Designing post-disaster reconstruction: The role of architects in the recovery of Antakya in the wake of 2023 earthquakes
Afet sonrası yeniden inşa: 2023 depremlerin ardından Antakya'nın iyileşmesinde mimarların rolü
- Tez No: 911419
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BÜLENT BATUMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Şehircilik ve Bölge Planlama, Architecture, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Antakya, Doğal afetler, Kamu inşaatları, Konut mimarisi, Siyasal mimari, Natural disasters, Public constructions, Housing architecture, Political architecture
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez afet sonrası Antakya'nın iyileşmesi sürecinde konut üretiminde uygulanan modellerin aktörleri, sorumluluk dağılımları ve karar alma mekanizmalarındaki belirsizlikleri ele almış ve mimarların rolünü, hesap verebilirlik kavramı üzerinden incelemiştir. Karışık niteliksel yöntem kullanılmış; derinlemesine görüşmeler ve saha gözlemleri ile veri toplanmıştır. Antakya'da katılımcı olduğu iddia edilen ancak yalnızca mimarların dahil olduğu, kamu yetkilileriyle şeffaf olmayan şifahi anlaşmalarla ilerleyen bir tasarım süreci gözlemlenmiştir. Süreç iyileşme çabalarından ziyade inşaat hızının önceliklendirildiği bir yaklaşımla şekillenmiştir. Mimarlar, hukuki altyapının acele yasalarla kurgulandığı, imar planlarının ve kent plancılarının göz ardı edildiği ortamda, araştırma tabanlı olduğu iddia edilen ancak katılımcılıktan uzak ve üstten aşağıya ilerleyen bir süreçte tasarımcı rolü üstlenmiştir. Doxa bu bağlamda, mimarların tasarım sürecindeki hesap verebilirlik eksikliklerini meşrulaştırmak için kullandıkları yaygın ve sorgulanmamış inançları ifade eder. Türkiye'de inşaat sektörü, bürokrasi ve topluma dair önermelerde sıkça rastlanan bu doxalar, hızlı ve standartlaşmış konutların üretilmesini kolaylaştırmış; ancak uzun vadeli toplumsal ve kentsel dirençliliğin, yerel halkın katılımının ve hesap verebilirliğin göz ardı edilmesine yol açmıştır. Sonuç olarak, afet sonrası yeniden inşa süreçlerinde mimarların hesap verebilir aktörler olarak konumlanması için bilimsel ve katılımcı bir planlama anlayışının, kurumsallaşmış pratiklerin, yasal altyapıların güçlendirilmesinin gerekliliği vurgulanmaktadır. Antakya dirençli kentler için daha bütüncül bir yaklaşımın önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis analyses the recovery process of post-disaster Antakya, the actors, distribution of responsibilities, and ambiguities in decision-making mechanisms within the housing production models, and examines the role of architects through the concept of accountability. A mixed qualitative method was employed, with data collected through in-depth interviews and field observations. The design process in Antakya, claimed to be participatory but involving only architects, was observed to proceed through non-transparent verbal agreements with public authorities. This process prioritised construction speed over recovery efforts. Architects operated within a framework where the legal infrastructure was established through emergency decrees, disregarding zoning plans and urban planners. Despite being labelled as research-based, the process was far from participatory, advancing in a top-down manner. In this context, doxa refers to the common, unquestioned beliefs that architects used to legitimize the lack of accountability in their design processes. These doxas, frequently encountered in the propositions about Turkey's construction sector, bureaucracy, and society, facilitated the rapid production of standardised housing. However, this approach neglected long-term societal and urban resilience, local community participation and accountability. Consequently, this study highlights the necessity of scientific and participatory planning approaches, institutionalised practices, and strengthened legal frameworks to position architects as accountable actors in post-disaster reconstruction. Antakya illustrates the critical need for a more holistic approach to resilient cities.
Benzer Tezler
- Post-disaster reconstruction and the role of computational methods in architecture
Afet sonrası imar ve mimarlık hesaplama yöntemlerin rolü
LINA ALKHODARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. TOGAN TONG
- Afet bölgesi yeniden inşa projelerinde sürdürülebilir mimarlık
Sustainable architecture in disaster area reconstruction projects
MEHMET ALİ İÇYEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkMunzur ÜniversitesiMühendislik Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN PEKER
- Afet sonrası geçici eğitim yapılarında yapısal sürdürülebilirlik
The structural sustainability of post disaster temporary educational buildings
ELİF YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVGÜL LİMONCU
- Coğrafi bilgi sistem destekli bütünleşik bir kentsel dönüşüm modelinin geliştirilmesi ve uygulanması
Development and implementation of an integrated urban regeneration model supported by geographical information systems
ALİ TUNÇ
Doktora
Türkçe
2023
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN YOMRALIOĞLU
- Afet sonrası iyileşme sürecinde sistemik tasarım yaklaşımı: yerel üreticiler için öneriler ve yaklaşımın etkisinin ölçülmesi
Systemic design approach in post-disaster recovery: Recommendations for local producers and assessment of the approach's effectiveness
YAĞMUR GİZEM AVCI
Doktora
Türkçe
2026
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM KAYA