Erzurum Merkez İlçelerinden Narman ve Hınıs'ta bulunan baba, dede ve yatırların tarih, üslup ve ikonografik açıdan incelenmesi
Historical, stylish and iconographical analysis of father, grandpa and tombs found in Narman and Hınıs, Central Districts of Erzurum
- Tez No: 923367
- Danışmanlar: PROF. DR. YUNUS BERKLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Arkeoloji, Sanat Tarihi, Fine Arts, Archeology, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Kuramı ve Eleştiri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erzurum ve çevre ilçe ve köylerinde karşımıza çıkan ve büyük kısmı kayıt altına alınmamasına rağmen halk kültürü çerçevesinde yöre insanlarının hafızalarında yer alan bu yatırlar, zengin bir efsane örgüsü içerisinde yaşatılmaktadır. Özellikle bu yatırlara atfedilen en önemli özellik, manevi gücünün olduğuna dair inanıştır. Manevi gücü olduğuna inanılan ve insan-hayvan darda kalmış tüm canlılara yardım ettiğine dair kabullenmedir. Bu örneklerin yoğun olduğu Erzurum merkez ve Narman ile Hınıs ilçeleri ve köylerindeki örnekler ile Türk Kültür tarihi ve gelişimi açısından çök büyük bir öneme sahip olarak değerlendirilebilir. Bilhassa yöre insanının bunlara yüklediği manevi anlamlarla birlikte değerlendirildiğinde bölgenin vatanlaştırılması ile birlikte bölgenin koruyuculuk misyonunun da bu yatırlara yüklenilmesi konunun anlam ve önemini daha da öne çıkarmaktadır. Bu çalışma ile hem Türk Kültür Tarihi hem de bölgenin erken dönemlerden itibaren Orta Asya'dan aldığı göç ve erken dönem fetihleri ile ilişkilendirilmesi ortaya konulacaktır. Yatır, kaynaklarda daha çok manevi gücü olduğuna inanılan ve insan-hayvan darda kalmış tüm canlılara yardım ettiğine inanılan kişi veya kanaat önderlerine ait mezarlara verilen isimdir. Bunlar okumuş ilim sahibi kimseler olabileceği gibi, şehit, gazi veya halk arasında avam olarak görülen hatta meczup olarak tanınan kimselerden de olabildiği yapılan çalışmalar ve örneklerden anlaşılmaktadır. Hazırladığımız bu çalışmada, Erzurum ve çevre ilçe ve köylerinde yeni tespit edilen yatırların incelenmesi ve literatüre kazandırılması amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
These tombs, which we encounter in Erzurum and surrounding districts and villages, and although most of them are not recorded, are kept in the memories of local people within the framework of folk culture, are kept alive within a rich weave of legends. The most important feature attributed to these tombs is the belief that they have spiritual power. It is the acceptance that it is believed to have spiritual power and that it helps all living beings, human and animal, that are in trouble. These examples can be considered to be of great importance in terms of Turkish Cultural history and development, with examples in Erzurum center and Narman and Hınıs districts and villages, where they are concentrated. Especially when evaluated together with the spiritual meanings that the local people attach to them, the nationalization of the region and the assignment of the protection mission of the region to these tombs further emphasizes the meaning and importance of the subject. With this study, both Turkish Cultural History and the region's association with the migration from Central Asia from the early periods and the early conquests will be revealed. Yatir is the name given to the graves of people or opinion leaders who are believed to have more spiritual power in the sources and to help all living creatures, human and animal, that are in trouble. It is understood from the studies and examples that these can be people who are educated and knowledgeable, or they can be martyrs, veterans, or people who are considered common among the public or even known as madmen. In this study we have prepared, it is aimed to examine the newly discovered deposits in Erzurum and its surrounding districts and villages and to introduce them to the literature.
Benzer Tezler
- İbrahim Hakkı Erzurumi'nin Tertib-i ulum isimli eserindeki eğitimle ilgili görüşleri
Başlık çevirisi yok
ÖMER ÖZYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiDin Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİS AYHAN
- Geleneksel konutlarda ahşap yapı konstrüksiyonları Ankara Erzurum Mahallesi örneği
Başlık çevirisi yok
MUALLA KALFAGİL
- Erzurumlu İbrahim Hakkı Divan'ında aşk
Başlık çevirisi yok
SÜLEYMAN SOLMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ABDURRAHMAN GÜZEL
- Endemik iki centaurea türü üzerinde taksonomik ekolojik ve palinolojik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ZAFER KAYA
- Kentsel yakın çevre alanlarının rekreasyonel amaçlı düzenleme kararlarını belirleyen etmenler ve Antakya (Hatay) kentsel yakın çevresinde uygulanması
The Faktors defininig the recreational planning of the urban nearby regions and the application at Antakya (Hatay) urban nearby regions
ERDOĞAN YAŞLICA