Bireysel özgürlük, ahlaki nesnelcilik ve akıl-duygu işbirliğine dayalı evrim etiği
Evolutionary ethics based on individual freedom, moral objectivism and the cooperation between reason and emotions
- Tez No: 864305
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİZ KURTULUŞ DİNÇER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Ahlak felsefesi, Modern felsefe, Moral philosophy, Modern philosophy
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada ilk olarak felsefe ve bilim tarihinde sıklıkla rastlanan akıl ve eğilimler arasındaki ayrıma dikkat çekilerek insanın bu iki yetisinin birbiriyle çatışma halinde ve birinin diğerine üstün olduğu değil, işbirliği ve uyum içinde aynı amaca hizmet eden yetiler olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca, ahlaklılığın kaynağı, özgürlük-belirlenimcilik ikilemi, doğalcılık hatası, hayvanlarda bilişsel ve sosyal yetiler, insan hakları, ahlaki bilişdışıcılık, ahlaki görelilik gibi etiğin alanına giren diğer konulara da değinilmiştir. Bu çalışmada hayvanların sadece içgüdüleri tarafından hareket ettirilen robotlar olmadıkları, birçok bilişsel ve sosyal yeteneğe sahip oldukları ve insan ahlaklılığın temelinde diğer sosyal canlılarla paylaştığımız ortak duygu ve içgüdülerin yanında, bilinçli akıl yürütmenin olduğu sonucuna varılmıştır. Genlerin toplam sayısının insanın tüm özelliklerini kesin bir şekilde belirlemedeki yetersizliği ve bilinçli akıl yürütmenin ahlaklılıkta oynadığı önemli rolün ahlaki özgürlüğü mümkün kıldığı da vurgulanmaktadır. Bunun yanında, grup ve bireysel seçilime tabi olan insanın toplumsallık-bencillik ikileminin dışında kalan bireysellik alanında varoluşsal bir özgürlüğe de sahip olduğu savunulmuştur. Son olarak, sadece açıklayıcı değil aynı zamanda normatif olabilecek ve evrimsel süreçlere dayalı bir ahlaklılığın nihilizm, kuşkuculuk, bilişdışıcılık veya görelilik yerine ahlaki nesnelcilikle de sonuçlanabileceği ve insana sadece diğer insanlara karşı değil, aynı zamanda doğaya ve doğadaki diğer canlılara karşı sorumluluk yüklediği savunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In this study initially, by drawing attention to the distinction between reason and emotions frequently encountered in the history of science and philosophy, it is emphasized that they are faculties that cooperatively and harmoniously serve the same end, not those conflicting and dominating one another. Furthermore, such moral issues as the roots of morality, freedom-determinism dilemma, naturalistic fallacy, cognitive and social skills in animals, human rights, moral non-cognitivism and relativism have been discussed. This study has concluded that animals are not wantons solely driven by their innate instincts, that they do possess a wide range of cognitive and social skills, and that human morality is based on some emotions and instincts shared by our social ancestors as well as conscious and prudent reasoning. The insufficiency of the total number of genes in determining human's all properties precisely and the role played by the conscious and prudent reasoning in morality make moral freedom possible. Moreover, being subject to both individual and group selection, humans are asserted to have existential freedom, which falls outside the collectivism-selfishness dilemma. Finally, it is maintained that not merely descriptivist but also normative evolutionary ethics may result in moral objectivism rather than moral nihilism, skepticism, non-cognitivism or relativism, and give humans responsibilities towards both others and other living beings and the nature itself.
Benzer Tezler
- Metafiziksel iyi'den değer'e: Ahlakın yolculuğu
From“metaphysical good”to“value”: The adventure of morality
EMRULLAH KILIÇ
- Elif Şafak'ın İskender (2011) ve Jonathan Franzen'in Özgürlük (2010) romanlarında kültürel ve evrensel ahlaki değer yitiminin postmodern ve post-postmodern bir yaklaşımla incelenmesi
A postmodern and post-postmodern analysis of the loss of the cultural and universal ethic values in Elif Shafak's Honour (2011) and Jonathan Franzen's Freedom
ZEYNEP SUNA SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEMET METİN BARLIK
- Nietzsche'de güç istenci perspektifinden köle-efendi ahlakı
Master-slave morality from the perspective of the will to power in Nietzsche
KENYAN ALPHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
FelsefeKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHATTİN UZUNLAR
- Felsefi bağlamda liberal eğitim anlayışı ve eleştirisi
Understanding and criticism of liberal education in a philosophical context
MEHMET YÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGümüşhane ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CELAL YEŞİLÇAYIR
- Understanding of political and moral thought of Benjamin Constant in his historical and intellectual context
Tarihi ve entellektüel bağlamında Benjamin Constant'in siyaset ve ahlak düşüncesini anlama
PINAR GÜNDOĞDU
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Siyasal BilimlerYıldırım Beyazıt ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MÜMİN KÖKTAŞ