Supporting stations as third places in evolving rail transit systems: The case of Istanbul
Büyüyen raylı sistem ağlarında istasyonların üçüncü mekân olarak desteklenmesi: İstanbul örneği
- Tez No: 923339
- Danışmanlar: PROF. DR. METİN ŞENBİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Kent planlama, Kentsel mobilite, Kentsel modelleme, Şehiriçi ulaşım, Urban planning, Urban mobility, Urban modelling, Urban transport
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otomobil bağımlılığını azaltmak ve sürdürülebilir kentsel büyümeyi teşvik etmek için uygulanan toplu taşıma odaklı gelişim politikalarına göre raylı sistem istasyonlarının rolü, alelade erişim noktalarından dinamik sosyal merkezlere doğru evrilmektedir. Bu yüksek lisans tezi, İstanbul'u esas alarak raylı sistem istasyonlarının işlevsel rolü ile üçüncü mekanlara dönüşebilme potansiyellerini incelemektedir. Düğüm-Yer-Üçüncü Yer-Yolculuk-Zaman (NPTPRT) modelini kullanarak, raylı sistem istasyonlarının çevresindeki arazi kullanımı, yolcu sayısı eğilimleri ve sosyal etkileşimlerle entegrasyonunu değerlendirmek için çok boyutlu bir çerçeve sunmaktadır. Araştırma, İstanbul metropoliten alanının farklı alt bölgelerinde bulunan 29 raylı sistem istasyonunu inceleyerek, istasyon özelliklerinin yolcu dinamikleri ve toplumsal etkileşimler üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Düğüm, yer ve üçüncü mekan özelliklerini ölçmek için saha gözlemleri yapılmış, coğrafi bilgi sistemleri ve istatistiki yöntemleri içeren kapsamlı bir metodoloji geliştirilmiştir. Bulgular, yüksek erişilebilirliğe sahip ve yakın çevre arazi kullanımıyla entegre istasyonların daha fazla yolcu çekmekle kalmayıp güçlü bir toplumsal katılım sağladığını ortaya koymaktadır. Bulgular, TOD stratejilerinin, istasyonların üçüncü mekanlar olarak işlev gördüğü durumlarda kentsel canlılığı artırdığını doğrulamaktadır. Çalışma, zaman dinamikleriyle entegrasyon dengesinden sapma gösteren istasyonları belirleyerek, ulaşım planlama ve istasyon tasarımı için değerli bilgiler de sunmaktadır. Üçüncü mekanlar kavramını geleneksel TOD çerçevesine dahil ederek raylı sistem istasyonlarının sadece ulaşım düğüm noktaları değil, sosyal yaşamın merkezleri olarak da işlev görebileceği potansiyeli vurgulanmaktadır. Bu çalışma, ulaşım düğüm noktaları yanı sıra toplumsal yaşam alanları olarak raylı sistem istasyonlarının iki işlevine katkıda bulunmaktadır. Raylı sistem istasyonlarının sosyal bağlamı dikkate alarak tasarlanmasının, daha sürdürülebilir ve kapsayıcı kentsel çevreler yaratmak için önemi vurgulanmaktadır. İstanbul'a odaklanmış olsa da, bulgular dünya çapında hızlı kentleşme ve genişleyen ulaşım ağlarıyla mücadele eden şehirler için daha geniş perspektifler sunmaktadır. Mobilite ve yaşanabilirliğin kesişimine vurgu yapan bu tez çalışması, entegre istasyon planlaması ve yönetimi ile kentsel canlılığı artırmaya yönelik uygulanabilir öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
As cities prioritize transit-oriented development (TOD) to reduce automobile dependence and promote sustainable urban growth, the role of rail stations is evolving from mere transportation nodes to vibrant social hubs. This research addresses the gap between the functional role of rail stations and their capacity to foster third places, using Istanbul as a case study. Employing the Node-Place-Third Place-Ridership-Time (NPTPRT) model, the study provides a multidimensional framework to evaluate the integration of rail stations with surrounding land uses, ridership trends with temporal dynamics, and social engagement. The research examines 29 stations across diverse urban and suburban settings to analyze the influence of station characteristics on ridership dynamics and community interactions. A comprehensive methodology was developed, incorporating field observations, geospatial analysis, and institutional data to measure the node, place, and third-place attributes of each station. The findings reveal that stations with high accessibility and integrated land-use characteristics not only attract greater ridership but also foster stronger community engagement, validating the hypothesis that TOD strategies enhance urban vitality when stations function as third places. Moreover, the study identifies stations where performance and ridership trends, influenced by temporal dynamics, deviate from the balance of integration, providing valuable insights for transit planning and station design. By incorporating the concept of third places into traditional TOD frameworks, this research highlights the potential for rail stations to act as centers of social life, extending their utility beyond transit. This study contributes to the TOD literature by demonstrating the dual role of rail transit stations as transportation nodes and community spaces. It underscores the importance of designing rail stations with a social dimension to create more sustainable and inclusive urban environments. While focused on Istanbul, the findings offer broader insights for cities worldwide navigating the challenges of rapid urbanization and expanding transit networks. By emphasizing the intersection of mobility and livability, this research presents actionable recommendations for enhancing urban vitality through integrated station planning and management.
Benzer Tezler
- Konut bölgelerinde parsel düzeni uygulamasının kent topraklarının rasyonel kullanımı çerçevesinde mimari açıdan değerlendirilmesi
An Architeet's Criticism of the Currently Practised method of plot formation in residential areas from the point of View of rational utilization of urban deatories
SUZAN ESİRGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMAN
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN
- Melanogryllus desertus pall. (orthoptero)un nörosekresyon hücrelerine karanlığın etkisi
Başlık çevirisi yok
GÜLER ÖNAL
- Ankara Kızılcahamam Kınık Tüneli'ndeki jeoteknik problemler
Investigation of the geotecnical problems the Kınık Tunnel, Kızılcahamam Ankara
RIZA MUCUKGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERGUN GÖKTEN
- Uygun sulama yönteminin seçimine ekonomik faktörlerin etkisi
Effect of economical factors on the selection of irrigation methods
YASEMİN ALTINORAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatAnkara ÜniversitesiKültürteknik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OSMAN YILDIRIM