Protein bağlı üremik toksinler için LC MS/MS temelli panel geliştirilmesi
Development of an LC-MS/MS-based panel for protein-bound uremic toxins
- Tez No: 910205
- Danışmanlar: PROF. DR. EBRU SEZER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Biyokimya, Nefroloji, Biochemistry, Nephrology
- Anahtar Kelimeler: LC-MS/MS, Üremik toksinler, Ekstraksiyon, p-Cresol Sülfat, İndoksil Sülfat, İndol-3-asetik asit, CMPF, LC-MS/MS, Uremic toxins, Extraction, p-Cresol Sulfate, Indoxyl Sulfate, Indole-3-acetic acid, CMPF
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kronik böbrek hastalığında (KBH) proteine bağlı üremik toksinlerin (PBUT'ler) birikimi, yalnızca böbrek fonksiyon kaybını hızlandırmakla kalmaz, aynı zamanda kardiyovasküler hastalıklar ve oksidatif stres gibi komplikasyonların gelişimine katkıda bulunur. Bu çalışmanın amacı, PBUT'lerin (p-cresol sülfat [PCS], indoksil sülfat [IxS], indol-3-asetik asit [IAA] ve CMPF) serum seviyelerinin tayini için hassas ve güvenilir bir LC-MS/MS yöntemi geliştirmek, sağlıklı bireyler için referans aralıkları belirlemek ve PBUT seviyelerini hemodiyaliz hastalarıyla karşılaştırmaktır. Materyal ve Metot: Çalışmada, 32 hemodiyaliz hastası ve 120 sağlıklı bireyden alınan serum örneklerinde PBUT'lerin total ve serbest formları LC-MS/MS yöntemi ile analiz edilmiştir. Yöntem geliştirme sürecinde, toksinlerin kütle spektrometrik parametreleri optimize edilmiş, uygun pH ve mobil faz koşulları belirlenmiştir. Ekstraksiyon verimini artırmak için farklı çözücü sistemleri test edilmiş ve en uygun sistem seçilmiştir. Ayrıca, yöntemin doğruluk, kesinlik, geri elde, matriks etkisi ve kantitasyon limitleri FDA ve EMA validasyon kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Bulgular: Tüm analitler için optimize edilen LC-MS/MS yöntemi yüksek hassasiyet ve doğruluk sağlamıştır. Ekstraksiyon veriminde en etkili çözücü sistemi ACN/aseton (1:1) karışımı olarak belirlenmiştir. Sağlıklı bireylerdeki referans aralıklar sırasıyla PCS için 30,72-11410,49 ng/mL, IxS için 110,83-2160,75 ng/mL, IAA için 126,25-1814,82 ng/mL ve CMPF için 108,48-1157,18 ng/mL olarak hesaplanmıştır. Hemodiyaliz hastalarında total ve serbest PBUT seviyeleri arasında güçlü pozitif korelasyonlar tespit edilmiştir (R değerleri 0,70-0,88). Hemodiyaliz hastalarında PBUT seviyelerinin sağlıklı bireylere göre anlamlı şekilde yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Geliştirilen LC-MS/MS yöntemi, PBUT'lerin serumda hassas ve güvenilir bir şekilde tayinini sağlamaktadır. Sağlıklı bireyler için belirlenen referans aralıklar, klinik tanı ve takip süreçlerinde kullanılabilir. Çalışma, PBUT'lerin KBH'nin patofizyolojisinde biyobelirteç olarak potansiyel rolüne dair önemli bilgiler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The accumulation of protein-bound uremic toxins (PBUTs) in chronic kidney disease (CKD) accelerates kidney function loss and contributes to complications such as cardiovascular diseases and oxidative stress. This study aims to develop a sensitive and reliable LC-MS/MS method for the quantification of PBUTs (p-cresol sulfate [PCS], indoxyl sulfate [IxS], indole-3-acetic acid [IAA], and CMPF), establish reference intervals for healthy individuals, and compare PBUT levels in hemodialysis patients. Materials and Methods: Serum samples from 32 hemodialysis patients and 120 healthy individuals were analyzed for total and free PBUTs using LC-MS/MS. The method development included the optimization of mass spectrometric parameters, pH, and mobile phase conditions. Various solvent systems were tested to enhance extraction efficiency, and the optimal system was selected. Method accuracy, precision, recovery, matrix effects, and quantification limits were validated according to FDA and EMA guidelines. Results: The optimized LC-MS/MS method demonstrated high sensitivity and accuracy for all analytes. The ACN/acetone (1:1) mixture was identified as the most effective solvent system for extraction. Reference intervals for healthy individuals were calculated as follows: PCS, 30.72-11,410.49 ng/mL; IxS, 110.83-2,160.75 ng/mL; IAA, 126.25-1,814.82 ng/mL; and CMPF, 108.48-1,157.18 ng/mL. Strong positive correlations between total and free PBUT levels were observed in hemodialysis patients (R values: 0.70-0.88). PBUT levels were significantly higher in hemodialysis patients compared to healthy individuals (p<0.001). Conclusion: The developed LC-MS/MS method provides a sensitive and reliable quantification of PBUTs in serum. The reference intervals established for healthy individuals can be utilized in clinical diagnosis and monitoring. This study offers valuable insights into the potential role of PBUTs as biomarkers in the pathophysiology of CKD.
Benzer Tezler
- Kronik hemodiyaliz hastalarında serum indoksil sülfat düzeylerinin hasta sağ kalımına etkisi
The impact of serum indoxyl sulfate levels on patient survival in chronic hemodialysis patients
HASAN ASLANHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıEge Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER DUMAN
- Antibiyotiğe bağlı ishallerde Clostridium difficile'nin rolünün araştırılması
The Investigation of the role clostridium difficile in antibiotic-associated diarrhea
BÜLENT YERGÖK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
MikrobiyolojiAnkara ÜniversitesiMikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KIYAN
- E. coli'de shigatoksin üretiminden sorumlu STX genlerinin ve CRISPR dizilerinin analizi
Analysis of CRISPR sequences and STX genes responsible for shigatoxin production in E. coli
DOĞUKAN GÜL
- Fabrıcatıon and evaluatıon of BIO-based pla/CNC ultrafıltratıon membranes: applıcatıon ın dye wastewater treatment and hemodıalysıs sımulatıon
Biyobazlı PLA/CNC ultrafiltrasyon membranlarının üretimi ve performans değerlendirmesi: boya içeren atıksuların arıtımı ve hemodiyaliz simülasyonunda uygulanması
RANA MEMARZADEH OROUMIEH
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiPolimer Bilim ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MOHAMMADREZA NOFAR
- Kronik böbrek hastalığında indoksil sülfat düzeyi ile sarkopeni arasındaki ilişki
The relationship between indoxyl sulfate level and sarcopenia in chronic kidney disease
GÜL NAZİK SEVİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFİKA BÜBERCİ