Tümellerden yapılara: Felsefi ve sosyolojik düşüncede bütün-parça ilişkisi
From universals to structures: The whole-part relationship in philosophical and sociological thought
- Tez No: 870839
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİM ÇAVUŞOĞLU, PROF. DR. CEMAL GÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, en yalın biçimiyle aktif eyleyenlerle yapısal etkenler arasındaki çelişki olarak ifade edilebilecek olan yapı-eylem ikiliği, tümeller problemi çerçevesinde tartışılmaktadır. Her iki araştırma alanına yönelik kuramların analiz edilmesine dayanan bu çalışmada, yapı-eylem ikiliği ile tümeller problemi arasındaki benzerliğin gösterilmesi ve bu benzerlik temelinde toplumla birey arasındaki ilişkinin yeniden ele alınması amaçlanmıştır. Çalışmada, parça-bütün (tikel-tümel) ilişkisinin ele alınış biçimine göre tümeller konusundaki realist ve nominalist geleneklerin sırasıyla yapı yönelimi ve eylem yönelimli sosyolojik teorilerle benzer olduğu ve toplumun bir tümel olarak bireylerden ayrı ve onlara dışsal bir varlık olduğu sonucuna varılmıştır. Toplumla birey ya da yapıyla eylem arasında gerçek bir ikiliğin var olduğu kabul edilmiş ve topluma birey karşısında ontolojik bir öncelik tanınmıştır. Bu doğrultuda, sosyolojik teorinin söz konusu ikiliğe dayanması gerektiği ileri sürülmüştür.
Özet (Çeviri)
In this study, the duality of structure and agency, which can be expressed as a contradiction between active agents and structural factors in its simplest form, is discussed within the framework of the problem of universals. Based on the analysis of theories directed towards both research areas, this study aims to demonstrate the similarity between the duality of structure and agency and the problem of universals, and to reconsider the relationship between society and the individual on this basis. The study concluded that, based on the treatment of the part-whole (particular-universal) relationship, the realist and nominalist traditions regarding universals are similar to structure-oriented and action-oriented sociologicaltheories,respectively. And it has been concluded that society, as a universal entity, exists separately from individuals and is external to them. It has been acknowledged that there is a genuine duality between society and the individual or between structure and agency, and ontological priority has been given to the individual over society. In this regard, it has been argued that sociological theory should be based on this duality.
Benzer Tezler
- 'In Masquerade Lies Her Reign': Femininity as a political weapon in Howard Barker's He Stumbled and Gertrude-The Cry
Onun Saltanatı Maskesinde Yatar': Howard Barker'ın He Stumbled ve Gertrude-The Cry oyunlarında politik bir silah olarak dişilik
SEVDE NUR EMİRCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İngiliz Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YİĞİT SÜMBÜL
- Zeki Demirkubuz sinemasında kötülüğün sıradanlığı
The ordinariness of evil in Zeki Demirkubuz cinema
YAŞAR YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sahne ve Görüntü SanatlarıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAN TÜYSÜZ
- Kant'ın sensus communıs'inin kökenleri ve işlevi
The origins and function of the sensus communis in Kant's philosophy
DENİZ GÖNÜL ŞENOĞLU
- Ankara Kızılcahamam Kınık Tüneli'ndeki jeoteknik problemler
Investigation of the geotecnical problems the Kınık Tunnel, Kızılcahamam Ankara
RIZA MUCUKGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERGUN GÖKTEN
- Parçacık dedektörleri
Başlık çevirisi yok
EMEL BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Fizik ve Fizik MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEN ÖNENGÜT