Okul psikolojik danışmanları özel gereksinimi olan öğrencilere yapılan zorbalığı önlemeye hazırlar mı?
Are school psychological counselors ready to prevent bullying against students with special needs?
- Tez No: 923365
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE ALAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Özel gereksinim, okul psikolojik danışmanı, zorbalık, zorbalığı önleme, algı, yetkinlik, Akran zorbalığı, Psikolojik danışma, Özel gereksinimli bireyler, Özel gereksinimli çocuklar, Special needs, school counselor, bullying, bullying prevention, perception, competency, Peer victimization, Psychological counseling, Special needs individuals, Children with special needs
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, okul psikolojik danışmanlarının özel gereksinimli olan öğrencilerin maruz kaldığı zorbalığı önleme konusunda kendilerinin hazır olup olmadıklarına ilişkin algılarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmada, fenomenolojik desen kullanılarak Erzurum'daki üç merkez ilçedeki devlet ve özel ortaokul ile liselerde görev yapan 16 okul psikolojik danışmanının görüş ve deneyimlerine odaklanılmıştır. Danışmanların zorbalığa ilişkin algıları, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve anketle belirlenmiş; görüşme verileri yansıtıcı tematik analiz, anket verileri ise betimsel istatistik analizi ile incelenmiştir. Bulgular: Bu çalışma sonucunda, okul psikolojik danışmanlarının genel ve özel gereksinimi olan öğrencilerin yaşadıkları zorbalık olaylarına ilişkin algı, müdahale ve yeterlilik algılarını kapsayan toplam dört kapsayıcı tema, bu kapsayıcı temaların altında yer alan on tema ve bu temaların altında yer alan otuz bir alt tema elde edilmiştir. Sonuçlar: Araştırma sonuçlarına göre, okul psikolojik danışmanları zorbalığı öncelikle sözlü, sosyal ve fiziksel eylemlerle ilişkilendirmekte ve son dönemlerde siber zorbalığın da ortaya çıktığını belirtmektedir. Özel gereksinimi olan öğrencilerin daha çok mağdur konumunda oldukları, bunun esas olarak sosyal ve iletişim becerilerindeki eksiklik ile farkındalık yetersizliğinden kaynaklandığı ifade edilmiştir. Danışmanlar, zorbalıkla mücadelede tepkisel müdahaleler kullanmalarına rağmen, etkili bir mücadele için okul çapında eğitim, paydaş ve uzman desteğinin gerekli olduğunu vurgulamış; ayrıca, lisans ve lisansüstü eğitimlerin yetersiz kaldığını, özel gereksinimli öğrencilere yönelik zorbalığı önleyecek politika düzenlemeleri ve kapsamlı programların geliştirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study aimed to determine the perceptions of school psychological counselors regarding their readiness to prevent bullying experienced by students with special needs. Method: A phenomenological design was used to focus on the views and experiences of 16 school psychological counselors working in public and private middle and high schools in three central districts of Erzurum. The counselors' perceptions of bullying were assessed using a semi-structured interview form and a questionnaire. The interview data were analyzed using reflective thematic analysis, while the questionnaire data were examined with descriptive statistical analysis. Findings: The study identified a total of four overarching themes covering general perceptions, intervention strategies, and competence regarding bullying incidents involving both general and special needs students, which were further divided into ten themes and 31 subthemes. Conclusions: According to the research findings, school psychological counselors primarily associate bullying with verbal, social, and physical actions, and note that cyberbullying has recently emerged. They reported that students with special needs are more likely to be victims, primarily due to deficiencies in social and communication skills and a lack of awareness. Although the counselors use reactive interventions to combat bullying, they emphasized that school-wide training, stakeholder collaboration, and expert support are essential for effective prevention. They also pointed out that undergraduate and graduate education is insufficient in enhancing competency on bullying issues and called for policy reforms and comprehensive programs specifically designed to prevent bullying among students with special needs.
Benzer Tezler
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Türkiye trafik düzeninde kazaların azaltılması açısından yeni trafik kanunu uygulaması ile ilgili sorunlar ve çözüm yolları
Başlık çevirisi yok
ERDAL UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İzmir pazarlarında satılan taze köy peynirlerinin bazı nitelikleri ve özellikle zehirlenmeye neden olan bakteri içerikleri üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
NURSEL VAPURCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN YAYGIN
- Öğretim dalı dersliği yönteminin ortaöğretim kuruluşlarında uygulanması ve sınıf dersliği yöntemi ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MEHMET SOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMAN