17. yüzyılda bestelenmiş mevlevî âyînlerinin form açısından analizi
Analysis of the mevlevi rites composed in the 17th century in terms of form
- Tez No: 902700
- Danışmanlar: PROF. DR. SERDA TÜRKEL OTER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Dini müzik, Mevlevi ayini, Religious music, Mevlevi ceremony
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ses Eğitimi Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Ses Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Klasik Türk Mûsıkîsi'nin geniş ve kapsamlı sözlü formlarından biri olan Mevlevî Âyîni formu detaylı bir şekilde incelenmiştir. 17. yüzyılda âyîn bestelemiş olan Kutbünnâyî Osman Dede, Kûçek Derviş Mustafa, Buhûrîzâde Mustafa Itrî Efendiler'in âyînleri biçim yönünden analiz edilmiştir. Bestekârı bilinen ilk örneklerine 17. yüzyılda rastladığımız Mevlevî Âyîni formu hakkındaki araştırmalar incelenerek, form ile ilgili yazılı kaynaklarda ifade bulan tanımlar ele alınmıştır. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular ile karşılaştırılmıştır. Âyînlerin diğer sözlü mûsıkî formları gibi bestelenirken biçim yönünden simetrik bir yapıya sahip olduğu düşüncesi ile çalışmaya başlanmış, o yüzyılda bestelenen Mevlevî Âyîni formundaki eserlerin biçimsel bir düzen içerisinde olup olmadığına somut bir cevap aranmıştır. Formun yapı şemaları selam selam tasnif edilerek tablolaştırılmış, formun selamlar içerisinde bölümlere ayrıldığı ve her bölümün farklı bir güfte kullanılarak bestelendiği tespit edilmiştir. 17. Yüzyılda bestelenmiş Mevlevî Âyînleri'ndeki bu bölümlerin diğer sözlü formlarda olduğu gibi murabba, nakış, müselles, müseddes, müsenna vb. şekillerde bestelendiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, the Mevlevi rite form, which is one of the extensive and comprehensive verbal forms in Classical Turkish Music, has been examined in detail. The Ayins composed in the 17th century by Kutbünnâyi Osman Dede, Kûçek Derviş Mustafa, and Buhûrîzâde Mustafa Itrî Efendi have been analyzed in terms of their formal aspects. Research on the Mevlevî rite form, with its earliest known examples dating back to the 17th century, has been reviewed, and the definitions found in written sources about the form have been discussed. The findings from these analyses have been compared. The study was initiated with the idea that, like other verbal music forms, Ayins are composed with a symmetrical structure. The study sought a concrete answer to whether the Mevlevî rite pieces composed in that century had a formal arrangement. The structure of the form has been categorized and tabulated by dividing it into“selams,”and it was found that the form is divided into sections within these selams, with each section being composed using different lyrics. The study concludes that the sections in the 17th-century Mevlevi Ayins were composed in various forms such as murabba, nakış, müselles, müseddes, müsenna, etc., similar to other verbal forms.
Benzer Tezler
- Zekai Dede Efendi'ye ait Mevlevi Ayin-i Şerif'lerin makam, usul ve güfte yönünden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NEŞE YEŞİM ALTINEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATMA GÖKDEL
- Evaluation and analysis of şarkı form in Turkish makam music
Türk makam müziğinde şarkı formu incelemesi ve analizi
ELİF ÖZEN
- Süleymaniye Kütüphanesi Zühdü Bey Bölümü 615 Numarada Kayıtlı Şiir Mecmuası'nın Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
Classification of the poetry journal that is registered in the Zühdü Bey section of the Süleymaniye Library Under number 615 according to the Systematic Classification of Journals Project (MESTAP)
ÖMER ONAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıAmasya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN HAKVERDİOĞLU
- Ekrem Karadeniz'e ait el yazması defterde bulunan Sabâ Bûselik Mevlevî Âyîn-i Şerîfî'nin günümüz notasına aktarımı ve makamsal analizi
The transfer and analysis of Sabâ Bûselik Mevlevi Ayin-i Şerifi into contemporary notes from Ekrem Karadeniz
HASAN KİRİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MüzikKocaeli ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENVER METE ASLAN
- XVII. yüzyılda bestelenmiş zencir murabbaların yapısal özellikleri
An analysis of zencir murabbas composed in the 17th century in terms of lyrics, usul and form
BENGÜ DİDEM ÖZÜYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MüzikAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURÇİN UÇANER ÇİFDALÖZ
