Kolorektal kanser taraması için başvuranbireylerin kolorektal kanser bilgi ve riskdüzeylerinin tarama sonuçları ve beslenmeiçeriği ile birlikte incelenmesi
Applicant for colorectal cancer screeningcolorectal cancer knowledge and risk of individualsscreening results of levels and nutritionreview with its content
- Tez No: 884103
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN NEJAT KÜÇÜKDAĞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kolorektal Kanser, Tarama, Bilgi Düzeyi, Risk Faktörleri, Beslenme, KETEM, Colorectal Cancer, Screening, Level of Knowledge, Risk Factors, Nutrition, KETEM
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, kolorektal kanser taraması için başvuran bireylerin kolorektal kanser bilgi ve risk düzeylerini belirlemek, bu düzeylerin tarama sonuçları ve beslenme içerikleri ile olan ilişkilerini incelemektir. Kolorektal kanserin (KRK) erken teşhis edilmesi, tedavi başarı oranını artırmaktadır ve tarama programları bu anlamda büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, bireylerin bilgi düzeyleri ve risk faktörlerinin tarama sonuçlarına nasıl yansıdığı ve beslenme alışkanlıklarının kolorektal kanser riskini nasıl etkilediği değerlendirilecektir. Gereç-Yöntem: Araştırma, Düzce ili KETEM polikliniğinde gerçekleştirilen prospektif tipte bir çalışmadır. Çalışmaya 01.10.2023-31.03.2024 tarihleri arasında kolorektal kanser taraması için başvuran 250 birey dahil edilmiştir. Bireylerin sosyodemografik verileri, kolorektal kanser bilgi ve risk düzeyleri, beslenme alışkanlıkları ve tarama sonuçları toplanmıştır. Veriler, anket formları ve tıbbi kayıtlar üzerinden elde edilmiştir. Toplanan veriler SPSS 23(Statistical Package for the Social Sciences, version 23) istatistik programı ile analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık“p”ile gösterilmiş ve p<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza %63,2'si (n=158) kadın, %36,8'i (n=92) erkek toplam 250 birey katılmıştır. Çalışmamıza katılan bireylerin risk düzeylerinin %63,6'sının“ortalamanın üzerinde risk düzeyi”ve“ortalamanın çok üzerinde risk düzeyi”ne sahip olduğu görülmüştür. Katılımcıların bilgi düzeyleri ortalamanın üzerinde bulunmuştur (8,87±1,17). Ailede KRK öyküsü olan katılımcılar, genel olarak daha yüksek risk düzeyine sahiptir ve bu fark anlamlılık göstermektedir (p<0,05). Katılımcıların çoğunluğu sağlıklı beslenme alışkanlıklarına sahiptir, tahıl, taze meyve-sebze ve süt ürünleri sık tüketilmektedir. Katılımcıların KRK bilgi düzeylerinin artmasıyla fast food ve hazır gıda tüketiminde anlamlı azalma gözlenmiştir(p<0,05). Düzenli egzersiz yapma ve vitamin kullanımı risk skoru üzerinde anlamlı düşüş sağlamaktadır (p<0,05). Ailesinde KRK tanısı olanların tarama yaptırma oranları, aile öyküsü olmayanlara kıyasla daha düşüktür. GGK testi pozitifliği sonrası yönlendirilen hastalarda kolonoskopi yaptırma oranı %76 bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamız, KRK tarama oranlarının artırılmasının gerekliliğine ve bu bağlamda bilinçlendirme çalışmalarının önemine dikkat çekmektedir. Özellikle yüksek risk grubundaki bireylerin tarama programlarına katılımının teşvik edilmesi, fiziksel aktivitenin artırılması, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının benimsenmesi ve uygun takviyelerin kullanımı hakkında bireylerin bilgilendirilmesi KRK riskini azaltmada etkili stratejiler olarak öne çıkmaktadır. Ailesinde KRK öyküsü olanların taramadan kaçınma davranışları bu durumun konuyla ilgili eğitim ve destek ihtiyacının gerekliliğini göstermiştir. Aile hekimlerinin ve sağlık çalışanlarının, KRK taramalarına katılımı artırmak amacıyla toplumu bilgilendirmesi, önerilerde bulunması ve KRK risk faktörleri hakkında eğitim programları düzenlemesi, tarama programlarının etkinliğini artırmada önemli bir rol oynayabilir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Aim: The aim of this study is to determine the colorectal cancer knowledge and risk levels of individuals applying for colorectal cancer screening and to examine the relationships of these levels with screening results and nutritional content. Early diagnosis of colorectal cancer increases the treatment success rate and screening programs are of great importance in this sense. In this study, it will be evaluated how individuals' knowledge levels and risk factors are reflected in screening results and how their eating habits affect the risk of colorectal cancer. Materials and Methods: The research is a prospective study conducted at the KETEM polyclinic in Düzce province. 250 individuals who applied for colorectal cancer screening between 01.10.2023-31.03.2024 were included in the study. Individuals' sociodemographic data, colorectal cancer knowledge and risk levels, nutritional habits and screening results were collected. Data were obtained through survey forms and medical records. The collected data were analyzed with the statistical program SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences, version 23). Statistical significance is indicated with“p”and a p value of <0,05 is considered significant. Results: A total of 250 individuals, 63.2% (n=158) female and 36.8% (n=92) male, participated in our study. It was observed that 63.6% of the risk levels of the individuals participating in our study had“above average risk level”and“much above average risk level”. The knowledge level of the participants was found to be above the average (8.87±1.17). Participants with a family history of CRC generally have a higher risk level and this difference is significant (p<0.05). The majority of participants have healthy eating habits, and cereals, fresh fruits, vegetables and dairy products are consumed frequently. As the participants' CRC knowledge levels increased, a significant decrease was observed in fast food and ready-made food consumption (p<;0.05). Regular exercise and vitamin use provide a significant decrease in the risk score (p<0.05). Screening rates of those with a family history of CRC are lower than those without a family history. The rate of colonoscopy in patients referred after a positive FOBT test was found to be 76%. Conclusion: Our study draws attention to the necessity of increasing CRC screening rates and the importance of awareness-raising studies in this context. Encouraging the participation of individuals in high-risk groups in screening programs, increasing physical activity, adopting healthy eating habits and informing individuals about the use of appropriate supplements stand out as effective strategies to reduce the risk of CRC. The behavior of those with a family history of CRC to avoid screening has demonstrated the need for education and support on the subject. Family physicians and healthcare professionals can play an important role in increasing the effectiveness of screening programs by informing the public, making recommendations, and organizing educational programs about CRC risk factors in order to increase participation in CRC screenings.
Benzer Tezler
- Aile sağlığı merkezlerine başvuran yetişkinlerde kolorektal kanser risk faktörleri ve kolorektal kanser taraması farkındalık düzeyleri
Colorectal cancer risk factors and colorectal cancer screening awareness levels in adults applied to fhcs
MUSTAFA SAİT YILDIZ
Doktora
Türkçe
2021
Halk SağlığıTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. YALÇIN ÖNDER
- Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran 50-70 yaş arası bireylerin kolorektal kanser tarama davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of colorectal cancer screening behaviors of individuals aged 50-70 years applying to a primary health care institution
SULTAN KOCALAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ACLAN ÖZDER
- Birinci basamakta 50-70 yaş arası bireylerin kolorektal kanser taraması hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının kolorektal kanser taraması tutum inanç ölçeği ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ERSAN ÖZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- Aile Sağlığı Merkezine başvuran 30-70 yaş arası bireylerin kanser taramaları hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviors of individuals aged 30-70 years registered to Family Health Center about cancer
SEDA BEGÜM DİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR
- Fatsa 1 No'lu Aile Sağlığı Merkezine başvuran 30-70 yaş arası kişilerin kanser taramalarına karşı bilgi tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors of people between the ages of 30-70 applying to Fatsa Number 1 Family Health Center towards cancer screening
MURAT DURDU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiOrdu ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR ENGİNYURT
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE KARABULUT ÖZER