Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan erişkinlerde nöronal pentraksin 2 ve dikkat eksikliği hiperaktivite semptomları arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between neuronal pentraxin 2 and attention deficit hyperactivity disorder symptoms in adults with attention deficit hyperactivity disorder
- Tez No: 909884
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ KANDEĞER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Nöronal Pentraksin 2, Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Nöropentraksin 2, Glutamat, Neuronal Pentraxin 2, Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Neuropentaxin 2, Glutamate
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: DEHB'li erişkinler ile sağlıklı kontrol grubunun Nöronal Pentraksin 2 (NPTX2) seviyelerinin ve klinik özelliklerinin ölçekler ve yürütücü işlev testleri ile karşılaştırılması ve NPTX2'nin DEHB semptomları ve yürütücü işlev testleri ile Nöronal Pentraksin 2 seviyeleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 79 erişkin DEHB tanılı hasta ve 70 sağlıklı kontrol alınmıştır. İki grup arasında yaş, cinsiyet, eğitim durumu gibi sosyodemografik veriler açısından anlamlı bir fark olmamasına dikkat edilmiştir. Tüm katılımcılara Erişkin DEHB Özbildirim Ölçeğei, Wender-Utah Derecelendirme Ölçeği (ASRS), Zihinsel Aşırı Gezinti Ölçeği (ZAGÖ), Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADÖ) verilmiş, SCID-5-CV ile yapılandırılmış klinik görüşme yapılmış, Stroop Testi, İşaretleme Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET), Sayı Dizisi Testi (SDT) ve Çizgi Yönü Belirleme Testi (ÇYBT) uygulanmıştır. Bulgular: Her iki grup arasında hem ölçeklere dayalı DEHB semptomları hem de Sayı Dizisi Testi haricindeki yürütücü işlev testleri arasında DEHB grubunda anlamlı şekilde daha kötü sonuçlar elde edilmiştir. NPTX2 seviyeleri DEHB grubunda anlamlı şekilde yüksek iken yapılan korelasyon analizlerinde tüm grupta NPTX2 ile ölçek skorları ve yürütücü işlev testleri arasında İşaretleme testinin toplam hata ve atlanan hedef bölümleri ile ÇYBT sonuçları dışında anlamlı korelasyon saptanmamıştır. Bununla birlikte hasta grubunun kendi içerisinde yapılan analizlerde NPTX2 seviyeleri ile ASRS ve ZAGÖ skorları arasında anlamlı düzeyde negatif bir korelasyon tespit edilmiş. Ayrıca NPTX2 seviyeleri ile yürütücü işlev testleri arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bulgularımız DEHB grubunda NPTX2 seviyeleri ile DEHB semptomları arasında negatif korelasyonlar göstermiştir. Sonuç: Çalışmamız NPTX2 seviyeleri ile DEHB arasındaki ilişkiyi insanlarda araştıran ilk çalışmadır. Bununla birlikte yapılan hayvan çalışmalarında NPTX2 ve DEHB arasında ilişki olabileceğini söyleyen bir çalışma mevcuttur. NPTX2 glutamatın nörotoksik etkilerini modüle eden bir moleküldür Alzheimer hastalığı, hafif bilişsel bozukluk, FTD gibi bilişsel işlevlerin bozulduğu nörolojik bozukluklarda NPTX2 seviyelerinin hasta grubunda daha düşük olduğu görülmektedir. Şizofreni örnekleminde yapılan bir çalışmada ise bizim bulgularımızla uyumlu olarak hasta grubunda daha yüksek NPTX2 seviyeleri mevcutken klinik özelliklerle negatif bir korelasyon saptanmıştır. Çalışmamızda çıkan sonuçlar DEHB grubunda kompansatuar bir mekanizma ile NPTX2 seviyelerinin artmış olabileceğini ve DEHB ile NPTX2 arasındaki ilişkinin daha yüksek sayıda örneklemle ve uzunlamasına çalışmalarla araştırılması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The study aims to compare Neuronal Pentraxin 2 (NPTX2) levels and clinical features between adults with ADHD and a healthy control group using scales and executive function tests, and to investigate the relationship between NPTX2 levels, ADHD symptoms, and executive function tests. Materials and Methods: The study included 79 adult patients diagnosed with ADHD and 70 healthy controls. Care was taken to ensure no significant differences between the two groups in terms of sociodemographic data such as age, gender, and education level. All participants were administered the Adult ADHD Self-Report Scale, Wender-Utah Rating Scale (ASRS), Mind Excessively Wandering Scale (MEWS), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), and a structured clinical interview using SCID-5-CV. They also underwent the Stroop Test, Trail Making Test, Wisconsin Card Sorting Test (WCST), Digit Span Test (DST), and Line Orientation Test (LOT). Results: The ADHD group showed significantly worse results in both the scales for ADHD symptoms and executive function tests, except for the Digit Span Test. NPTX2 levels were significantly higher in the ADHD group. Correlation analyses revealed no significant correlation between NPTX2 levels and scale scores or executive function tests, except for the total errors and missed targets sections of the Trail Making Test and the LOT results. However, within the patient group, significant negative correlations were found between NPTX2 levels and ASRS and MEWS scores. Additionally, significant relationships were observed between NPTX2 levels and executive function tests. Our findings indicate negative correlations between NPTX2 levels and ADHD symptoms in the ADHD group. Conclusion: This study is the first to investigate the relationship between NPTX2 levels and ADHD in humans. Previous animal studies suggested a potential link between NPTX2 and ADHD. NPTX2 is a molecule that modulates the neurotoxic effects of glutamate and has been observed to have lower levels in patient groups with neurological disorders characterized by cognitive dysfunction, such as Alzheimer's disease, mild cognitive impairment, and FTD. In a study involving a schizophrenia sample, higher NPTX2 levels were found in the patient group, with a negative correlation with clinical features, consistent with our findings. Our results suggest that increased NPTX2 levels in the ADHD group may be due to a compensatory mechanism, indicating that the relationship between NPTX2 and ADHD should be investigated with larger samples and longitudinal studies.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan erişkinlerde bağlanma ve affektif sistemler
Attachment styles and affective systems in adults with attention deficit/hiperactivity disorder
MEHDI BABAEIAGHDAM ALAMDARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEDRİYE ÖNCÜ ÇETİNKAYA
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan erişkinlerde beynin dinlenim durumu içsel bağlantı ağlarının eş zamanlı EEG-fMRI ile araştırılması
Investigation of the resting-state intrinsic connectivity networks of the brain in adults with attention deficite hyperactivity disorder by using simultaneous EEG-fMRI during resting state measurements
DÖNÜŞ SEVİNÇ ÖZBEK
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan erişkinlerde ekran maruziyeti, biyolojik ritim örüntüsü ve uyku kalitesi ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between screen exposure, biological rhythm pattern and sleep quality in adults with attention deficit and hyperactivity disorder
AYLA CANLI İŞLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİHRİBAN DALKIRAN
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan erişkinlerde emosyon regülasyonu ve agresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
The association between emotion regulation and aggression in adults with attention deficit hyperactivity disorder
DEHA ONAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGUVAN TUĞBA ÖZEL KIZIL
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan erişkinlerde emosyon regülasyonu ile sirkadiyen ritim ve uyku kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between emotion regulation, circadian rhythm, and sleep quality in adults diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
UFUK KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEDRİYE ÖNCÜ ÇETİNKAYA