Geri Dön

Özgül öğrenme bozukluğu komorbiditesi olan dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde problematik internet kullanımı ve internet kullanım tipleri

Problematic internet use and internet usage types in attention-deficit hyperactivity disorder diagnosed children and adolescents with specific learning disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 873693
  2. Yazar: ŞÜKRÜCAN KOCABAŞ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ADAK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: cocuk ve ergen, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, internet bağımlılığı, özgül öğrenme bozukluğu, ekran bağımlılığı, children and adolescents, attention deficit hyperactivity disorder, internet addiction, specific learning disorder, screen addiction
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), nörogelişimsel bozukluklar sınıfında değerlendirilen, karakteristik olarak dikkat dağınıklığı, hareketlilik ve dürtüsellik ile karakterize bir bozukluktur. Özgül Öğrenme Bozukluğu (ÖÖB), bireyin kronolojik yaşı, tahsil düzeyi ve bilişsel kapasitesi ile kıyaslandığında, okuma, yazma veya sayısal beceriler alanında beklenen düzeyin altında performans gösterdiği bir nörogelişimsel bozukluktur. Problematik İnternet Kullanımı (PİK), günümüzde ruh sağlığı alanının gündemlerinden biri olmakla birlikte, PİK-DEHB ilişkisine yönelik çok sayıda araştırma yapılmıştır; ancak PİK-ÖÖB ilişkisine dair çalışma sayısı kısıtlıdır. Komorbid ÖÖB tanısı olan DEHB'lilerin PİK özelliklerinin sadece DEHB tanısı olanlara kıyasla farklı olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, bir eğitim ve araştırma hastanesinin çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran DEHB+ÖÖB ve yalnızca DEHB tanılı çocuk ve ergenlerin internet kullanım özellikleri ve tipleri arasındaki farklılıkların araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Bu çalışmaya çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran, klinisyen tarafından DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı) tanı kriterlerine göre DEHB+ÖÖB (n:86) ve yalnızca DEHB (n:86) tanısı alan ve en az 6 aydır metilfenidat tedavisi alan toplam 172 çocuk ve ergen dahil edilmiştir. DSM tanı kriterlerine göre bu tanılar dışında psikiyatrik tanı alan veya herhangi bir kronik genetik, endokrinolojik, nörolojik hastalığı olan hastalar çalışmaya alınmamıştır. Çocuklar, ergenler ve ailelerinden ayrı ayrı onam alınmıştır. Klinisyen tarafından tanısal değerlendirme ve psikiyatrik komorbiditelerin saptanabilmesi için çalışmaya katılan ergenlerle, 'Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli- Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-T)' adlı yarı yapılandırılmış görüşme yapılmış, sonrasında sosyodemografik ve klinik veri toplama formu doldurulmuştur. Takiben tüm katılımcıların ailelerine Conners Ebeveyn Değerlendirme Ölçeği, Dikkat Eksikliği ve Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, ek olarak DEHB+ÖÖB tanı grubundaki katılımcıların ebeveynlerine Matematik Okuma Yazma Değerlendirme Ölçeği – Anne Baba formu verilmiştir. Katılımcılara Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ve İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği verilmiştir. Veriler, Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı (Statistical Package for the Social Sciences; SPSS Inc., Chicago, IL) 21.0 sürümü kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizleri yaparken; ki kare testi, t testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, tek yönlü varyans analizi (one-way analysis of variance- ANOVA), Pearson ve Spearman korelasyon analizleri uygulanmıştır. Yapılan istatistiksel analizlerde anlamlılık değeri p<0.05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: DEHB+ÖÖB ve DEHB gruplarının kıyaslanmasında ekran kullanım süreleri ve ölçek puanları açısından anlamlı fark saptanmamış olup, DEHB+ÖÖB grubunda kullanılan teknolojik cihaz çeşitliliği daha az, oyun alt türlerinde MOBA, RTS ve Bulmaca&Platform oyunları tercihleri daha az, yazışma, video izleme, müzik dinleme, film izleme ve eğitim amaçlı ekran kullanımları daha kısıtlı, ders başarısı daha düşük, sınıf tekrarı öyküsü daha fazla, kaygı skorları daha yüksek olarak saptanmıştır. Tüm örneklemde, ebeveynleri tarafından ekran kullanımına sınır konulan çocukların akademik başarıları daha iyi, ekran kullanım süreleri daha kısa, sosyal medya, yazışma, video izleme, müzik dinleme, amaçlı internet kullanımları daha kısıtlı, ATBÖ-KV, Young, Sosyal Medya Ölçek skorları daha düşük olarak bulunmuştur. Tüm örneklemde bir teknolojik cihaza sahip olma süresi ile ekran süresi arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişki, sahip olunan cihaz sayısı ile ekran kulanım süresi arasında pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır. DEHB alt tiplerine yönelik yapılan değerlendirmede HA baskın görünümde DE baskın görünüme kıyasla sosyal medya bağımlılığı ölçeği haz alma skorları daha yüksek saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, çocuk ve ergenlerde DEHB'ye eşlik eden ÖÖB'nin internet kullanım tipleri ve özellikleri üzerine çeşitli alanlarda etkileri olduğunu göstermektedir. Problematik internet kullanımının değişken doğası da göz önüne alındığında, nörogelişimsel bozukluklarla ilişkisinin detaylandırılarak, daha iyi tedavi stratejileri oluşturabilmek için bu konuda daha kapsamlı çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Introduction: Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is classified as a neurodevelopmental disorder characterized by inattention, hyperactivity, and impulsivity. Specific Learning Disorder (SLD) is a neurodevelopmental disorder where an individual's reading, writing, or mathematical skills are significantly below the expected level compared to their chronological age, educational level, and cognitive capacity. Problematic Internet Use (PIU) is a current focus in the field of mental health, with many studies investigating the PIU-ADHD relationship; however, studies on the PIU-SLD relationship are limited. It is hypothesized that the PIU characteristics of those with ADHD and comorbid SLD may differ from those with only ADHD. This study aims to investigate the differences in internet usage features and types among children and adolescents diagnosed with ADHD+SLD and those with only ADHD who visit a child and adolescent psychiatry outpatient clinic in a training and research hospital. Material and Methods: A total of 172 children and adolescents who visited to the child and adolescent psychiatry outpatient clinic, were diagnosed with ADHD+SLD (n=86) or only ADHD (n=86) according to DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) criteria by a clinician, and had been receiving methylphenidate treatment for at least 6 months, were included in this study. Patients with psychiatric diagnoses other than ADHD and SLD according to DSM criteria or those with any chronic genetic, endocrinological, or neurological diseases were excluded. Separate consents were obtained from the children, adolescents, and their families. A semi-structured interview named 'Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version-Turkish Adaptation (K-SADS-PL-T)' was conducted with the adolescents participating in the study to assess diagnostic evaluation and psychiatric comorbidities, and a sociodemographic and clinical data collection form was filled out. Subsequently, the Conners Parent Rating Scale, the ADHD Rating Scale based on DSM-IV, and the Mathematics, Reading, Writing Evaluation Scale – Parent Form were given to the parents of the participants in the ADHD+SLD diagnosis group. Participants were administered the Young Internet Addiction Scale, the Smartphone Addiction Scale-Short Version, the Social Media Addiction Scale, and the Internet Gaming Disorder Scale. The data were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS Inc., Chicago, IL) version 21.0. In statistical analyses, chi-square test, t-test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson and Spearman correlation analyses were applied. The significance level was set at p<0.05 for statistical analyses. Results: When comparing the ADHD+SLD and ADHD groups, no significant differences were found in terms of screen usage durations and scale scores. However, the ADHD+SLD group had less variety in technological device usage, lower preferences for MOBA, RTS, and Puzzle&Platform games, lesser use of screens for messaging, watching videos, listening to music, watching movies, and educational purposes, lower academic success, higher rates of grade repetition, and higher anxiety scores. Across the entire sample, children whose parents set limits on screen time had better academic success, shorter screen usage durations, lesser internet use for social media, messaging, watching videos, and listening to music, and lower scores on the ADHD Rating Scale, Young's Internet Addiction Scale, and Social Media Addiction Scale. A weak positive correlation was found between the duration of ownership of a technological device and screen time, and a moderate positive correlation was found between the number of devices owned and screen time. In the evaluation of ADHD subtypes, the social media addiction enjoyment scores were higher in the hyperactive-impulsive type compared to the inattentive type. Conclusion: The results of our study indicate that the comorbidity of SLD in children and adolescents with ADHD has various effects on internet usage types and features. Given the variable nature of problematic internet use, more comprehensive studies are needed to better understand its relationship with neurodevelopmental disorders and to develop better treatment strategies.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    997655

    Özgül öğrenme bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu komorbiditesi olan çocuklarda okuma-yazma performansının yönetici işlevler, nörobilişsel profil ve işlevsellik ile ilişkisinin incelenmesi

    An investigation of the relationship between reading-writing performance and executive functions, neurocognitive profile, and functionality in children with specific learning disorder and comorbid attention-deficit/hyperactivity disorder

    EBRAR ONAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriHacettepe Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DİLŞAD FOTO ÖZDEMİR

  2. Tez No

    861698

    Klinik örneklemde internet oyun oynama bozukluğu prevalansının belirlenmesi, eşlik eden psikopatoloji ve ebeveyn tutumlarına yönelik müdahaleler sonrası bozukluk şiddeti değişiminin değerlendirilmesi

    Determining the prevalence of internet gaming disorder in a clinical sample, evaluating the change in disorder severity after interventions on comorbid psychopathology and parental attitudes

    ŞAZİYE MERT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELMA TURAL HESAPÇIOĞLU

  3. Tez No

    664636

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların duygu tanıma becerileri ve serum oksitosin düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması

    Investigation of the relationship between emotion recognition skills and serum oxytocin levels of children with attention deficit / hyperactivity disorder

    NERİMAN KESİM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KORAY MEHMET ZEYNEL KARABEKİROĞLU

  4. Tez No

    1003953

    Pediatrik Endokrinoloji Polikliniğine başvuran obez hastalarda psikiyatrik eş tanıların görülme sıklığı ve klinik özelliklerin değerlendirilmesi: Retrospektif bir çalışma

    Evaluation of the frequency of psychiatric comorbidities and clinical characteristics in obese patients presenting to a Pediatric Endocrinology Outpatient Clinic: A retrospective study

    ŞEVVAL KONUK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EDA ÇELEBİ BİTKİN

  5. Tez No

    555575

    Motor beceri, görsel algılama ve yaşam kalitesinin çocukluk çağı dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) farklı eş tanı grupları arasında incelenmesi

    Evaluation of motor skill, visual perception and quality of life among different comorbity groups of childhood attention deficit hyperactivity disorder (ADHD)

    NİLAY ŞAHAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe Üniversitesi

    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SONGÜL ATASAVUN UYSAL

Geri Dön