Sosyal bilgiler dersinin etkili vatandaşlık olgularına ilişkin öğretmen değerlendirmeleri
Teacher's evaluations on effective citizenship facts in social studies course
- Tez No: 924247
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN AKDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Dersi, Etkili Vatandaşlık, Sosyal Bilgiler Öğretmenleri, Değerlendirme, Social Studies, Effective Citizenship, Social Studies Teachers, Evaluation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal bilgiler dersi, bireylerin sahip olduğu özelliklerin bilincine varmasını ve toplumda kendine bir yer edinmesini sağlamak üzere muhteviyatında çeşitli bilgi, yetenek ve değer bulundurmaktadır. Sosyal bilgiler dersi bir yönüyle öğrencileri hayata hazırlamakta diğer yönüyle de öğrencilerin toplum içinde etkili ve aktif birer üye olmasını sağlamaktadır. Sosyoloji, tarih, coğrafya, ekonomi, antropoloji, felsefe, psikoloji, siyaset bilimi ve hukuk gibi muhtelif sosyal bilim dalları ile insan hakları, demokrasi, yurttaşlık, iletişim ve insan ilişkileri gibi birçok disiplini bünyesinde toplayan sosyal bilgiler dersinin birincil amaçlarından biri de etkin vatandaş yetiştirmektir. Etkin vatandaş, devlete karşı sorumluluklarını farkında olan ve bu farkındalığa uygun şekilde hareket eden kişidir. Etkin vatandaş haklarını bilir ve gerektiğinde kullanır. Etkin vatandaş vergisini düzenli şekilde öder, askerlik görevini ifa eder, devlet yönetimine iştirak eder, kanunlara ve kurallara riayet eder, oy kullanır ve sorumluluk bilinci ile hareket eder. Etkin vatandaş olmanın yolu etkili bir vatandaşlık eğitiminden geçmektedir. Günümüzde vatandaşlık ve insan hakları eğitiminin önemi tüm dünyaya paralel olarak ülkemizde de giderek artmaktadır. Etkili bir vatandaşlık eğitimi verilmesi hususunda en önemli ders olarak karşımıza sosyal bilgiler dersi çıkmaktadır. 2018 sosyal bilgiler öğretim programında vatandaşlık eğitimi ile ilgili hedefler yer almıştır. Yine 2018 SBDÖP'de etkin vatandaşlıkla ilgili kazanım, beceri ve değerlere yer verilmiştir. Etkin vatandaşlık eğitiminde sosyal bilgiler dersi kritik bir role sahiptir. Bu çalışma; sosyal bilgiler dersinin etkili vatandaşlık olgularının sosyal bilgiler öğretmenleri tarafından nasıl değerlendirildiklerini ve bireylerin etkin vatandaş olma sürecine nasıl bir katkı sağladığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşlerine başvurulmuştur. Nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak Batman il, ilçe merkezleri ile köylerinde, MEB'e bağlı ortaokullarda görev yapmakta olan sosyal bilgiler öğretmenleriyle görüşülmüştür. Katılımcılarla görüşüldükten sonra verilen cevapların ayrıntılı analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçları, sosyal bilgiler dersinin bireylerin etkin birer vatandaş olarak yetiştirilmesine sağladığı katkıyı ortaya koyması ve bu konudaki öğretmen görüşlerinin tespit edilmesi hususunda önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Social studies course contains various knowledge, skills and values in order to enable individuals to become aware of their characteristics and to find a place for themselves in society. On the one hand, social studies course prepares students for life, and on the other hand, it enables students to become effective and active members of society. One of the primary aims of the social studies course, which combines various branches of social sciences such as sociology, history, geography, economics, anthropology, philosophy, psychology, political science and law, as well as many disciplines such as human rights, democracy, citizenship, communication and human relations, is to raise active citizens. An active citizen is a person who is aware of his responsibilities towards the state and acts in accordance with this awareness. An active citizen knows his rights and uses them when necessary. An active citizen pays his taxes regularly, performs his military service, participates in state administration, obeys the laws and rules, votes and acts responsibly. The way to become an active citizen is through effective citizenship education. Today, the importance of citizenship and human rights education is increasing in our country, parallel to the rest of the world. Social studies course is the most important course in providing effective citizenship education. The 2018 social studies curriculum included goals related to citizenship education. Again, in the 2018 SBDÖP, achievements, skills and values related to active citizenship are included. Social studies course has a critical role in effective citizenship education. This study; It aims to reveal how the effective citizenship concepts of the social studies course are evaluated by social studies teachers and how they contribute to the process of individuals becoming effective citizens. For this purpose, the opinions of social studies teachers were consulted. In this study, in which qualitative research methods were used, social studies teachers working in secondary schools affiliated with the Ministry of Education in Batman province, district centers and villages were interviewed using a semi-structured interview form. After interviewing the participants, a detailed analysis of the answers given was made. The results of the research are important in revealing the contribution of the social studies course to raising individuals as active citizens and in determining the opinions of teachers on this subject.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencileri için sosyal bilgiler öğretiminde artırılmış gerçeklik ortamı: Bir tasarım geliştirme araştırması
Augmented reality environment in social sciences teaching for middle school students: A design development research
NAİL DEĞİRMENCİ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURHAN ÇETİN
DOÇ. DR. YUSUF İNEL
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU
- Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları
Başlık çevirisi yok
ZÜHAL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN