Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan okul öncesi dönemi çocuklarının duygu düzenleme becerileri, otizm şiddeti ile anne ve baba mizacının ilişkisi
Emotion regulation skills, autism severity of preschool children diagnosed with autism spectrum disorder, and their relationship with parental temperament
- Tez No: 927954
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BÖRTE GÜRBÜZ ÖZGÜR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız; okul öncesi Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı olan çocukların anne ve babalarının mizaç özellikleri ile otizm şiddeti ve duygu düzenlemesi arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Çalışmamızın diğer amacı ise ebeveynlerde var olabilecek ruhsal belirtiler ile çocukların otizm şiddeti ve duygu düzenlemesi arasındaki ilişkisinin araştırılmasıdır. Yöntem: Çalışmaya DSM-5'e göre OSB tanısı olan 3-6 yaş arası 70 olgu ve çalışmaya katılmayı kabul eden ebeveynleri çalışma örneklemine dahil edilmiştir. Anne ve babalar TEMPS-A Mizaç Ölçeği ve SCL 90-R ölçeğini; çocuklarını göz önünde bulundurarak Duygu Düzenleme Ölçeğini doldurmuşlardır. Otizm şiddeti Çocukluk Otizmini Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ) araştırmacı tarafından doldurularak belirlenmiştir. Bulgular: Çocukların yaş ortalaması 50,91±10,55 ay, tanı yaş ortalaması 34,87±10,28 ay saptanmıştır. Değişiklik/Olumsuzluk ile anne depresif, siklotimik ve anksiyöz mizaç arasında negatif yönde; baba siklotimik ve anksiyöz mizaç, somatizasyon, anksiyete, obsesyon, depresyon, paranoid, öfke, ek belirtisi, genel semptom indeksi, annenin somatizasyon, obsesyon, depresyon, genel semptom indeksi arasında pozitif yönde korelasyon bulunmuştur. Duygu Düzenleme/Kontrol ile babanın paranoid belirtisi arasında negatif yönde korelasyon (r=0,281, p<0,05) saptanmıştır. Anne ve babaların ruhsal belirti alt tipleri ile ÇODÖ puanları arasında korelasyon saptanmamıştır. Otizm şiddeti ile annenin (r=0,327, p<0,01) ve babanın değerlendirdiği (r=0,357, p<0,01) Duygu Düzenleme/Kontrol arasında negatif yönde korelasyon saptanmıştır. Regresyon analizleri sonuçlarına göre çocuklardaki Değişiklik/Olumsuzluk değişkenini hem anne hem de babaların anksiyöz mizacının, annelerin depresif belirtisinin, genel semptom indeksinin, babaların somatizasyon belirtisinin ve genel semptom indeksinin yordadığı saptanmıştır. Son olarak otizm şiddetinin hem annelerin hem de babaların değerlendirdiği Duygu Düzenleme/Kontrol üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur (sırasıyla F=8,119 p=0,006; F=9,936 p=0,002). Sonuç: Çocukların otizm belirti şiddetinin duygu düzenleme becerilerini azalttığı görülmektedir. Ebeveyn mizaç özelliklerinin, özellikle anksiyöz mizacın ve psikiyatrik belirtilerinin duygu düzenleme becerilerinin geliştiği erken yaş dönemlerinde otizm tanılı çocuklarda önemli olması nedeniyle ebeveyn tutumlarına yönelik eğitimlerin verilmesi ve psikiyatrik belirtilere yönelik ruh sağlığı hizmetlerinden ebeveynlerin yararlanmalarının sağlanması çocukların duygu düzenleme becerilerine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to investigate the relationship between the temperament traits of parents of preschool children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD), autism severity, and emotion regulation. Another aim of the study is to examine the relationship between potential psychiatric symptoms in parents and autism severity and emotion regulation in children. Method: The study sample included 70 cases aged 3-6 years diagnosed with ASD according to DSM-5 criteria and their parents who agreed to participate. Parents completed the TEMPS-A Temperament Scale and SCL 90-R scale, while considering their children when filling out the Emotion Regulation Scale. Autism severity was determined by the researcher using the Childhood Autism Rating Scale (CARS). Results: The mean age of the children was 50,91±10,55 months, and the mean age at diagnosis was 34,87±10,28 months. A negative correlation was found between Lability/Negativity and maternal depressive, cyclothymic, and anxious temperament. A positive correlation was observed between paternal cyclothymic and anxious temperament, somatization, anxiety, obsession, depression, paranoia, anger, additional symptoms, general symptom index, as well as maternal somatization, obsession, depression, and general symptom index. A negative correlation was found between Emotion Regulation and paternal paranoid symptoms (r=0,281, p<0,05). No correlation was found between the subtypes of psychiatric symptoms of the parents and the CARS scores. A negative correlation was identified between autism severity and the Emotion Regulation scores rated by both mothers (r=0,327, p<0,01) and fathers (r=0,357, p<0,01). Regression analyses revealed that the Lability/Negativity variable in children was predicted by both maternal and paternal anxious temperament, maternal depressive symptoms, general symptom index, and paternal somatization symptoms and general symptom index. Lastly, it was found that autism severity had a statistically significant effect on Emotion Regulation assessed by both mothers and fathers (F=8,119, p=0,006; F=9,936, p=0,002, respectively). Conclusion: It appears that the severity of autism symptoms in children reduces their emotion regulation skills. Given the significance of parental temperament traits, particularly anxious temperament and psychiatric symptoms, in the early developmental stages of emotion regulation skills in children with autism, it is thought that providing training for parental attitudes and ensuring that parents benefit from mental health services for psychiatric symptoms may contribute to the development of children's emotion regulation skills.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı okul öncesi dönem çocuklarının duygu düzenleme becerileri ile annelerinin psikososyal iyilik hali arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between emotion regulation skills of preschool children with Autism Spectrum Disorder and psychosocial well-being of their mothers
GÜLÇİN SENA UZUNÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CUMHUR TAŞ
- Okul öncesi çocuklarda psikolojik sağlamlık ve mizacın otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılarındaki hastalık şiddeti ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
An investigation of the impact of psycological resiliance and temperament on the severity and quality of life in preschool children with attention deficit hyperactivity disorder and autism spectrum disorder
SEDA ERBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuğu olan annelerin yaşam kalitelerinin, yaşadıkları sorunların ve ihtiyaçlarının belirlenmesi
Determination of quality of life, problems and needs of mothers with children with autism spectrum disorder
ÇAĞLA ZEYNEP TUNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR BÜTÜN AYHAN
- Okul öncesi yaşta beslenme sorunu olan çocuklar, annelerinin tutumları ve psikolojik iyilik halleri
Nutritional problems in preschool age of children, mothers' attitudes and psychological wellness
MERVE ÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZLEM ERDEDE
UZMAN PINAR ZENGİN AKKUŞ
- Okul öncesi dönem otizm spektrum bozukluğu tanılı, konuşma bozukluğu tanılı ve tipik gelişen çocuklarda teknoloji kullanımının yaşam kalitesi, komorbid ruhsal sorunlar ve ebeveyn teknoloji kullanımı ile ilişkisi
The relationship of parents' technology use andcomorbid mental problems, quality of life andtechnology use in preschool children with autismspectrum disorders, speech disorders and typicaldeveloping children
ALGI ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. CANER MUTLU