Korunma motivasyonu teorisinin genişletilmiş modeline dayalı depreme hazırlık davranışlarını etkileyen faktörler ölçeği geliştirme çalışması
Developing a scale of factors affecting earthquake preparedness behaviors based on the extended model of the protection motivation theory
- Tez No: 874506
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL CENGİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Afet yönetimi, Antakya, Deprem, Deprem hazırlığı, Deprem tehlikesi, Depremsellik, Disaster management, Earthquake, Earthquake preparedness, Earthquake hazard, Seismicity
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bireylerin depreme hazırlık kararlarını etkileyen faktörleri belirlemek için deprem tehlikesi yüksek bölgelerde yaşayan bireyler tarafından risk azaltıcı önlemlerin uygulanmasını incelemek amacıyla Korunma Motivasyonu Teorisinin 1983 yılında revize edilmiş ve genişletilmiş modeline dayalı Depreme Hazırlık Davranışlarını Etkileyen Faktörler Ölçeği geliştirme çalışması yapılmıştır. Ölçek geliştirme açısından metodolojik, bireylerde depreme hazırlık davranışlarını etkileyen faktörleri ortaya koymak açısından da tanımlayıcı araştırma tasarımı kullanılmıştır. Ölçek geliştirme pilot ve ana uygulamayı içeren iki süreçte gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada pilot uygulamada 50 katılımcıya ulaşılmıştır. Pilot uygulama sonrası ana uygulamada taslak ölçek küme örnekleme yöntemi ile seçilen 11 mahalleden toplamda 826 katılımcıya 12.12.2022-02.05.2023 tarih aralığında ulaşılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 25 ve AMOS 24.0 paket programları kullanılmıştır. Aşırı değerler temizlendikten sonra 804 veri ile demografik değişkenler ve ölçek maddeleri değerlendirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliği için ilk 402 kişilik gruptan alınan verilerle Açıklayıcı Faktör Analizi ikinci 402 kişilik gruptan alınan verilere ise Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Ölçeğin son hali dört boyuttan 24 maddeden oluşmaktadır. Genel Cronbach alfa değeri 0,883 olup her boyut için 0,7'nin üzerindedir. Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,898, Bartlett küresellik testi anlamlı ve açıklanan toplam varyans %51'dir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları ölçüm ve yapısal modelin iyi uyuma sahip olduğunu göstermiştir. (χ2/df = 1,779; RMSEA = 0,44; CFI = 0,96; NFI = 0,91; TLI = 0,95; p<0,001). Bulgular Depreme Hazırlık Davranışlarını Etkileyen Faktörler ölçeğinin, insanların depreme hazırlık davranışlarına katılımını etkileyen faktörleri açığa çıkarmak için geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış bir ölçek olduğunu göstermiştir. Çalışma sonucunda algılanan yeterliliğin bireylerin depreme hazırlık davranışlarına katılımında en önemli faktör olduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
In order to determine the factors affecting individual earthquake preparedness decisions, a study was carried out to develop the Factors Affecting Earthquake Preparedness Behaviors Scale, based on the revised and expanded model of the Protection Motivation Theory in 1983, in order to examine the implementation of risk reduction measures by individuals living in areas with high earthquake risk. A methodological research design was used in terms of scale development, and a descriptive research design was used to reveal the factors affecting earthquake preparedness behaviors in individuals. Scale development was carried out in two processes, including the pilot and main application. In this study, 50 participants were reached in the pilot application. After the pilot application, a total of 826 participants from 11 neighborhoods selected by the draft scale cluster sampling method in the main application were reached between 12.12.2022-02.05.2023. IBM SPSS Statistics 25 and AMOS 24.0 packages were used to analyze the data. After removing extreme values, demographic variables and scale items were evaluated with 804 data. For the construct validity of the scale, Explanatory Factor Analysis was performed on the data taken from the first group of 402 people, and Confirmatory Factor Analysis was performed on the data taken from the second group of 402 people. The final version of the scale consists of 24 items in four dimensions. The overall Cronbach's alpha value is 0,883, which is above 0,7 for each dimension. The Kaiser-Meyer-Olkin value is 0,898, the Bartlett test of sphericity is significant and the total variance explained is 51%. Confirmatory factor analysis results showed that the measurement and structural model had a good fit. (χ2/df = 1,779; RMSEA = 0,44; CFI = 0,96; NFI = 0,91; TLI = 0,95; p <0,001). Findings showed that the Factors Affecting Earthquake Preparedness Behaviors scale is a scale with proven validity and reliability to reveal the factors affecting people's participation in earthquake preparedness behaviors. As a result of the study, it was determined that perceived competence was the most important factor in individuals' participation in earthquake preparedness behaviors.
Benzer Tezler
- Uluslararası ilişkilerde 11 Eylül sonrası terörizm algısı üzerine ABD propagandasının korku çekiciliği bağlamında incelenmesi
Examining U.S. propaganda on the perception of terrorism in international relations after 9/11 within the context of fear appeals
MEHMET BERK DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerTrakya ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUMRU KALELİ
- Addressing stakeholders, solutions and conditions for attaining eco-friendly usage of plastic packaging
Plastik ambalajların çevre dostu kullanımını sağlamak için paydaşlara, çözümlere ve koşullara yönelik bir yaklaşım
KAYA SWANN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Sosyolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ASLI ÖGÜT ERBİL
- Confronting economic and industrial cyberespionage under international law
Ekonomik ve endüstriyel siber espiyonaj'a karşı Uluslararası Hukuk yolları
OĞUZ KAAN PEHLİVAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKİF EMRE ÖKTEM
- Transfer fiyat sistemi ve transfer fiyatlarının doğrusal proglamlama metodu kullanılarak belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
SELİM PAZARÇEVİREN
- Sağlık bilinci ve endişeleri medikal turizm destinasyon sadakatini nasıl etkiler? Yeniden ziyaret niyetine ve ağızdan ağıza pazarlamaya yönelik koşullu bir süreç modeli
How does health consciousness and worries affect the loyalty of medical tourism destination? A conditional process model for the intention of visiting and word of mouth marketing
MİRAY ÜRKMEZER
Doktora
Türkçe
2025
TurizmAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA YILDIRIM
PROF. DR. HAKAN CENGİZ