Nayi Osman Dede'nin Hicaz Mevlevi Ayini'nin makamsal analizi
Maqam analyses of Nayi Osman Dede's Hicaz Mevlevî Ayin
- Tez No: 874591
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE CEYLAN ÜNAL AKBULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Nayi Osman Dede, Mevlevî Ayini, Hicaz Makamı, Nayi Osman Dede, Mevlevî Ayin, Hicaz Maqam
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dini musîki formları içerisinde Mevlevî ayini, önemli ve özel bir yere sahiptir. Mevlevî ayini formu, Mevlevî tarikatında“mukabele”olarak tanımlanan Mevlevî semasına eşlik eden türe verilmiş isimdir. Selam adı verilen dört ayrı bölümden oluşan formun, her bir selamında farklı usul yapısı kullanılır. Türk müziği geleneğinde Mevlevî ayini bestelemek bir yetkinlik (ustalık) göstergesi olarak kabul edilmektedir. Günümüze dek İstanbul Konservatuvarı Neşriyatı tarafından, kırk bir Mevlevî ayininin notası yayımlanmış ve repertuvara kazandırılmıştır. Bu repertuvar içerisinde yer alan otuz sekiz ayin-i şerifin bestekârı bilinirken, üç adet –beste-i kadim olarak anılan- ayin-i şerifin bestekârı ise bilinmemektedir. Bahsi geçen otuz sekiz Mevlevî ayini, yirmi iki farklı bestekâr tarafından bestelenmiştir. Bu bestekârlardan biri de çalışmanın konusunu oluşturan Nayi Osman Dede'dir. Bu çalışmada, Nayi Osman Dede'ye ait Hicaz Mevlevî Ayininin makamsal analizi yapılmıştır. Nayi Osman Dede'nin seçilme nedeni hem Ayin formunda bir beste yapabilecek kapasitede olması hem de dönemin musîkisi adına yazılı kaynak üretebilecek öngörü ve bilgiye sahip iyi bir nazariyatçı olmasından dolayıdır. Bu sebeple O'nun bu eserinin klasik dönemde Hicaz makamının işlenişine örnek teşkil edeceği düşünülmüştür. Çalışmanın“Giriş”bölümünde çalışmanın amacı belirtilmiş, araştırma çerçevesi çizilmiştir. İkinci bölümde çalışmanın temelini oluşturan ve analizi kavrayabilmek adına gereken bilgiler yer almaktadır. Bu bölümde Mevlâna, Mevlevîlik, Mevlevî Ayini, Nayi Osman Dede ve Hicaz Ailesi makamları hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölüm ise Nayi Osman Dede'nin Hicaz Mevlevî Ayini'nin analizinin yer aldığı bulgulardan oluşmaktadır. Çalışmada Nayi Osman Dede'nin Hicaz Mevlevî Ayini eserinin Hicaz makamının işlenmesine örnek teşkil ettiği ve Nayi Osman Dede'nin Hicaz makamı anlayışına göre, makamın seyri sırasında Rast'ta Nikriz çeşnisinin yapılabileceği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Among the forms of religious music, the Mevlevi ceremony holds a significant and unique position. The form of the Mevlevi ceremony is named after the type that accompanies the Mevlevi sema, defined in the Mevlevi order as“mukabele.”This form consists of four distinct sections called“selam,”each employing a different rhythmic structure. In the tradition of Turkish music, composing a Mevlevi ceremony is regarded as a demonstration of proficiency (mastery). To date, the Istanbul Conservatory Publications have published the sheet music of forty-one Mevlevi ceremonies, enriching the repertoire. Among these, the composers of thirty-eight“ayin-i şerif”are known, while the composers of three ceremonies, referred to as“beste-i kadim,”remain unknown. The aforementioned thirty-eight Mevlevi ceremonies were composed by twenty-two different composers. One of these composers is Nayi Osman Dede, who is the subject of this study. In the“Introduction”section of the study, the aim and scope of the research are outlined. The second section provides essential information required to understand the foundation of the study and the analysis. This includes information about Mevlâna, Mevlevi order, Mevlevi Ceremony, Nayi Osman Dede, and the Hicaz family of modes. The third section presents the findings from the analysis of Nayi Osman Dede's Hicaz Mevlevi Ceremony. In the study, it has been concluded that Nayi Osman Dede's work, Hicaz Mevlevî Ayini, exemplifies the treatment of the Hicaz mode. According to Nayi Osman Dede's understanding of the Hicaz mode, it is possible to employ the Nikriz flavor on the Rast during the progression of the mode.
Benzer Tezler
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Çorum toprak sanayii malzeme sahası olarak Sazköy killerinin etüdü
The Investigation of the Sazköy clays as meterial deposit for Çorum brick and the industry
METİN ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiGazi ÜniversitesiYapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RECEP KILIÇ
- Türkiye'de yonga levha endüstrisi sorunları ve çözüm yolları
Die spanplatten indüstrie in der Türkei ihre probleme und lösungsmöglichkeiten
ABDİ EKİZOĞLU
- Klasik Osmanlı Türkçesi devresinde -sA morfemiyle kurulan cümleler üzerinde bir inceleme
Başlık çevirisi yok
HAYATİ DEVELİ
- Tavşanlarda marek hastalığı virusu (MHV) antikorunun eldesi ve ELISA yöntemi için katı faza immobilizasyonu
Isolation of the antibody against Marek disease virus (MDV) from rabbits and its immobilization to solid phase for the ELİSA technique
JAFAR GAREAYAGHİ