Geleneksel Muş konut mimarisi
Traditional Muş housing architecture
- Tez No: 880270
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞAHABETTİN ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel konut mimarisi olarak değerlendirilen yapılar iklim, yapı malzemesi, topoğrafya, inanç ve kültürel değerlerin farklılıklarından dolayı karakteristik özelliklere ve yapım tekniklerine sahiptir. Saf ve tüm haliyle bulunduğu yörenin özelliklerini gösteren bu yapılar modern çağa geçişle birlikte yeni yaşam koşulları ve değişimlerle yerini, mimarisi ve yapım malzemeleri bölgelere göre değişmeyen tek tip modern yapılara bırakmıştır. Özellikle ülkemizde yapılan betonarme yapıların yoğunluğu, bu geleneksel yapıların korunması için gerekli kanunların geç düzenlenmesi ve yapılara olan ilgisizliğimiz, geçmişimizden bize miras olan bu önemli yapıları yok olmakla yüz yüze bırakmıştır. Kültürel benliğimizi yansıtan bu geleneksel konutların tescil çalışmaları yapılmalı ve bununla da kalınmayıp koruma ve onarım çalışmalarından sonra bu yapılar kullanıma açık olmalıdır. Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat–Van Bölümü'nde yer alan Muş kenti tarih boyunca önemli medeniyetlerin yaşadığı bir yerleşim alanı olmuştur. Kentin geleneksel sivil mimari yapısı topoğrafyaya, iklime, örf ve adetlere göre gelişim göstermiştir. Geleneksel Muş evleri genel olarak ele alındığında yığma yapı tekniğiyle taş ve kerpiç malzemesi kullanılarak iç sofalı; tek, iki ve nadiren üç katlı ve düz toprak damlı bir şekilde bina edilmiştir. Geleneksel Türk konut mimarisi'nde sosyal ve kültürel anlamda düşünüldüğünde önemli bir yeri olan avlu birimi, ev ile sokak arasında geçişi sağlayan mekânlardır ve Muş kentinde avlu birimi“Havuş”olarak adlandırılır. Geleneksel konutların maalesef tahrip olduğu bir kentimizde Muş kentidir. Muş kentinde yaşanan depremler, 1963 ve sonrasında yaşanan heyelanlar ve özellikle 2013 yılında eski Muş kentinin dokusunu oluşturan bölgede TOKİ kentsel dönüşümü nedeniyle konutların büyük kısmı yıkılmıştır. Bu tez çalışmasıyla Muş kentinde ve ilçelerinde bulunan bazı tescilli ve tescilsiz kültürel tarihi konutların bilimsel metot ve yöntemle tespit çalışmaları yapılmış, çizimleri yapılarak yapı plan tipolojileri, yapım tekniği, cephe, süsleme ve sistem detayları incelenmiştir. Bu çalışmada geleneksel konutların yapım teknikleri, malzeme ve mimari öğeleri değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The buildings considered as traditional residential architecture have characteristic features and construction techniques due to the differences in climate, building materials, topography, beliefs and cultural values. These structures, which show the characteristics of the region in its pure and complete form, have been replaced by uniform modern buildings whose architecture and construction materials do not change according to the regions with new living conditions and changes with the transition to the modern age. Especially the density of reinforced concrete structures built in our country, the late regulation of the laws necessary for the protection of these traditional structures and our indifference to the structures have left these important structures, which are inherited from our past, to face extinction. These traditional houses reflecting our cultural identity should be registered and these buildings should be open for use after protection and repair works. Located in the Upper Murat-Van Region of the Eastern Anatolia Region, the city of Muş has been a settlement area where important civilisations have lived throughout history. The traditional civil architecture of the city has developed according to topography, climate, customs and traditions. When the traditional Muş Houses are considered in general, they are built with masonry construction technique, using stone and adobe materials, with an inner hall; single, two and rarely three storeys and flat earthen roofs. The courtyard unit, which has an important place in Traditional Turkish Housing Architecture when considered in social and cultural terms, is the spaces that provide the transition between the house and the street, and the courtyard unit in the city of Muş is called“Havuş”. Unfortunately, one of the cities where traditional houses have been destroyed is the city of Muş. Due to the earthquakes in the city of Muş, landslides in 1963 and later, and especially in 2013, most of the houses were demolished due to TOKİ urban transformation in the region that forms the texture of the old city of Muş. With this thesis study, some registered and unregistered cultural historical houses in the city of Muş and its districts were identified by scientific method and method, drawings were made and building plan typologies, construction techniques, facade, ornamentation and system details were examined. In this study, construction techniques, materials and architectural elements of traditional houses were evaluated.
Benzer Tezler
- Muş ili İslam dönemi mimari eserlerin güncel durumlarının belgelendirilmesi ve değerlendirilmesi
Documentation and evaluation of the current conditions of Islamic period architectural monuments in Muş
ABDULKERİM BOZYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARAS NEFTÇİ
- The problems related to snow load according to the effect of climate change on the roofs of traditional Turkish houses
Geleneksel Türk evleri çatılarında iklim değişikliği etkisine bağlı kar yükü sorunları
FEYZA YILMAZ
