Metaverse ortamlarında etik sorunların belirlenmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi
Identifying ethical issues in metaverse environments and developing solutions
- Tez No: 928569
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KADRİYE KOBAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Etik, Kullanıcı deneyimi, Metaverse, Q metodu, Ethics, User experience, Metaverse, Q method
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Metaverse kavramı gelişim aşamasında olmasına rağmen internet altyapısına sahip teknolojilerin ilerleyiş süreçlerini göz önünde bulundurduğumuzda yakın gelecekte metaverse, bireylerin gündelik yaşamlarında önemli bir yere sahip olacaktır. Etik sorunlar, yeni medya ortamlarında yaşandığı gibi metaverse platformlarında da meydana gelecektir. Yapılan çalışmada amaç metaverse konusunda akademik çalışmalar yapan uzmanların gerek gündelik yaşam pratiklerinden gerekse yaptıkları araştırmalardan hareketle metaverse ortamlarında yaşanabilecek etik sorunlara yönelik bir çerçeve çizilmesi ve ulaşılan etik sorunların metaverse konusunda bilgi sahibi olan, çalışmalar yapan ya da mevcut teknolojik altyapıya dayalı olarak deneyimleme imkanı bulmuş olan kullanıcıların yaklaşımları doğrultusunda önem derecelerinin tespit edilmesidir. Durum çalışması deseninin kullanıldığı araştırma, çalışmanın derinlemesine incelenmesi ve farklı veri kaynaklarının kullanılması için üç farklı adımda gerçekleştirilmiştir. Öncelikli olarak kavramsal bir temel oluşturmak amacıyla literatür taraması yapılmış, etik ve metaverse kavramlarına yönelik tanımlar ortaya konulmuştur. Elde edilen tanımlar sonucunda yarı yapılandırılmış görüşme formları hazırlanmış ve metaverse konusunda çalışmalar yapan akademisyenlerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılan görüşmeler sonunda etik sorunlar tespit edilmiş ve bu sorunlara kullanıcıların yaklaşımlarını tespit etmek için Q metodu uygulaması yapılmıştır. Çalışma sonucunda yakın gelecekte bireylerin yaşamlarında önemli bir yere sahip olması beklenen metaverse platformlarının kullanımı ile siber zorbalık, taciz, nefret söylemi, kişisel verilerin kullanılması başta olmak üzere birçok etik sorunun yaşanacağı, bu sorunların önlenebilmesi için öncelikli olarak bireylerin sistemleri daha bilinçli kullanmaları gerektiği ama mevcut platformların da verilerin toplanması, depolanması ve kullanılması konusunda şeffaf olmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların yeni medya kullanım deneyimlerinden ve metaverse konusunda elde ettikleri bilgi birikiminden hareketle ortam kurallarının olması, düzenli güvenlik güncellemelerinin olması, veri kullanımı konusunda bilgilendirmelerin olması, hukuki düzenlemelerin yapılması ve en önemlisi de bireylerin kendi etik değerlerine sahip olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Although the concept of the metaverse is still in the development phase, when we consider the progress of technologies with internet infrastructure, the metaverse will have an important place in the daily lives of individuals in the near future. Ethical problems will occur on metaverse platforms as well as in new media environments. The aim of the study is to draw a framework for ethical problems that may be experienced in metaverse environments based on both the daily life practices and the researches of experts who do academic studies on the metaverse and to determine the importance levels of the ethical problems reached in line with the approaches of users who are knowledgeable about the metaverse, who do studies or who have had the opportunity to experience it based on the existing technological infrastructure. The research, designed as a case study, was carried out in three different stages to allow for an in-depth examination and the use of various data sources. Initially, a literature review was conducted to establish a conceptual foundation, and definitions of ethics and the metaverse were presented. Based on these definitions, semi-structured interview forms were prepared, and interviews were conducted with academics working on the metaverse. Following the semi-structured interviews, ethical issues were identified, and the Q methodology was applied to determine users' perspectives on these issues. As a result of the study, it was concluded that many ethical problems such as cyberbullying, harassment, hate speech, and the use of personal data will be experienced with the use of metaverse platforms, which are expected to have an important place in individuals' lives in the near future, and that in order to prevent these problems, individuals should primarily use the systems more consciously, but existing platforms should also be transparent about the collection, storage, and use of data. Based on the participants' new media usage experiences and the knowledge they have gained about the metaverse, it was concluded that there should be environment rules, regular security updates, information about data use, legal regulations, and most importantly, individuals should have their own ethical values.
Benzer Tezler
- Metaverse ortamlarında öğretim platformlarının sanal gerçeklik sistemleri aracılığıyla kullanımı: İlkeler, yöntemler, avantajlar ve dezavantajlar
Use of teaching platforms in metaverse environments through virtual reality systems: Principles, methods, advantages and disadvantages
PELİN ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMET ŞAHİN
- Instructional design: Incorporating metaverse to improve French speaking skills of undergraduate learners
Öğretim tasarımı: Metaverse sanal ortamlarında yetişkin öğrencilerin Fransızca konuşma becerilerinin gelişimi
ÖZGE GÜNEŞ DİNÇSAY
Doktora
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLARA DEMİRBULAK
- An investigation of English language teaching in virtual reality and metaverse platforms
Sanal gerçeklik ve metaverse ortamlarında İngiliz dili öğretimi üzerine bir inceleme
SEVDA AMAÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimMaltepe ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DİLMAN
- Metaverse ortamında üç boyutlu online eğitim yazılımı geliştirme
Development of three-dimensional online education software in the metaverse environment
HÜSEYİN AĞAÇAYAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Teknik EğitimSelçuk ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAKİR TAŞDEMİR
- Metaverse temelli cinsel taciz ve zorbalık risklerinin makine öğrenmesi algoritmaları ile sınıflandırılması
Classification of metaverse-based sexual harassment and bullying risks with machine learning algorithms
HATİCE SENA KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Yönetim Bilişim SistemleriAksaray ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA SEÇKİN
DOÇ. DR. KEMAL ADEM