Geri Dön

İklim değişikliğinin ve sosyo-ekonomik parametrelerin altyapı projeleri üzerindeki etkisinin yapay zekâ kullanılarak tahmin edilmesi: Adana ili örneği

Predicting the impact of climate change and socio-economic parameters on infrastructure projects using artificial intelligence: The case of Adana province

PDF İndir

  1. Tez No: 918623
  2. Yazar: YUSUF BALTACI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TAYFUN DEDE
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 192

Özet

Altyapı projelerinin büyüklüğü ve karmaşıklığı, toplumun uzun vadeli ihtiyaçlarını karşılamada kritik bir öneme sahiptir. Bu projeler, sürdürülebilir ve güvenilir altyapılar oluşturarak, gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre sunmayı hedeflemektedir. Bu tez çalışmasında, Adana ilinde iklim değişikliği ve sosyo-ekonomik parametrelerin içme suyu ve atıksu altyapı projeleri üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapay zekâ destekli makine öğrenmesi algoritmaları kullanılmıştır. Modellerde kullanılacak parametrelerin belirlenmesi için SWARA (Adım Adım Ağırlık Değerlendirme Oranı Analizi) ve PCA (Temel Bileşen Analizi) yöntemleri uygulanmıştır. 2006-2023 yılları arasındaki veriler dikkate alınarak, dağıtım debisi ve buna bağlı olarak içme suyu ve atıksu proje büyüklüklerinin geleceğe yönelik tahmini için Lasso, Ridge, XGBoost ve SVR gibi makine öğrenmesi algoritmaları kullanılmıştır. Kurulan modellerin performansı MAE, RMSE, R² ve Nash-Sutcliffe Verimliliği (NSE) katsayıları ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar, şehir gelişmişliği, yerleşim nüfusu ve kayıtlı abone sayısı gibi üç sosyo-ekonomik parametre ile Aydeniz Kuraklık İndeksi (sıcaklık, güneşlenme süresi, yağış miktarı ve nem) olmak üzere toplam dört bağımsız değişkenin, altyapı projelerinin maliyet bileşenleri üzerinde belirgin etkiler oluşturduğunu göstermiş olup bu etkilerin, altyapı projelerinin planlama ve tasarım süreçlerinde dikkate alınmasının önemi vurgulanmıştır.

Özet (Çeviri)

The scale and complexity of infrastructure projects are critically important for meeting the long-term needs of society. These projects aim to establish sustainable and reliable infrastructure systems, ensuring a livable environment for future generations. In this thesis, machine learning algorithms were employed to examine the impacts of climate change and socio-economic parameters on drinking water and wastewater infrastructure projects in Adana Province. To determine the parameters to be used in the models, SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) and PCA (Principal Component Analysis) methods were applied. Based on data from 2006 to 2023, Lasso, Ridge, XGBoost, and SVR were used to forecast distribution flow rates and, consequently, the future scale of drinking water and wastewater projects. The performance of the developed models was evaluated using MAE, RMSE, R² and Nash-Sutcliffe Efficiency (NSE) metrics. The results demonstrated that three socio-economic parameters urban development, population, and registered subscribers along with the Aydeniz Drought Index (a combination of temperature, sunshine duration, precipitation and humidity), significantly influenced the cost components. These findings emphasize the importance of considering such factors in the planning and design processes of infrastructure projects.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    411811

    Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku açısından imar planları ve plan müellifinin hakları

    The rights of zoning plans and plan owner in terms of law on intellectual and artistic works

    ELİF CANBOLAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    HukukKırıkkale Üniversitesi

    Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET EMİN BİLGE

  2. Tez No

    411904

    Yavuz Sultan Selim Dönemi Kültür ve Edebiyatı

    The Culture and Literature in the era of Yavuz Sultan Selim

    ÖMER GÖKHAN YAĞCI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUHİTTİN ELİAÇIK

  3. Tez No

    412055

    Örgütlerde duygusal zeka ve psikolojik yıldırma: Bir araştırma

    Emotional intelligence and mobbing in organizations: A research

    İKLİM ÇELENK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    İşletmePamukkale Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FEYZULLAH EROĞLU

  4. Tez No

    412101

    Örgütsel demokrasiyi ve akademik özgürlüğü benimseme ve Türkiye'de uygulanabilir bulma düzeyine ilişkin öğretim elemanlarının görüşleri

    Academicians' point of view about organizational democracy and academic freedom receptivity and applicability level in Turkey

    SÜHEYLA BOZKURT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ BALCI

  5. Tez No

    412109

    Mecmûa-i Eş'âr (Houghton Ktp. MS Turk 59) inceleme - karşılaştırmalı metin

    Poetry Collections (Houghton Library MS Turk 59) text - analysis

    HASAN ALİ GÜNEŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Türk Dili ve EdebiyatıSakarya Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OZAN YILMAZ

Geri Dön