Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların anksiyete,yorgunluk ve ağrı düzeylerine sağlığı geliştirici ve koruyucu davranışların etkisi
Anxiety in patients receiving hemodialysis treatment,the effect of health-protective and health-promoting behaviors on fatigue and pain levels
- Tez No: 860296
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SATI DİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Akut ağrı, Hemodiyaliz, Acute pain
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma hemodiyaliz hastalarının anksiyete, yorgunluk, ağrı düzeyleri üzerine sağlığı geliştirici ve koruyucu davranışların etkisini incelemek üzere analitik-kesitsel türde yapılmıştır. Araştırma 5 Haziran-5 Ağustos 2023 tarihleri arasında Ankaradaki diyaliz merkezlerinde tedavi olan ve dâhil edilme kriterlerine uyan 257 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler; Hasta Bilgi Formu, Beck Anksiyete Ölçeği(BAE), Kısa Yorgunluk Envanteri(KYE), Kısa Ağrı Envanteri(KAE), Sağlığı Geliştirici ve Koruyucu Davranışlar Ölçeği(SGKDÖ) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 ve AMOS 25 istatistik programları kullanılmıştır. Frekans ve yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri için de independent sımple T-testi, Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Post hoc (Tukey, LSD), Pearson korelasyon analizi ve Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile değerlendirme yapılmıştır. Bulgulara göre hastaların BAE puanlarının %16'sı hafif, %33,1 orta, %48,6 şiddetli anksiyete düzeyine sahip; KYE puanlarının %20,6 hafif, %45,5 orta, %33,9 şiddetli yorgunluk düzeyine sahip; KAE puanlarının %51,4 hafif, %32,7 orta, %16,0 şiddetli ağrı düzeyine sahip olduğu sonuçları elde edilmiştir. Çalışmayan, düşük eğitim ve gelir düzeyine sahip, ileri yaştaki hastaların yorgunluk, ağrı ve anksiyete düzeylerinin daha yüksek ve sağlığı geliştirici koruyucu davranış düzeylerinin daha düşük olduğu saptanmıştır.(p<0,05). Korelasyon ve YEM sonuçlarına göre hastalarda sağlığı geliştirici ve koruyucu davranışlar görülme sıklığı arttıkça anksiyete, yorgunluk ve ağrı düzeylerinin de azaldığı ortaya çıkmıştır. SGKDÖ'nin ağrı ve yorgunluk düzeyindeki değişimin %3,8'ini yordadığı tespit edilmiştir. Hemşireler tarafından hemodiyaliz hastalarına, sağlığı geliştirici ve koruyucu girişimlerin uygulanması, hastaların yaşam kalitesinin arttırılmasını mümkün kılacaktır.
Özet (Çeviri)
This descriptive cross-sectional study was conducted to examine the effect of health-protective and health-promoting behaviors on anxiety, fatigue and pain levels of hemodialysis patients. The study was conducted between June 5 and August 5, 2023 with 257 patients who were treated in dialysis centers in Ankara and met the inclusion criteria. Data were collected using the Patient Information Form, Beck Anxiety Scale (BAI), Brief Fatigue Inventory (BFI), Brief Pain Inventory (PAI), and Health Promoting and Protective Behaviors Scale (HPPBS). In the analysis of the data, SPSS 22.0 and AMOS 25 statistical programs were used, T-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Post hoc (Tukey, LSD), Pearson correlation and Structural Equation Modeling (SEM) were used for frequency and percentage, mean and standard deviation values. According to the findings, 16% of the patients had mild, 33.1% moderate, 48.6% severe anxiety; 20.6% mild, 45.5% moderate, 33.9% severe fatigue; 51.4% mild, 32.7% moderate, 16.0% severe pain. It was found that patients who were not working, had low education and income levels, and were older had higher levels of fatigue, pain and anxiety and lower levels of health-promoting protective behaviors (p<0.05). According to the results of correlation and SEM, it was revealed that anxiety, fatigue and pain levels decreased as health-promoting and protective behaviors increased in patients. It was determined that SSIQ predicted 3.8% of the change in pain and fatigue levels. The implementation of health- protective and health-promoting interventions by nurses to hemodialysis patients will make it possible to improve the quality of life of patients.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarında intradiyalitik hipotansiyonun yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effect of intradialitic hypotension on quality of life in hemodialysis patients
ÖZGE KINDAP
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
NefrolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN NERGİZOĞLU
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda müzik terapinin ağrı, yorgunluk, anksiyete ve kaşıntı semptomları üzerine etkisi
The effect of music therapy on pain fatigue anxiety and pruritus symptoms in hemodialysis patients
AYLA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVGİN SAMANCIOĞLU
- Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerde lavanta yağı ile uygulanan masajın huzursuz bacak sendromu şiddeti ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of the massage applied with lavender oil on the severity of restless leg syndrome and quality of life in individuals undergoing hemodialysis therapy
AYSER ERAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SULTAN TAŞCI
- Renal replasman tedavisi gören kadın hastalarda farklı cinsel işlev bozukluğu ölçeklerinin ve risk faktörlerinin karşılaştırılması
Comparison of different sexual dysfunction scales and sexual dysfunction risk factors in females patients on renal replacement therapy
NİHAL YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
NefrolojiUludağ Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPARSLAN ERSOY
- Hemodiyaliz hastalarında intradiyalitik kor stabilizasyon ve aerobik egzersizlerin etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of intradialitic core stabilization and aerobic exercise in hemodialysis patients
CENGİZ TAŞKAYA
Doktora
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BUKET BÜYÜKTURAN