Tip 2 diyabeti olan bireylerde psikososyal uyum ve hastalık algısının tedavi uyumuna etkisi
The effect of psychosocial adjustment and illness perception on treatment compliance in individuals with Type 2 diabetes
- Tez No: 877731
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İMATULLAH AKYAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, Tip 2 diyabeti olan bireylerde psikososyal uyum ve hastalık algısının tedavi uyumu üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak 16 Ekim 2023- 05 Nisan 2024 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Polikliniği'nde Tip 2 diyabet tanısı ile takip edilen 150 katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler Tanıtıcı Bilgiler Formu, Hastalığa Psikososyal Uyum-Öz Bildirim Ölçeği, Hastalık Algısı Ölçeği ve Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisine Hasta Uyum Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler ile bağımsız iki grubun karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi; üç ve daha fazla grubun karşılaştırılması için Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Katılımcıların Psikososyal Uyum-Öz Bildirim Ölçeği toplam puanı ortalamaları 73,51 ± 9,18 olduğu ve kötü psikososyal uyum düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir. Katılımcıların hastalık algısının olumsuz olduğu saptanmıştır. Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisine Hasta Uyum Ölçeği toplam puanı ortalamaları 66,17 ± 6,97 ve tedavi uyumunun orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Diabetes Mellitus Tedavisine Hasta Uyum Ölçeği puanları ile Hastalık Algısı Ölçeğinin Süre (Akut/Kronik), Süre (Döngüsel), Kişisel Kontrol ve Tedavi Kontrolü alt ölçekleri arasında negatif, Sonuçlar alt ölçeği arasında pozitif ilişki saptanmıştır. Hastalık Algısı Ölçeğinin kişisel kontrol alt ölçeği ile HbA1c düzeyinin pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Hastalığa Psikososyal Uyum-Öz Bildirim Ölçeği toplam puanları ile Hastalık Algısı Ölçeğinin Sonuçlar alt ölçeği arasında pozitif ve Tedavi Kontrolü, Hastalığı Anlayabilme, Süre (Döngüsel) alt ölçekleri arasında negatif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Çalışma sonuçlarına göre tip 2 diyabet tanısı olan bireylerin psikososyal uyumlarına etki eden faktörlerin belirlenmesi, hastalık algılarını olumlu etkileyerek tedavi uyumlarını güçlendirecek eğitim programlarının düzenlenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The research was conducted descriptively with 150 participants were followed up with diagnosis of Type 2 diabetes mellitus at Ankara Training and Research Hospital Endocrinology Polyclinic between 16 October 2023 and 05 April 2024, to determine the effect of psychosocial adjustment and illness perception on treatment compliance in individuals with Type 2 DM. Data were collected with Introductory Information Form, Psychosocial Adjustment to Illness Scale- Self Report (PAIS-SR), Illness Perception Questionnaire (IPQ), and Type 2 Diabetes Mellitus Treatment Patient Compliance Scale. In the analysis of data, descriptive statistics and Mann Whitney U test were used to compare two independent groups; Kruskal Wallis test was used to compare three or more groups. The mean score of the participants on the PAIS-SR was determined 73.51 ± 9.18 and they had poor psychosocial adjustment. The participants' perception of illness was determined negative. Mean score of Type 2 Diabetes Mellitus Treatment Patient Compliance Scale was 66.17 ± 6.97 and treatment compliance was determined as moderate. A negative relationship found between the scores of Type 2 Diabetes Mellitus Treatment Patient Compliance Scale and Timeline (Acute/Chronic), Timeline (Cyclic), Personal Control and Treatment Control subscales of the IPQ, and a positive relationship was found between Results subscale. The Personal Control subscale of IPQ and HbA1c level were determined positively related. A positive correlation found between scores of the PAIS-SR and the Consequences subscale of IPQ, and a negative correlation between Treatment Control, Identity, Timeline (Cyclic) subscales. According to the results, to determine the factors affecting psychosocial adjustment of individuals with type 2 diabetes mellitus and organize training programs to strengthen treatment compliance by positively affecting their illness perception is recommended.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetlilerde hastalık algısı ve anksiyetenin diyabet regülasyonu ile ilişkisi
The relationship between illness perception and anxiety and glycemic control in patients with Type 2 diabetes
MERVE KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİN PALA
- Tip-2 diyabetes mellitus tanılı hastalardakan şekeri regülasyonunun yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin kronik hastalıklarda beklenen stigma ölçeği ile değerlendirilmesi
Type-2 diabetes mellitus diagnosis patientsevaluation of the effect of blood candy regulation on the quality of life with the expected stigma scale in chronic diseases
SELMAN BARAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. ESMA GÜLDAL ALTUNOĞLU
- Diyabetik hastaların anksiyete ve depresyon düzeylerinin insülin tedavisi kabulüne ve tedaviye uyuma etkisinin araştırılması
The effect of anxiety and depression levels of diabetic patients on acceptance of and adherence to insulin therapy
VEYSEL ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiFırat ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURKAY YAKAR
- Kronik hastalığı olan ve olmayan bireylerde bilinçli farkındalık düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of mindfulness levels between individuals with and without chronic illness
BÜŞRA SARANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- Tip 2 diyabet tanılı 40-69 yaş arası bireylerde score2-diabetes ile kardiyovasküler hastalık riskinin diyabet öz bakımı ve algılanan stres ile ilişkisi
The relationship of score2-diabetes cardiovascular disease risk with diabetes self-care and perceived stress in individuals aged 40–69 years with type 2 diabetes
RABİA DERYA KİBAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ