Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuna eşlik eden karşıt olma karşı gelme bozukluğu veya yavaş bilişsel tempo olan olguların emosyonel labilite ve aile işleyişleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of cases with attention deficit hyperactivity disorder and comorbid oppositional defiant disorder or slow cognitive tempo in terms of emotional lability and family functioning
- Tez No: 925978
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA SİBEL DURAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: DEHB, erken çocukluk döneminde başlayan, dikkat dağınıklığı, hareketlilik, ve dürtüsellik kombinasyonlarıyla karakterize bir nörogelişimsel bozukluktur. Karşıt olma karşıt gelme bozukluğu, kurallara uymama, meydan okuma ve düşük toleransla öfke kontrolü kaybı ile belirlenir. Yavaş bilişsel tempo, gündüz düşleri, uyanıklık zorlukları ve düşük enerji gibi belirtilerle tanımlanan bir dikkat bozukluğudur. Duygu düzenleme güçlükleri, bu psikopatolojilerde semptom olarak görülerek riskli davranışları artırabilir, aile, toplumsal ve akademik işlevselliği olumsuz etkileyebilir. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), DEHB'ye eşlik eden Karşıt Olma Karşıt Gelme Bozukluğu (KOKGB) ve YBT komorbiditeleri ile kontrol grubunun duygu düzenleme güçlükleri ve aile işleyişindeki farklılıklar değerlendirilerek, duygu düzenleme güçlüğünün aile işlevlerine etkisi ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu bilgiler, prognostik faktörleri belirleyerek uygun müdahale stratejileri geliştirmek açısından önem taşımaktadır. Yöntem: Çalışmamız yeni tanı almış ve son 6 ay içinde psikotrop ilaç kullanmamış 7-12 yaş aralığındaki DEHB, DEHB+KOKGB, DEHB+YBT ve sağlıklı çocuklardan oluşmaktadır. Araştırmaya katılan çocukların ebeveynlerine, Sosyodemografik Veri Formu, CBCL, Barkley'in Çocuk Dikkat Anketi, Yıkıcı Davranım Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Duygu Ayarlama Ölçeği, Aile Çocuk İlişkileri Ölçeği (Anne formu), Aile Değerlendirme Ölçeği,Uyku Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Katılımcılara ayrıca Çocukluk Çağı Depresyon Ölçeği ve Duygu Düzenleme Güçlükleri ölçeği uygulanmıştır. Çalışmaya 7-12 yaş arasındaki kız ve erkek çocuklardan oluşan 40 DEHB, 40 DEHB+KOKGB, 40 DEHB+YBT olgusu ile birlikte 35 sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. Araştırma verilerinin istatistiksel analizi SPSS programının 21.0 versiyonu kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, kesikli ve sürekli sayısal değişkenler için ortalama ± standart sapma veya ortanca şeklinde ifade edilmiş, kategorik değişkenler için ise vaka sayısı ve (%) şeklinde sunulmuştur. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-kare ve Fisher çapraz tablo istatistikleri kullanılmıştır. Parametrik özellikteki verilerin normal dağılım gösterdiği durumlarda Student t-testi ve ANOVA, normal dağılıma uymayan non-parametrik verilerin karşılaştırılmasında ise Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Post Hoc Tukey analizi ile çoklu gruplar arasındaki karşılaştırmalar yapılmıştır. Değişkenlerin dağılımı göz önünde bulundurularak ölçümler arası korelasyon, Sperman's Rho Test ve Pearson test kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, p<0.05 istatistiksel anlamlılık düzeyinde kabul edilmiştir. Aracılık ilişkilerine Mediatör Modeline İlişkin Bootstrapping yöntemiyle bakılmıştır. Bulgular: Gruplar arasındaki klinik özelliklere yönelik analizde, DEHB+KOKGB grubunun okul öncesi eğitim oranının diğer gruplara göre düşük olduğu ve ebeveynlerin yüksek öğrenim düzeyinin ise belirgin şekilde yüksek olduğu görülmüştür. ADÖ'de DEHB+KOKGB grubunda toplam skor, Problem Çözme alt ölçeği ve genel işlevler skorları diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede yüksektir. PARQ skorlarına göre DEHB+KOKGB grubunda total skor ve Düşük Sıcaklık-Sevgi alt ölçeği belirgin şekilde daha yüksektir. Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Duygu Ayarlama Ölçeği'nde DEHB+KOKGB grubu, diğer gruplara göre yüksek skorlar göstermektedir, özellikle dürtü skoru ve değişkenlik olumsuzluk skorları dikkat çekicidir. Duygu ayarlama alt ölçeğinde DEHB+YBT grubunda farklılık saptanmıştır. Tartışma ve Sonuç: Çalışmanızda DEHB+KOKGB grubunda okul öncesi eğitim oranının düşük olduğu, bu durumun davranış sorunlarını arttırabileceği düşünülmektedir. Aile işleyişine bakıldığında, sonuçlar DEHB+KOKGB grubunda diğer gruplara kıyasla anlamlı olarak aile işlevselliğini düşük olarak göstermektedir. Ayrıca, DEHB+KOKGB grubunda duygu düzenleme güçlüklerinin diğer gruplara göre anlamlı yüksek olduğu belirlenmiştir. Duygu düzenleme sorunlarının DEHB'li olgularda hiperaktivite ve dürtüsellik semptomlarıyla ilişkili olduğu ve DEHB ile KOKGB'nin bir arada bulunma sıklığının duygu düzenleme problemleriyle ilişkilendirildiği vurgulanmıştır. Aile işleyişi ve duygu düzenleme arasındaki korelasyona bakıldığında ise DEHB ve DEHB+YBT grubu benzer olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, çalışmanız literatürle uyumlu olarak DEHB ve belirlenen komorbid durumların öne çıkan belirgin klinik özellikleri ve aile işleyişini detaylı bir şekilde ele almıştır. Duygu düzenleme güçlükleri, aile işlevselliği, eğitim seviyeleri gibi faktörlerin DEHB ve komorbid durumlarındaki etkileşimini ortaya koyan bu çalışma, klinik uygulamalara önemli katkılar sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Introduction: ADHD, a neurodevelopmental disorder marked by inattention, hyperactivity, and impulsivity, often emerges in early childhood. Oppositional Defiant Disorder (ODD) entails non-compliance and anger control issues, while Sluggish Cognitive Tempo (SCT) involves slow cognitive processing and daydreaming. Emotional dysregulation, seen in these disorders, heightens risk behaviors, impacting family, societal, and academic functioning. This study aims to evaluate emotional dysregulation in ADHD, ADHD with Comorbid ODD, and ADHD with SCT, comparing them with a control group. The research also explores differences in emotional dysregulation and family functioning, crucial for effective intervention strategies and prognostic factor identification. Methods: Our study includes newly diagnosed 7-12-year-old children with ADHD, ADHD with ODD, ADHD with SCT, and a healthy control group who have not used psychotropic medications in the last six months. Parents of participating children were administered a Socio-Demographic Data Form, CBCL, Barkley's Child Attention Scale, Disruptive Behavior Disorders, Emotion Regulation Scale, Parent-Child Relationship Scale ,Family Assessment Scale, and Sleep Assessment Scale. Additionally, participants were subjected to the Childhood Depression and the Emotion Regulation Difficulties Scale. The study included 40 cases of ADHD, 40 cases of ADHD+ODD, 40 cases of ADHD+SCT, and 35 healthy control group children aged 7-12. Statistical analysis of research data was performed using SPSS. Descriptive statistics were presented as mean ± standard deviation or median for continuous variables and as counts and percentages for categorical variables. Chi-square and Fisher's cross-tabulation statistics were used for the comparison of categorical variables. Parametric data with normal distribution were analyzed using Student's t-test and ANOVA, while non-parametric data were analyzed using Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests. Post Hoc Tukey analysis was conducted for multiple group comparisons. Measurement intercorrelations were assessed using the Sperman's Rho Test and Pearson test. Results were considered statistically significant at p<0.05. Resultus: The ADHD+ODD group was found to have a lower rate of preschool education, while the parents in this group had a significantly higher level of education. In the Family Assessment , the total score, Problem Solving subscale score, and general functions score were significantly higher in the ADHD+ODD group compared to the other groups. According to the PARQ scores, the ADHD+ODD group showed significantly higher total scores and Low Warmth-Affection subscale scores. In the Emotion Regulation Difficulty Scale and Emotional Adjustment Scale, the ADHD+ODD group exhibited higher scores compared to the other groups, particularly in impulse and variability-negativity scores. Notably, differences were observed in the emotion adjustment subscale in the ADHD+SCT group. Discussion: In the study, it is suggested that the ADHD+ODD group has a significantly lower rate of preschool education, which may exacerbate behavioral problems. When examining family functioning, the results indicate significantly lower family functionality in the ADHD+ODD group compared to other groups. Additionally, difficulties in emotion regulation were found to be significantly higher in the ADHD+ODD group compared to other groups. The study emphasizes that emotion regulation problems in ADHD cases are associated with hyperactivity and impulsivity symptoms, and the co-occurrence of ADHD+ODD is linked to emotion regulation difficulties. Analyzing the correlation between family functioning and emotion regulation, ADHD, ADHD+ODD groups were found to be similar. In conclusion, your study comprehensively addresses the prominent clinical features and family functioning of ADHD and identified comorbid conditions in line with the literature. This research, highlighting the interaction of factors such as emotion regulation difficulties, family functionality, and education levels in ADHD and comorbid conditions, can contribute significantly to clinical applications.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna eşlik eden yavaş bilişsel tempo kliniği olan olguların kronotip ve mizaç özellikleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of chronotype and temperament characteristics in children and adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder and attention-deficit/hyperactivity disorder comorbid with sluggish cognitive tempo
NURAN SİNEM ÜSTÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriMersin ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEVZİYE TOROS
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların anne baba tutumları ile karşıt olma karşı gelme bozukluğuna eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between paternal attitude of children have been diagnosed with attention deficit and hyperactivity disoreder of children
MUHAMMET FURKAN ÖGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OĞUZ TAN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna binişik karşıt olma karşı gelme bozukluğu durumlarının sosyal problem çözme becerileri ve ebeveyn çatışmaları açısından incelenmesi
An examination of social problem-solving skills and interparental conflicts in children with attention-deficit/hyperactivity disorder and comorbid oppositional defiant disorder
MERVE DURMAZ TAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET TEKDEN
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile anksiyete bozukluğuna sahip bireylerde zaman algısı ve yürütücü işlevler üzerine bir karşılaştırma
A comparative study on time perception and executive functions in individuals diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and anxiety disorders
HATİCE EZGİ BIRIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMMÜGÜLSÜM GÜNDOĞDU
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna eşlik eden yavaş bilişsel tempo kliniği olan olguların mizaç özellikleri ve yürütücü ı̇şlevler açısından karşılaştırılması
Comparison of attention deficit hyperactivity disorder and attention deficit hyperactivity disorder with sluggish cognitive tempo clinic in terms of temperament characteristics and executive functions
NURSENA TURNALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Psikiyatriİnönü ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ÖZCAN