Nb ve Ta eklenmiş CrYN esaslı fonksiyonel ince film kaplamaların geliştirilmesi: Yapısal-mekanik ve elektrokimyasal özelliklerin araştırılması
Development of Nb and Ta added CrYN based functional thin film coatings: İnvestigation of structural-mechanical and electrochemical properties
- Tez No: 897668
- Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN EFEOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: CrYN:Nb/Ta ince filmler, PVD-CFUBMS, Darbeli-dc, Korozyon, Dört Nokta Eğme, Yüzey kaplama malzemeleri, CrYN:Nb/Ta thin films, PVD-CFUBMS, Pulsed-dc, Corrosion, Four Point Bending, Surface coating materials
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Konstrüksiyon ve İmalat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmanın amacı, jet/uçak motorları, yakıt hücreleri, gaz/buhar türbinleri gibi agresif ortamlarda kullanılmak üzere yüksek sıcaklığa, yüksek basınca, aşınmaya, korozyona ve oksidasyona dayanıklı termal bariyer kaplamalara alternatif olabilecek Niyobyum ve Tantal katkılı CrYN ince filmler sentezlemektir. Yöntem: Bu çalışmada taban malzeme olarak 316L paslanmaz çelik kullanıldı. CrYN:Nb/Ta filmleri sentezlemek için iki adet %99,95 saflıkta CrY hedef (atomik olarak %97 Cr ve %3 Y), %99,95 saflıkta bir adet niyobyum ve bir adet %99,95 saflıkta tantal hedef kullanıldı. Kaplama işlemi, PVD-Manyetik Alanda Sıçratma Sisteminde; dc ve/veya pulsed dc modunda çalışabilen CFUBMS (Kapalı Alan Dengesiz Manyetik Alanda Sıçratma) tekniği kullanılarak gerçekleştirildi.Kaplama işlemi deneylerini tasarlamak için Taguchi L9 ortogonal deney tasarımı kullanılmıştır. Deney dizisinde incelenen biriktirme parametreleri CrY hedef akım (1, 1,5 ve 2A), biriktirme basıncı (0,15, 0,25 ve 0,35 Pa), darbe frekansı (100, 200 ve 350 kHz) ve görev döngüsü (50-70-85 %)'dür. Bulgular: Çalışma sonucunda sentezlenen her iki ince filmde (CrYN:Nb/Ta) üstün yapısal (yoğun ve homojen film), mekanik (yüksek sertlik değerleri ve eğilme dayanımında artış) ve elektrokimyasal özellikler (oldukça yüksek korozyon direnci değerleri) sergilemişlerdir. Bunlara ek olarak Tantal katkılı filmlerin niyobyum katkılı filmlerden daha yüksek korozyon direnci gösterdiği bulunmuştur. Sonuç: Tüm sonuçlar değerlendiğinde CrYN:Nb/Ta filmlerin üstün yapısal, mekanik ve elektro kimyasal özellikler sergilediği gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre ayrı ayrı niyobyum ve tantal eklenerek sentezlenen krom itriyum nitrür kaplamaların termal bariyer kaplama olarak kullanım için umut verici adaylar olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The aim of the research is to synthesise Niobium and Tantalum doped CrYN thin films which can be an alternative to high-temperature, high-pressure, wear, corrosion and oxidation resistant thermal barrier coatings for use in aggressive environments such as jet/aircraft engines, fuel cells, gas/steam turbines. Method: In this study, 316L stainless steel was used as the substrate. Two 99.95% pure CrY targets (atomic 97% Cr and 3% Y), one 99.95% pure niobium, and one 99.95% pure tantalum target were used to synthesize CrYN: Nb/Ta films. The deposition process was carried out using the CFUBMS (“Closed Field Unbalanced Magnetic Sputtering”) technique, which can operate in dc and/or pulsed dc mode in PVD. Taguchi L9 orthogonal experimental design was used to design the deposition process experiments. The deposition parameters studied in the series of experiments are CrY target current (1, 1.5, and 2A), deposition pressure (0.15, 0.25, and 0.35 Pa), pulse frequency (100, 200, and 350 kHz), and duty cycle (50-70-85 %). Findings: As a result of the study, both synthesized thin films (CrYN:Nb/Ta) exhibited excellent structural (dense and homogeneous film), mechanical (high hardness values and increase in bending strength) and electrochemical properties (very high corrosion resistance values). In addition, tantalum doped films were found to exhibit higher corrosion resistance than niobium doped films. Results: When all the results are evaluated, it is observed that CrYN:Nb/Ta films exhibit improved structural, mechanical and electrochemical properties. According to the results obtained, chromium yttrium nitride coatings synthesized by adding niobium and tantalum separately are considered to be promising candidates for use as thermal barrier coatings.
Benzer Tezler
- Escherichia coli'nin termal ölüm süresi (TÖS), D- ve z- değerlerinin ortama eklenen asetik asit ve tuz konsantrasyonuna bağlı olarak değişiminin belirlenmesi
Determination of the effect of acetic acid and NaCl content on the parameters of thermal dead time (TDT), d value, z-values of Escherichia coli
UĞUR KALAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Gıda MühendisliğiYüzüncü Yıl ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET NAFİ ÇOKSÖYLER
DOÇ. DR. ELVAN OCAK
- Refrakter metal esaslı yüksek entropili iri hacimli metalik cam alaşımlarının geliştirilmesi
Development of refractory metal based high entropy bulk metallic glasses
PELİN ÖZTÜRK AŞGIN
Doktora
Türkçe
2022
Metalurji MühendisliğiAfyon Kocatepe ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYTEKİN HİTİT
- Bainitic transformation in low carbon micro-alloyed hot forged steels for diesel engine components
Sıcak dövülmüş dizel motor parçaları için kullanılan düşük karbonlu mikro alaşımlı çeliklerin beynitik dönüşümleri
BURAK KESKİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Metalurji MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGEHAN ÖGEL
- Targeting and activation of antigen specific CD8+ T cells with peptide-major histocompatibility complex I tetramers
Peptit-majör histokompatibilite kompleks I tetramerleri ile antijen spesifik CD8+ T hücrelerin hedeflenmesi ve aktivasyonu
ŞAFAK CEREN USLU ŞIVGIN
Doktora
İngilizce
2025
BiyoteknolojiHacettepe ÜniversitesiTemel Onkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE CANPINAR
- Nucleosynthesis in alternative theories of gravity
Alternatif kütle çekim teorilerinde nükleosentez
İLAYDA BULUNUR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiFizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE ÖZDEMİR