Bilgi ve iletişim teknolojileri destekli mekansal müdahalelerin kentsel kamusal açık mekanlarda yer oluşturma rolü üzerine bir irdeleme
An examination on the placemaking role of ICT-supported spatial interventions in urban public open spaces
- Tez No: 921377
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİNUR HIZLI ERKILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin (BİT) hızlı gelişimi, bireylerin kamusal ve özel mekan deneyimlerini köklü biçimde dönüştürmüştür. BİT'in yaygınlaşması, bireylerin kamusal alanlardan özel mekanlara yönelmesine neden olurken, aynı zamanda BİT destekli yaratıcı kullanımlar bu alanlarda yeniden canlanma sağlamaktadır. Bu durum, BİT'in kentsel kamusal açık mekanların kullanımında hem azalma hem de artışa yol açan çelişkili bir dönüşüm sürecini beraberinde getirmiştir. Bu tez, BİT destekli mekansal müdahalelerin rolünü, kentsel kamusal açık alanlarda yer oluşturma süreçlerine etkileri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, spor, müzik, sanat, oyun ve dinlence temalarının, kentsel kamusal açık alanların fiziksel, sosyal ve algısal boyutlarını değerlendirmede farklı kategoriler üzerinden inceleme olanağı sağladığı varsayımıyla analitik bir çerçeve geliştirilmiştir. Literatür taraması sonucu elde edilen kentsel mekanı etkileyen dijital bileşenlere dair kriterler, BİT'in kentsel kamusal açık alanların fiziksel, sosyal ve algısal boyutlarına olan katkısını analiz etmek için temel alınmıştır. Bu doğrultuda tez kapsamında spor, müzik, sanat, oyun ve dinlence temalarında 23 adet uluslararası BİT destekli mekansal müdahale örneği ele alınmıştır. BİT destekli mekansal müdahalelerin analizi ile kentsel kamusal açık alanların yeniden yapılandırılma potansiyeli; fiziksel mekan bileşenlerinin, sosyal etkileşimlerin ve anlamsal katmanların dönüşümü üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular, BİT'in yaratıcı kullanımının toplumsal etkileşimleri destekleme, mekânsal farkındalığı artırma ve kamusal açık alanları canlandırma açısından önemli bir araç olduğunu göstermektedir. Ayrıca, analiz edilen projelerin belirli temalara yoğunlaşmak yerine, fiziksel, sosyal ve algısal boyutları eş zamanlı destekleyen çözümler geliştirme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuçlar, BİT'in yaratıcı kullanımıyla sürdürülebilirlik ve erişilebilirlik, yerel kimlik ve kültürel duyarlılık, dinamik ve uyarlanabilir çözümler ile bireysel ve toplumsal dengeleri gözeten dört temel tasarım yaklaşımının öne çıktığını ortaya koymaktadır. Bu yaklaşımlar, kentsel kamusal açık alanların daha anlamlı, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir şekilde yeniden şekillendirilmesi için kritik bir rol oynamaktadır. Gelecekte, bu tür projelerde BİT'in kullanıcı deneyimlerini ve toplumsal bağları bütüncül bir şekilde ele alması, mekânın bireysel ve kolektif düzeyde dönüştürülmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The rapid development of Information and Communication Technologies (ICT) has profoundly transformed individuals' experiences of public and private spaces. The widespread adoption of ICT has led individuals to shift from public spaces to private ones, while ICT-supported creative uses have simultaneously revitalized these areas. This has resulted in a contradictory transformation process in which ICT both reduces and increases the use of urban public open spaces. This thesis aims to investigate the role of ICT-supported spatial interventions through their impact on placemaking processes in urban public open spaces. Within the scope of the study, an analytical framework was developed based on the assumption that the themes of sports, music, art, play, and recreation provide opportunities to evaluate the physical, social, and perceptual dimensions of urban public open spaces through different categories. Criteria derived from the literature review on digital components affecting urban spaces served as the basis for analyzing the contribution of ICT to the physical, social, and perceptual dimensions of urban public open spaces. Accordingly, 23 international examples of ICTsupported spatial interventions in the themes of sports, music, art, play, and recreation were examined within the scope of the thesis. The analysis of ICT-supported spatial interventions evaluated the potential for reconfiguring urban public open spaces through the transformation of physical space components, social interactions, and semantic layers. The findings reveal that the creative use of ICT is a significant tool for supporting social interactions, enhancing spatial awareness, and revitalizing public open spaces. Additionally, the analyzed projects demonstrate the potential to develop solutions that simultaneously support physical, social, and perceptual dimensions rather than focusing solely on specific themes. The results highlight four fundamental design approaches enabled by the creative use of ICT: sustainability and accessibility, local identity and cultural sensitivity, dynamic and adaptable solutions, and the balance between individual and societal needs. These approaches play a critical role in reshaping urban public open spaces in a more meaningful, inclusive, and sustainable manner. In the future, addressing user experiences and social connections holistically in such projects will contribute to the transformation of spaces on both individual and collective levels.
Benzer Tezler
- Technology-led evolution of interior space: Interiors becoming products
Teknoloji ile değişen mekanlar: İç mekanların ürünleşmesi
SENA SEMİZOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM KAYA
- Kullanıcı katılımlı mimari tasrımda nörroestetik temelli bir karar destek yaklaşımı önerisi
A proposal for a neuroaesthetics-based decision support approach in participatory architectural design
YAVUZ BAHADIR CERTEL
- Planlamada BİT destekli yenilikçi çözümlerin kırsal alana entegrasyonu: Vodafone akıllı köy örneği
Integration of ICT supported innovative solutions to rural area in planning: The case of Vodafone smart village
RUKİYE GİZEM ÖZTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU HALİDE ÖZÜDURU
PROF. DR. HATİCE SELMA ÇELİKYAY
- GPS/GNSS control stations' data management system design and applications
GPS/GNSS kontrol istasyonları veri yönetim sistemi tasarımı ve uygulamaları
ENGİN TUNALI
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAHMİ NURHAN ÇELİK