Okul öncesi dönemde (3-6 yaş) otizm tanısı olan çocukların sosyal iletişim düzeylerine baba katılımının etkisinin incelenmesi
Examining the effect of father involvement on the social communication levels of children diagnosed with autism in the preschool period (ages 3–6)
- Tez No: 925733
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET GÜLALDI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönemde (3-6 yaş) otizm tanısı olan çocukların sosyal iletişim düzeylerine baba katılımının etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinin çeşitli ilçelerinde yer alan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi ve özel eğitim anaokuluna devam eden 20 kız, 55 erkek olmak üzere toplam 75 çocuk ve bu çocukların babaları oluşturmaktadır. Araştırmada çocuklar ve babaları hakkındaki bilgileri elde etmek amacıyla 'Kişisel Bilgi Formu', çocukların sosyal iletişim düzeylerini test etmek amacıyla 'Sosyal İletişim Kontrol Listesi (SİLKOL-R-OTV)', babaların katılımını ölçmek amacıyla ise 'Baba Katılım Ölçeği (BAKÖ)' kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisini incelemek için bağımsız örneklemler t-testi kullanılmıştır. Baba katılımının eğitim durumu, iş durumu, gelir düzeyi, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) düzeyi gibi bağımsız değişkenlere göre farklılıklarını analiz etmek amacıyla Kruskal-Wallis testi uygulanmış ve anlamlı farklılıklar bulunması durumunda gruplar arası detaylı karşılaştırmalar için post hoc Mann-Whitney U testi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca SİLKOL-R-OTV'nin toplam puanı ve alt boyutlarının BAKÖ toplam puanı ve alt boyutları tarafından açıklanan varyans oranlarını belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre BAKÖ bazı alt boyutları ve toplam puanı, SİLKOL-R-OTV toplam puanı ve alt boyutları ile anlamlı pozitif ilişkiler göstermiştir (r= 0,327 ile 0,455 arasında, p<.01). Bu sonuçlar, babaların çocukları ile kurdukları etkileşimlerin onların sosyal, iletişim ve dil gelişiminde önemli bir rol oynadığını desteklemektedir. Ayrıca araştırmada babaların yaşı, çocuk sayısı, çocuğun OSB düzeyi gibi demografik özellikleri ile baba katılımı arasında ilişki bulunurken babanın iş durumu, gelir düzeyi, eğitim durumu ve çocuğun cinsiyeti ile baba katılımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the effect of father involvement on the social communication levels of children diagnosed with autism during the preschool period (ages 3–6). The sample includes 75 children—20 girls and 55 boys—attending private special education and rehabilitation centers, as well as private special education kindergartens in various districts of Istanbul, along with their fathers. Data were collected using the 'Personal Information Form' to gather demographic information about the children and their fathers, the 'Social Communication Checklist (SİLKOL-R-OTV)' to assess the social communication levels of the children, and the 'Father Involvement Scale (BAKÖ)' to measure paternal involvement. To analyze the data, an independent samples t-test was performed to evaluate the effects of independent variables on dependent variables. The Kruskal-Wallis test was applied to examine differences in paternal involvement based on factors such as education level, employment status, income level, and Autism Spectrum Disorder (ASD) severity. When significant differences were detected, post hoc comparisons were conducted using the Mann-Whitney U test. Multiple regression analyses were also conducted to determine the extent to which the BAKÖ total and subdimension scores explained the variance in SİLKOL-R-OTV total and subdimension scores. The results revealed significant positive correlations between certain subdimensions and the total score of the BAKÖ and the total score and subdimensions of the SİLKOL-R-OTV (r = 0.327 to 0.455, p < .01). These findings highlight the crucial role of fathers' interactions with their children in promoting social, communication, and language development. Additionally, correlations were observed between paternal involvement and demographic characteristics such as the fathers' age, number of children, and the child's ASD severity. However, no statistically significant relationships were found between paternal involvement and the father's employment status, income level, education level, or the child's gender.
Benzer Tezler
- Okul öncesi dönemde erken müdahale programları kapsamında bir kaynaştırma/bütünleştirme uygulamasına ilişkin durum çalışması
A case study on inclusion / integration application in the scope of early intervention programs in early childhood education
OĞUZ KELEŞ
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYPERİ SIĞIRTMAÇ DİKİCİ
- Okul öncesi çocuklarda psikolojik sağlamlık ve mizacın otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılarındaki hastalık şiddeti ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
An investigation of the impact of psycological resiliance and temperament on the severity and quality of life in preschool children with attention deficit hyperactivity disorder and autism spectrum disorder
SEDA ERBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
- Akne tanılı ergenlerde izotretinoin tedavisinin hipokampus temelli öğrenme, ruhsal bozukluk semptomları, zihin kuramı ve bilişsel duygu düzenleme becerilerine etkilerinin değerlendirilmesi
The effects of isotretinoin treatment on hippocampus based learning, psychiatric disorder symptoms, theory of mind and cognitive emotion regulation skills of adolescents diagnosed with acne
HANSA BETÜL ÖZ GENİŞOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ EVREN TUFAN
- Manisa ili Yunusemre ilçesinde okul öncesi çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu prevalansı
Başlık çevirisi yok
HİLAL İŞLİYEN SONKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZNUR BİLAÇ
- Okul öncesi dönemde otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların iletişim becerilerine yönelik aile görüşlerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of family views on communication skills of children with autism spectrum di̇sorder in preschool period in terms of different variables
EJDER ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Dil ve Konuşma TerapisiKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEVHİDE KARGIN