Türkiye'deki hekimlerin beyin göçünü etkileyen mesleki faktörlere ilişkin nitel bir araştırma
A qualitative study on the professional factors affecting the brain drain of physicians in turki̇ye
- Tez No: 909132
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİL SELENAY ERDEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Psikoloji, Business Administration, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Beyin Göçü, Türk Hekimler, Mesleki Beklentiler, Uyum Süreci, Çalışma Deneyimi, Beşeri sermaye, İş gücü göçü, Brain Drain, Turkish Physicians, Professional Expectations, Adaptation Process, Work Experience, Brain migration, Human capital, Labour migration
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Örgütsel Davranış Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'den diğer ülkelere daha iyi koşullara ulaşmak amacıyla göç eden ve mesleklerini göç ettikleri ülkelerde sürdüren hekimlerin deneyimleri ile bu sürecin meslek hayatlarına, kişisel yaşamlarına ve beklentilerine etkilerini anlamaktır. Bu doğrultuda, Türkiye'de mesleklerini sürdürdükten sonra yurt dışına göç eden Türk hekimlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; beyin göçü olgusu, Türkiye'deki beyin göçünün tarihsel süreci ve hekimler özelindeki beyin göçünün temelleri incelenmiştir. Beyin göçünün 1960'tan günümüze kadar olan tarihsel süreci ele alınmış; günümüzdeki iki farklı bakış açısı tartışılarak bu olgunun çok boyutlu yapısı vurgulanmıştır. Beyin göçünün güncel oranları değerlendirilmiş ve farklı sosyoekonomik seviyelerdeki ülkelerin göç politikaları örneklerle açıklanmıştır. Buna ek olarak, beyin göçüne sektörel bir bakış açısı getirilmiş ve hekimlerin beyin göçünün diğer meslek gruplarından farklı şekilde ele alındığı vurgulanmıştır. Hekimlerin beyin göçü nedenleri ve sonuçları incelenmiş, bu bağlamda ülkelerin yerel dinamiklerinin etkili olduğu görülmüştür. Akabinde, Türkiye'deki hekimlerin beyin göçü sürecinin gelişimi incelenmiş ve Türkiye'deki durumun daha geniş bir çerçevede değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İkinci bölümde; çalışmanın metodolojisi, modeli, çalışma grubu, veri toplama ve analiz yöntemleri ile geçerlilik ve güvenilirlik konuları ele alınmıştır. Bu çalışmada araştırma yöntemi olarak nitel araştırma metodolojisi tercih edilmiş ve veri toplama tekniği olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Türkiye'den göç etmiş 11 hekim oluşturmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, görüşmeler sonucunda ortaya çıkan tema ve kategoriler sunulmuştur. Araştırmada, hekimlerin mesleğe başlarken aile ve sosyal çevrenin etkisiyle oluşan beklentileri, mesleki motivasyonları ve Türkiye'deki çalışma koşullarının bu beklentilere yanıt verip vermediği değerlendirilmiştir. Olumsuz çalışma koşulları, hiyerarşi ilişkileri, yönetim baskısı ve hekim-hasta iletişimi gibi faktörlerin hekimlerin mesleki tatminsizliği üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur. Ayrıca, Türk hekimlerinin göç ettikleri ülkelerdeki mesleki beklentileri ve adaptasyon süreçleri incelenmiş; bu süreçte iyileştirilmiş mesleki ortam, maddi destek, yönetim ve iletişim, gelişim ve eğitim gibi motivasyonların rolü ele alınmıştır. Göç sonrası, Türk hekimlerin bu ülkelerde karşılaştıkları çalışma koşulları, hukuki durumlar, mesleki ilişkiler ve kültürel uyum konuları incelenmiştir. Son olarak; hekimlerin göç ettikten sonra Türkiye'deki meslektaşlarıyla ilişkileri, mesleği iyileştirme stratejileri ve göç kararının arkasındaki kişisel faktörler değerlendirilmiştir. Son bölümde ise çalışmanın sonuç ve öneriler kısmı yer almaktadır. Elde edilen bulgular sonucunda hekimlerin Türkiye'deki çalışma koşulları ve beklentileri, göç etme nedenleri ve göç sonrası yaşadıkları deneyimler literatür çerçevesinde tartışılmıştır. Akabinde, Türkiye'deki sağlık sektörünün iyileştirilmesine ve gelecekte yapılacak araştırmaların geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to understand the experiences of physicians who migrated from Turkiye to other countries in order to reach better conditions and to understand the effects of this process on their professional lives, personal lives and expectations. To this end, semi-structured interviews were conducted with Turkish physicians who migrated abroad after continuing their profession in Turkiye. The research consists of three parts. In the first part, the phenomenon of brain drain, the historical process of brain drain in Turkiye and the basics of brain drain in the case of physicians are analysed. The historical process of brain drain from 1960 to the present day was discussed and the multidimensional structure of this phenomenon was emphasised by discussing two different perspectives. The current rates of brain drain are evaluated and the migration policies of countries at different socioeconomic levels are explained with examples. In addition, a sectoral perspective on brain drain was introduced and it was emphasised that the brain drain of physicians is handled differently from other professional groups. The causes and consequences of brain drain of physicians are analysed, and it is seen that the local dynamics of countries are effective in this context. Subsequently, the development of the brain drain process of physicians in Turkiye is analysed and it is concluded that the situation in Turkiye should be evaluated in a broader framework. In the second part, the methodology, model, study group, data collection and analysis methods, validity and reliability of the study are discussed. In this study, qualitative research methodology was preferred as the research method and semistructured interview form was used as the data collection technique. The study group consists of 11 physicians who migrated from Turkiye. In the third part of the study, the themes and categories that emerged as a result of the interviews are presented. In the study, the expectations of the physicians formed with the influence of family and social environment when they started their profession, v their professional motivation and whether the working conditions in Turkiye respond to these expectations were evaluated. The effects of factors such as unfavourable working conditions, hierarchy relations, management pressure and physician-patient communication on physicians' professional dissatisfaction were revealed. In addition, the professional expectations and adaptation processes of Turkish physicians in the countries of migration were analysed and the role of motivations such as improved professional environment, financial support, management and communication, development and education were discussed. After migration, working conditions, legal situations, professional relations and cultural adaptation issues encountered by Turkish physicians in these countries were analysed. Finally, the relationships of physicians with their colleagues in Turkiye after migration, strategies to improve the profession and personal factors behind the decision to migrate were evaluated. The last section includes the conclusion and recommendations of the study. As a result of the findings, the working conditions and expectations of physicians in Turkiye, their reasons for migration and their post-migration experiences are discussed within the framework of the literature. Subsequently, recommendations for the improvement of the health sector in Turkiye and for the development of future research are presented.
Benzer Tezler
- Bir üniversite hastanesinde görev yapan asistan hekimlerin yurt dışına göç etme eğilimlerinin ve umutsuzluk durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the tendencies of migration abroad and their state of hopelessness of assistant physicians working in a university hospital
FATMA TİLKİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Halk SağlığıFırat ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM BULUT
- Asistan hekimlerin sessiz istifa tutumları ile beyin göçüne yönelik düşünceleri arasındaki ilişki: Bir üniversite hastanesi örneği
The relationship between resident physicians' silent resignation attitudes and their thoughts on brain drain: The case of a university hospital
TUĞÇE KUZUCUOĞLU ÇİMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ULUSOY
- Türkiye'de hekim beyin göçü: Bir karma yöntem araştırması
Physician brain drain in Türkiye: A mixed method study
YUSUF KARAŞİN
Doktora
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiDüzce ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YALÇIN KARAGÖZ
- Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi asistan hekimlerinin mesleki doyum ve algılanan stres düzeyinin hekim beyin göçüne etkisinin incelenmesi
The impact of job satisfaction and perceived stress levels on physician brain drain among assistant physicians at Atatürk University Faculty of Medicine
İLKNUR SOYLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN
- Neoliberal authoritarianism and precarization of physicians: Physician immigration from Türkiye
Neoliberal otoriterlik ve hekimlerin güvencesizleşmesi: Türkiye'den hekim göçü
NAZLI ÖZEKİCİ EMİRÖNAL
Doktora
İngilizce
2024
Siyasal Bilimlerİstanbul Bilgi ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASRET DİKİCİ BİLGİN