Modernizmin hayaletleri: Türkçe romanlarda logos-merkezcilik
Specters of modernism: logocentrism in Turkish novels
- Tez No: 918810
- Danışmanlar: PROF. DR. TUĞÇA POYRAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Türk modernleşmesinde logos-merkezci düşüncenin izleri sürülecektir. Jacques Derrida, logos-merkezcilik kavramını Batı felsefesinin metafiziksel köken arayışını ifade etmek için kullanmıştır. Derrida'ya göre kökensel kavramlar dışladıklarıyla tanımlandıklarından söz-yazı, varlık-yokluk gibi hiyerarşik olarak düzenlenmiş karşıt ikilikler, Antik Yunan döneminden başlayarak tüm Batı felsefesini biçimlendirmiştir. Bu çalışma, söz konusu hiyerarşik yapıların Türk modernleşme söylemlerini nasıl biçimlendirdiğini edebiyat eserleri aracılığıyla ele alacaktır. Bu amaçla Derrida'nın Batı felsefesinin metafizik varsayımlarını sorgulamak için kullandığı yapısökümcü okuma tekniği kullanılacaktır. İncelemede Ahmet Mithat'ın Felatun Bey ile Rakım Efendi, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Sodom ve Gomore ve Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar isimli romanları ele alınacaktır. Her biri Türk modernleşmesinin farklı dönemlerine ait olan bu romanlar karşılaştırmalı olarak analiz edilerek, karşıt ikiliklerin modernleşme süreci boyunca nasıl kullanıldığı ve zamanla nasıl farklılaştığı ortaya konacaktır. Çalışmada, modernleşmenin kavramsal çerçevelerinin tarihsel ve toplumsal bağlamda nasıl değiştiği ve dönüştüğü, edebiyat eserleri aracılığıyla sorgulanacaktır. Hiyerarşik olarak kurulan karşıt ikilik yapıları, ilk terimin ikinci terimi baskılaması ve dışlamasıyla oluşur. Yapısökümcü yaklaşım, bu hiyerarşilerin dayandığı varsayımların doğal ya da evrensel olmadığını, aksine toplumsal olarak inşa edildiğini gösterir. Dolayısıyla, modernleşme süreçlerinde bu yapılar üzerinden şekillenen iktidar dinamiklerinin anlaşılması sağlanacaktır.
Özet (Çeviri)
This study will examine the traces of logocentric thought in the process of Turkish modernization. Jacques Derrida used the concept of logocentrism to describe the metaphysical tendencies in Western philosophy that stem from a search for origins. According to Derrida, Western thought has created hierarchical oppositions such as speech-writing and being-absence by defining foundational concepts in opposition to what they exclude. These dualities have constituted the fundamental building blocks of Western philosophy since Ancient Greece and have profoundly influenced modern thought. This study will address how these hierarchical structures have shaped Turkish modernization discourses through literary works. In this context, Derrida's method of deconstruction, which questions the metaphysical assumptions of Western philosophy, will serve as a key tool in analyzing the dualities in texts about Turkish modernization. Ahmet Mithat's Felatun Bey ile Rakım Efendi, Yakup Kadri Karaosmanoğlu's Sodom ve Gomore, and Oğuz Atay's Tutunamayanlar will play a significant role in this analysis. These novels, each belonging to different periods of Turkish modernization, will be comparatively analyzed to reveal how opposing dualities were used throughout the modernization process and how they transformed over time. The study will explore how the conceptual frameworks of modernization changed and evolved in historical and social contexts through literary works. These structures, where the first term of a hierarchical opposition suppresses and excludes the second term, also open the door to the analysis of power relations. The deconstructive approach shows that the assumptions underlying these hierarchies are not natural or universal but rather socially constructed. Therefore, the dynamics of power shaped through these structures in the processes of modernization will be understood.
Benzer Tezler
- Tsuchiura Nobuko: Redefining housing and architecture through the female lens
Tsuchiura Nobuko: Kadın merceğı̇nden konut ve mı̇marlığı yenı̇den tanımlamak
SENEM KOTİL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MIYUKI AOKI GIRARDELLI
- Modernizmin geleneksel yapı ve tüketim kalıpları üzerindeki etkisi ve İstanbul örneği
The Influence of modernism on the traditional structure and consumption goods and İstanbul model
ABDULLAH SAİT
- Modernizmin ışığında masumiyeti aramak“Tutku;2000 km”
In search of innocence under the light of modernism"Passion
ARDA GÜLDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
PROF.DR. SEMİR ASLANYÜREK
- Modernizmin izini sürmek: Türkiye'de sanat sinemasının gelişimi (1896-2000)
Tracing modernism: Evolution of art cinema in Turkey (1896-2000)
ALİ KARADOĞAN
Doktora
Türkçe
2014
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİRE RUKEN ÖZTÜRK
- Modernizmin beden tüketimine etkisi: Estetik cerrahi operasyonlar örneği
The effect of modernism on body consumption: The case of plastic surgery operations
FATMA AYPARÇASI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Sağlık Kurumları YönetimiSakarya ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HARUN KIRILMAZ