Küresel değer zincirlerinin gelir dağılımı üzerindeki etkisi
The impact of global value chains on income distribution
- Tez No: 908868
- Danışmanlar: PROF. DR. TANER GÜNEY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Küresel Değer Zincirleri, İleri ve Geri Bağlantılar, Gelir Dağılımı, Eşitsizlik, Panel Kantil Regresyon, Nedensellik, Global Value Chains, Forward and Backward Linkages, Income Distribution, Inequality, Panel Quantile Regression, Causality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının temel amacı, küresel değer zincirlerine (KDZ) katılımın gelir eşitsizliği üzerindeki etkilerini, çok boyutlu bir çerçevede ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda 1995–2020 dönemini kapsayan, 33'ü yüksek gelirli ve 19'u orta gelirli olmak üzere toplam 52 ülkeye ait panel veri seti kullanılmıştır. Analiz sürecinde, değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi tespit edebilmek amacıyla eşbütünleşme testleri uygulanmış ve değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığı belirlenmiştir. Küresel değer zincirlerine katılımın gelir eşitsizliği üzerindeki etkisinin gelir dağılımının farklı noktalarında değişip değişmediğini incelemek amacıyla çalışmanın temel yöntemi olan Panel Kantil Regresyon (PQR) yöntemi kullanılmıştır. Analizler toplam KDZ katılımı ile birlikte ileri ve geri bağlantılar ayrımında gerçekleştirilmiştir. Ayrıca sektörel uygulamalara da yer verilerek tarım, sanayi, bilgi endüstrileri ve hizmetler bakımından farklılaşan etkiler incelenmiştir. Bunun yanında, değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü değerlendirebilmek amacıyla panel nedensellik analizleri de yapılmıştır. PQR bulguları, KDZ'ne katılımın genel olarak gelir eşitsizliğini azaltıcı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, ülkelerin küresel değer zincirlerine entegrasyon düzeylerinin artmasının gelir dağılımını iyileştirici bir mekanizma olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, bu etkinin tüm gelir dağılımı gruplarında aynı güçte ortaya çıkmadığı, özellikle gelir dağılımının daha dengeli olduğu gruplarda daha güçlü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, KDZ'nin ileri ve geri bağlantılarının da gelir eşitsizliği üzerinde genel olarak iyileştirici etkiler ürettiği, ancak bu etkinin büyüklüğünün ve istikrarının farklılaştığı belirlenmiştir. Sektörel sonuçlar, KDZ katılımının gelir eşitsizliği üzerindeki etkisinin sektörlere göre farklılaştığını ortaya koymaktadır. Özellikle endüstri sektöründe KDZ katılımının gelir eşitsizliğini azaltmada daha güçlü bir rol oynadığı belirlenmiştir. Tarım ve hayvancılık sektörünün gelir dağılımı düzeltici etkisi olduğu ama etkinin endüstri sektörüne göre daha sınırlı kaldığı sonucu elde edilmiştir. Hizmetler sektöründe KDZ katılımının genel olarak gelir eşitsizliğini iyileştirici yönde etkiler doğurduğu görülmüştür. Bilgi endüstrileri sektöründe ise bulguların daha heterojen olduğu ve KDZ katılımının gelir dağılımı üzerindeki etkisinin diğer sektörlere kıyasla daha değişken bir görünüm sergilediği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The main objective of this thesis is to examine the effects of participation in global value chains (GVCs) on income distribution within a multidimensional framework. For this purpose, a panel dataset covering the period 1995–2020 and consisting of 52 countries, including 33 high-income and 19 middle-income countries, is employed. In the empirical analysis, cointegration tests are first applied to determine the existence of a long-run relationship among the variables, and the results confirm cointegration. To investigate whether the effect of GVC participation on income inequality differs across points in the income distribution, Panel Quantile Regression (PQR), the study's main empirical method, is employed. The analyses are carried out not only for total GVC participation but also for forward and backward linkages. In addition, sectoral analyses are conducted to examine the differentiated effects of GVC participation in agriculture and livestock, industry, information industries, and services. Furthermore, panel causality analyses are conducted to assess the direction of the relationships among the variables. The PQR findings indicate that GVC participation generally reduces inequality in income distribution. In this context, it is concluded that higher levels of integration into global value chains can be regarded as a mechanism that contributes to improving income distribution. However, this effect does not emerge with the same strength across all parts of the income distribution; rather, it is stronger in quantiles where the income distribution is relatively more balanced. Moreover, both forward and backward GVC linkages are found to generally improve income inequality, although the magnitude and stability of these effects differ. The sectoral results reveal that the effect of GVC participation on income inequality varies across sectors. In particular, GVC participation in the industrial sector is found to play a stronger role in reducing income inequality. The agriculture and livestock sector also has an income-distribution-improving effect, although it remains more limited than the industrial sector. In the services sector, GVC participation generally reduces inequality. In the information industries sector, the findings display a more heterogeneous pattern, indicating that the effect of GVC participation on income distribution is more variable compared to other sectors.
Benzer Tezler
- Mobil telefon kullanımına bağlı oluşan 900-1800 mhz radyo frekans dalgalarının meydana getirdiği elektromanyetik alanın iliak kanat kemik mineral yoğunluğuna etkisi
The effect of electromagnetic fields on bone mineral density of iliac bone produced by 900-1800 mhz radio frequency waves dependent on cellular phone usage
BEŞİR ANDAÇ AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Ortopedi ve TravmatolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NEVRES HÜRRİYET AYDOĞAN
- Targeting circulating breast cancer stem cells via mTOR and WNT inhibitors after bone metastasis
Sirküle meme kanseri kök hücrelerinin kemik metastazı sonrası mTOR ve WNT inhibitörleri ile hedeflenmesi̇
ÖZLEM ALTUNDAĞ ERDOĞAN
Doktora
İngilizce
2025
BiyokimyaHacettepe ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL ÇELEBİ SALTIK
- Analysing the economic resilience of automotive manufacturing specialized regions in EU and Turkey
Otomotiv endüstrisinde uzmanlaşmış bölgelerin ekonomik dayanıklılık analizi: Avrupa ve Türkiye örneği
BURAK SUNAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAN GEZİCİ KORTEN
- Covid-19 salgının Türkiye'deki istihdam ve gelir dağılımına etkisi
The effect of the covid-19 output on employment and income distribution in Turkey
EREN ÇOLAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Ekonomiİstanbul Topkapı Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RANA ÖZYURT KAPTANOĞLU
- Değişen piyasa koşullarında perakendecilerin yatırım kararlarına tüketicilerin etkisi: Ankara ili Migros ve BİM örneği
The effect of consumers to the investment decisions of retailers in changing market conditions: The sample of Migros and BİM in Ankara
BULUŞ YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiGayrimenkul Geliştirme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİYE AHU AKGÜN