health officers, and that there was a significant and moderate negative relationship between the Artificial Intelligence Anxiety Scale scores and UTAUT-2 Scale scores. Additionally, the effects of artificial intelligence anxiety dimensions on behavioral intention according to sociodemographic variables were examined.
Benzer Tezler
- Pediatrik hematoloji ve onkoloji servislerinde çalışan hemşirelerin yapay zekâ uygulamaları ile ilgili okuryazarlık ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişki
The correlation between artificial intelligence literacy and anxiety levels regarding artificial intelligence applications among nurses working in pediatric haematology and oncology wards
ZEYNEB NUR SEVİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE PEK
- Birinci basamakta çalışan hekim, ebe ve hemşirelerde yapay zekâ kaygısı, yapay zekâ okuryazarlığı ve sağlık hizmetlerinde yapay zekâ kullanımına yönelik tutumun değerlendirilmesi
Evaluation of artificial intelligence anxiety, AI literacy, and attitudes toward the use of artificial intelligence in health services among physicians, midwifes, and nurses working in primary care
AFRANUR ŞENTÜRK HAYAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BUĞU USANMA KOBAN
- Bir üniversite hastanesinde çalışan araştırma görevlilerinin tıbbi yapay zeka hazırbulunuşluk ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi
Determination of medical artificial intelligence readiness and anxiety levels of research assistants working in a university hospital
RAMAZAN TAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
- Ülkemizdeki teletıp uygulamaları ve tıpta yapay zekâ kullanımı konusunda aile hekimliği asistanlarının tutumlarını ve farkındalıklarını etkileyen değişkenlerin değerlendirilmesi
Evaluation of variables affecting the attitudes and awareness of family medicine residents regarding telemedicine applications and the use of artificial intelligence in medicine in Türkiye
GÜNEŞ FİDANBOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OLGU AYGÜN
- Yapay zeka tabanlı konuşma aktivitelerinin altıncı sınıf öğrencilerinin konuşma ve dinleme becerileri üzerine etkisi
The effect of artificial intelligence-based speaking activities on sixth grade students' speaking and listening skills
MİRAY İLGİ AYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ERSOY