2018-2023 yılları arasındaki glioblastoma hastaları kullanılarak yapılan yapay zeka çalışmalarının sistematik olarak analizi
Systematic analyzing of artificial intelligence studies carreied out on people with glioblastoma between the years 2018 and 2023
- Tez No: 859134
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP BİRSU ÇİNÇİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Glioblastoma, Kişisel tıp, Makine öğrenmesi, Yapay zeka, Glioblastoma, Machine learning, Artificial intelligence
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Glioblastoma, tüm beyin tümörlerinin yaklaşık %15'ini oluşturan oldukça etkili ve ölümcül bir beyin kanseri türüdür. Bu kanser türü, invaziv yapısı, hızlı büyümesi ve tedaviye direnç göstermesiyle ön plana çıkmaktadır. Glioblastoma için cerrahi, radyasyon tedavisi ve kemoterapi gibi mevcut standart tedaviler, hastaların hayatta kalma oranlarını uzatmada sınırlı başarıya sahiptir. Bununla birlikte, yapay zeka (AI) alanındaki son gelişmeler, glioblastoma araştırma ve tedavisinde devrim yaratma konusunda umut vaat etmektedir. Bu tezde, glioblastoma ile mücadelede yapay zekadan yararlanmanın önemini araştırdık ve bunun tanı, tedavi optimizasyonu ve prognoz tahmini üzerindeki potansiyel etkisini inceledik. Glioblastoma araştırmalarında yapay zekadan yararlanmanın başlıca avantajlarından biri, teşhisin doğruluğunu ve verimliliğini artırma yeteneğidir. Glioblastoma karmaşık bir hastalıktır ve teşhisi, MR ve BT taramaları da dahil olmak üzere tıbbi görüntüleme taramalarının dikkatli bir şekilde incelenmesini gerektirir. Bu tür taramaların büyük veri kümeleri üzerinde eğitilen yapay zeka algoritmaları, insan uzmanlar tarafından gözden kaçırılabilecek ince desenleri ve anormallikleri hızlı bir şekilde belirleyebilir. Bu algoritmalar büyük miktarda veriyi analiz ederek glioblastomun varlığını doğru bir şekilde tespit edebilir ve daha yüksek hassasiyetle diğer beyin tümörlerinden ayırt edebilir. Yapay zeka ayrıca glioblastoma hastaları için tedavi stratejilerinin geliştirilmesine de katkıda bulunabilir. Tüm bu bilgiler ışığında ilgili tez çalışmasında 2018-2023 yılları arasında yapılan yapay zekâ araştırmaları kapsamlı bir bibliyometrik analiz ile incelenerek yapay zekâ teknolojilerinin glioblastom hastalarının tanı, tedavi ve takip işlemlerinde kullanılmasının etkinlik ve uygulama etki alanlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Sistematik analiz yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen veri analizi çalışmamızda, çalışmanın yılı, çalışma konusu, doküman türü, dili, anahtar kelimesi ve kaynak türü dikkate alınarak dahil edilme kriterleri belirlenmiştir. Scopus veri tabanı üzerinde 2018-2023 yılları arasında Tıp, Biyokimya/Genetik/Moleküler Biyoloji ve Bilgisayar Mühendisliği alanlarında İngilizce olarak yayınlanan kaynak sayısı 174 olarak belirlenmiştir. Yayınların belirtilen çalışma konularına göre dağılımı incelendiğinde %39'unun Tıp, %21'inin Biyokimya/Genetik/Moleküler Biyoloji ve %14'ünün Bilgisayar Mühendisliği alanlarında yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Yıllara göre yapılan yayın sayıları incelendiğinde ise 403 yayın tespit edilmiş ve bu yayınların sayısı ile basım tarihleri arasındaki korelasyon incelendiğinde 2020 yılında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu görülmüştür. Eş dağılım analizi ile ortalama atıf yılı puanı ile ortalama yayın yılı arasındaki ilişki incelendiğinde ise son üç yılda bir yoğunlaşma olduğu tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçların gelecek çalışmalar için yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Glioblastoma is a highly aggressive and fatal type of brain cancer that accounts for approximately 15% of all brain tumours. This type of cancer is characterised by its invasive nature, rapid growth and resistance to treatment. Current standard treatments for glioblastoma, such as surgery, radiation therapy and chemotherapy, have limited success in prolonging patient survival rates. However, recent advances in the field of artificial intelligence (AI) hold promise for revolutionising glioblastoma research and treatment. In this thesis, we investigated the importance of leveraging AI in the fight against glioblastoma and explored its potential impact on diagnosis, treatment optimisation and prognosis prediction. One of the primary advantages of utilising AI in glioblastoma research is its ability to improve the accuracy and efficiency of diagnosis. Glioblastoma is a complex disease and its diagnosis requires careful scrutiny of medical imaging scans, including MRI and CT scans. AI algorithms trained on large datasets of such scans are able to quickly identify subtle patterns and abnormalities that may be missed by human experts. By analysing large amounts of data, these algorithms can accurately detect the presence of glioblastoma and distinguish it from other brain tumours with higher sensitivity. In addition, artificial intelligence can also contribute to the improvement of treatment strategies for glioblastoma patients. In the light of all this information, in the relevant thesis study, it is aimed to reveal the effectiveness and application impact areas of using artificial intelligence technologies in the diagnosis, treatment and monitoring procedures of glioblastoma patients by examining the artificial intelligence researches conducted between 2018-2023 with a comprehensive bibliometric analysis. In our data analysis study carried out using the systematic analysis method, inclusion criteria were determined by taking into account the year of study, study subject, document type, language, keyword and source type. On the Scopus database, the number of sources published in English in the fields of Medicine, Biochemistry / Genetics / Molecular Biology and Computer Engineering between 2018-2023 was determined as 174. When the distribution of publications according to the specified study subjects was analysed, it was determined that 39% focused on Medicine, 21% on Biochemistry / Genetics / Molecular Biology and 14% on Computer Engineering. When the number of publications by year was analysed, 403 publications were identified, and when the correlation between the number of these publications and the publication dates was examined, a statistically significant increase was observed in 2020. When the correlation between the average citation year score and the average publication year was examined with the co-distribution analysis, a concentration was found in the last three years. It is believed that the results obtained from the study will provide guidance for future studies.
Benzer Tezler
- Gliomlarda cdkn2a/b homozigot delesyonu, P53, PS6 ve PD-L1 ekspresyonu
CDKN2A/B- homozygous deletion, P53, PS6 and PD-L1 expression in gliomas
AYŞEGÜL GÖRMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PatolojiPamukkale ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAGİHAN YALÇIN
- Anaplastik oligodendrogliomda kromozom 1P ve 19q'daki kombine delesyonun, IDH-1 gen mutasyonu ve p53 protein ekspresyonu ile korelasyonu ve klinikopatolojik parametrelerle ilişkisi
The correlation between chromosome 1P/19q combined deletion, IHD1 gene mutation P53 protein overexpression and clinicopathologic parameters in anaplastic oligodendroglioma
UĞURAY PAYAM AHMEDMAULID
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Moleküler Tıpİstanbul ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE BİLGİÇ
- 2018-2023 yılları arasındaki Liselere Giriş Sınavı ve yayınlanan örnek matematik sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi
Investigation of the High School Entrance Exam and published sample mathematics questions between 2018-2023 years according to the Revised Bloom Taxonomy
NUR SEDA TUNACI ÇOLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MatematikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE EV ÇİMEN
- 2018-2023 yılları arasında takip edilen çocukluk çağı üriner sistem taş hastalarında etiyoloji ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of etiology and risk factors in childhood urinary system stone patients followed between 2018-2023
FATMA İSPİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKocaeli ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BAHA AYTAÇ
- 2018-2023 yılları arası Danıştay kararlarında kentli hakları
Citizens' rights in the Council of State decisions between 2018-2023
VELİ SADIÇ
Doktora
Türkçe
2024
Kamu YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN MEHMET KİRİŞ