Tsunami human vulnerability and risk assessment: A globally applicable method
Tsunami insani hasar görebilirlik ve risk değerlendirmesi: Küresel olarak uygulanabilir bir yöntem
- Tez No: 878695
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET LÜTFİ SÜZEN, PROF. DR. AHMET CEVDET YALÇINER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Doğal afetler, Natural disasters
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünyayı şekillendiren doğal süreçler insan hayatı ve mülkünü etkilediğinde tehlike oluşturur. Tsunamiler, kıyılara yerleşen ilk medeniyetlerden beri en yıkıcı doğal olaylardan olmuştur. İnsanlık doğal afetlerin etkilerini azaltmak için sürekli stratejiler geliştirmiştir. Bu stratejilerin temel adımlarından biri risk değerlendirmesidir ve en kötü tehlike senaryolarını ve tehlike altındaki topluluk ve varlıkları belirlemeyi içerir. Bu çalışmada dünya üzerinde tsunami tehlikesi altındaki bölgelerin hasar görebilirlik ve risk değerlendirmeleri için bir dizi metodoloji önerilmektedir. Bu metodolojiler tsunami tehlikesi ve insani hasar görebilirlik değerlendirme uygulamalarında açık kaynak veri setlerinin kullanımını ve uzman bağımlılığını azaltmayı öne çıkarmaktadır. Tsunami tehlike değerlendirmeleri için üç farklı açık kaynak sayısal yükseklik modeli seçilmiş ve bunların tsunami taşkın modellemesindeki performansları değerlendirilmiştir. Ardından, tsunamilere karşı insani hasar görebilirlik iki açıdan incelenmiştir. İlki, insanların olay anındaki konumundan kaynaklanan hasar görebilirliği değerlendirmeye yöneliktir. Bu değerlendirmeyi yaparken açık kaynak verilerin ve veriye dayalı yöntemlerin kullanımı araştırılmıştır. İkincisi, tehlike altındaki toplumların farkındalık düzeyi ve hazırlıklı olma durumlarının tespitine odaklanmaktadır. Bu amaçla kırılganlığı belirleyen faktörler tsunami özelinde tanımlanmış ve farklı toplumların farkındalık ve hazırlıklı olma düzeyini ülke ölçeğinde puanlamak için temsili bir parametre oluşturulmuştur. Geliştirilen yöntemler, afet risk değerlendirmesinin tehlike, hasar görebilirlik ve farkındalık ve hazırlıklı olma unsurlarını kapsamaktadır. Bu unsurlar için geliştirilen ve uzman/veri bağımsızlığını teşvik eden yöntemlerin sonuçları, yüksek çözünürlüklü veri ve uzman varlığına dayanan yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Önerilen metodolojinin avantajları, dezavantajları ve geliştirilmeye açık yönleri tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Natural processes that shape the Earth pose danger when they interact with human life and property. Despite their infrequent occurrences, tsunamis are among the most destructive natural phenomena, causing damage to coastal areas since the earliest civilizations. Over time, humanity has continuously developed strategies to mitigate the adverse impacts of such hazards. Risk assessment is a key step in mitigation strategies, involving the determination of potential worst-case hazard scenarios and identifying communities and assets that might be affected. This thesis proposes methodologies for assessing vulnerability and risk applicable to any coastal area globally under the threat of a possible tsunami hazard. These methodologies advocate for using open-source datasets and reduce expert dependency in assessing tsunami human risk. For hazard assessment, three different open-source digital elevation models are selected and evaluated for their performance in tsunami inundation modeling. Human vulnerability to tsunamis is then investigated from two perspectives: one based on the spatial conditions of people at the time of an event, and the other on the level of awareness and preparedness within the threatened community. The former investigates the use of open-source datasets and data-driven methods for spatial assessment of human vulnerability. The latter identifies tsunami-specific components for evaluating public awareness and preparedness and proposes a pathway to generate a proxy for scoring this evaluation at the national level. These methods form different elements of disaster risk assessment: hazard, vulnerability, and awareness and preparedness. For each element of risk, the results of developed methods that promote expert/data independency are compared with those relying on the presence of experts and high-resolution data. The benefits, drawbacks, and potential future developments of the proposed methodology are discussed.
Benzer Tezler
- Numerical method for determination of periods of free oscillations of basins for earthquake induced waves
Depremle oluşan dalgalar için basenlerin serbest salınım dönemlerinin sayısal yöntemle belirlenmesi
YEŞİM ÇAKIROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
1997
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET CEVDET YALÇINER
- Propagation of long waves in closed basins
Kapalı basenlerde uzun deniz dalgalarının yayılımı
CAN DOĞANAY
Yüksek Lisans
İngilizce
1998
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET CEVDET YALANER
- Application of numerical model for tsunami propagation to the Turkish coasts from Fethiye to Datça
Depremle oluşan deniz dalgası hareketlerinin matematiksel model ile Fethiye-Datça arası kıyı bölgesine uygulanması
ÖZCAN DURMUŞOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
1998
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET CEVDET YALÇINER
- Two-layer numerical model for Tsunami generation and propagation
Tsunami oluşumu ve gelişimi için iki-katman matematiksel modeli
İLKNUR ÖZBAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2000
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET CEVDET YALÇINER
- Long wave transformation and resonance study for the closed basins
Kapalı havzalarda uzun dalga transformasyon ve rezonans çalışması
MUSTAFA CAN KARATOPRAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2000
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET CEVDET YALÇINER