Geri Dön

Zihinsel engelli bireylerin cinselliği: Aile üyelerinin ve profesyonellerin görüşleri ve deneyimleri

Sexuality of individuals with mental disabilities: Opinions and experiences of family members and professionals

PDF İndir

  1. Tez No: 917615
  2. Yazar: İREM ÖZTÜRK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. KASIM KARATAŞ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
  6. Anahtar Kelimeler: Zihinsel engelli bireylerin cinselliği, cinsel ön yargı, cinsel haklar, ayrımcılık karşıtı sosyal hizmet, Sexuality of individuals with intellectual disabilities, sexual prejudice, sexual rights, anti-discriminatory social work
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: 510

Özet

Bu çalışma ayrımcılık karşıtı sosyal hizmet uygulaması temelinde zihinsel engelli bireylerin aile üyelerinin ve zihinsel engelli bireylere hizmet veren profesyonellerin zihinsel engelli bireylerin cinselliğine ilişkin bakış açılarını ve deneyimlerini anlamak amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma tasarımı kullanılan bu araştırmada fenomenolojik yaklaşım temel alınmıştır. Araştırmada amaçlı örneklem tekniği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Mersin'de ikamet eden hafif ve orta düzey zihinsel engel tanısı almış olan zihinsel engelli bireylerin aile üyeleri ve zihinsel engelli bireylere hizmet veren profesyonellerle derinlemesine yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler ve odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Bireysel görüşmelere 8 aile üyesi ve 13 profesyonel katılmıştır. Odak grup görüşmelerine ise 8 aile üyesi ve 8 profesyonel katılmıştır. Araştırma kapsamında toplamda 37 kişiyle bireysel ve odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Görüşmede toplanan veriler Atlas ti.8 analiz programı ile tematik olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda zihinsel engelli bireylerin aile üyeleri ve zihinsel engelli bireylere hizmet veren profesyonellerin zihinsel engelli bireylerin cinsel yaşamlarında belirleyici oldukları ve zihinsel engelli bireylerin katılımı olmaksızın bireylerin cinsel yaşamları hakkında doğrudan karar alan kişiler oldukları saptanmıştır. Aile üyeleri ve profesyoneller, zihinsel engelli bireylerin cinselliği hakkında karar verirken cinsel haklar temelinde kararlar vermektense toplumsal normlar temelinde karar vermektedirler. Aileler ve profesyoneller, zihinsel engelli bireylerin cinsel yaşamlarındaki iyilik halinin toplumsal uyum ile gerçekleşebileceğini düşünmektedir. Toplumsal uyum ise ana akım toplumun bireyler için uygun gördüğü cinsel normlara uymaktır. Zihinsel engelli bireyler için uygun görülen cinsellik ise üremenin olmadığı bir cinsel yaşamdır. Aile ve profesyoneller için zihinsel engelli bireylerin cinselliği toplumsal değişim ile çözülmesi gereken bir problemdir. Araştırmanın sonuçları ile ilişkili olarak zihinsel engelli bireylerin cinselliğine ilişin bilgi eksikliği aile ve profesyonellerin bakış açılarını oldukça etkilemektedir. Cinsel haklar temelinde oluşturulan cinsel eğitim müfredatı ile zihinsel engelli bireylere, ailelerine, profesyonellere ve topluma eğitim verilmesi gerekmektedir. Cinsel eğitim ile toplumdaki her bireyin bilinçlenmesi önemlidir. Cinsel hakların gelişimi için mikro, mezzo ve makro düzeyde sosyal hizmet müdahalelerine ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to understand the perspectives and experiences of family members of individuals with intellectual disabilities and professionals providing services to these individuals, with a foundation in anti-discriminatory social work practice regarding the sexuality of individuals with intellectual disabilities. The research utilized a qualitative design based on a phenomenological approach. Purposeful sampling was employed in the study. In-depth, semi-structured individual interviews and focus group discussions were conducted with family members of individuals diagnosed with mild and moderate intellectual disabilities residing in Mersin and professionals providing services to individuals with intellectual disabilities. A total of 8 family members and 13 professionals participated in the individual interviews, while 8 family members and 8 professionals participated in the focus group discussions. In total, 37 individuals were included in the individual and focus group interviews. The data collected during the interviews were thematically analyzed using the Atlas.ti 8 analysis software. The study revealed that family members and professionals are key decision-makers in the sexual lives of individuals with intellectual disabilities, often making decisions about their sexuality without involving the individuals themselves. It was found that family members and professionals make decisions not based on sexual rights but rather on societal norms. They believe that the well-being of individuals with intellectual disabilities in their sexual lives can be achieved through societal conformity, which involves adhering to the sexual norms deemed appropriate by mainstream society. For individuals with intellectual disabilities, the sexuality considered appropriate is asexuality or a sexual life without reproduction. For family members and professionals, the sexuality of individuals with intellectual disabilities is perceived as a problem that should be resolved through societal change. The findings indicate that a lack of knowledge about the sexuality of individuals with intellectual disabilities significantly affects the perspectives of family members and professionals. It is necessary to provide education to individuals with intellectual disabilities, their families, professionals, and society through a sexuality education curriculum based on sexual rights. Raising awareness among all members of society through sexuality education is crucial. Recommendations have been made for social work interventions at the micro, mezzo, and macro levels to advance sexual rights.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    411892

    Ankara'daki bazı kent parklarının tasarım anlayışlarının incelenmesi

    Review on sense of design for some urban parks in ankara

    RUHUGÜL ÖZGE OCAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Peyzaj MimarlığıAnkara Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA HALİM PERÇİN

  2. Tez No

    412134

    Türk kültüründe demir

    Iron in Turkish culture

    FİDAN UĞUR ÇERİKAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Halk Bilimi (Folklor)Pamukkale Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA ARSLAN

  3. Tez No

    412387

    Popüler kültür içerisinde çocukların tüketime yönlendirilme süreçleri

    Children's consumption of popular culture in the routing process

    TUĞBA AKPINAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Halkla İlişkilerMarmara Üniversitesi

    Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ŞEYDA AKYOL

  4. Tez No

    412433

    Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 5 yaş çocuklarının akran ilişkileri ile ilkokula hazırbulunuşluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Analizing the relationship between peer relations and readiness level for primary school of five year old preschool children

    NEVRA ATIŞ AKYOL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜL POLAT

  5. Tez No

    412488

    Ahlaki muhakeme ve sosyal kognisyonda fonksiyonel ve fonksiyonel bağlantısallık manyetik rezonans görüntüleme

    Functional and functional connectivity magnetic resonance imaging during moral judgments and social cognition

    GÜNEŞ SEVİNÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Psikolojiİstanbul Üniversitesi

    Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT

Geri Dön