Multipl Skleroz tedavisine yönelik beyne hedeflendirilmiş biyomimetik nanopartiküler ilaç taşıyıcı sistemlerin QbD yaklaşımıyla geliştirilmesi ve İn Vivo etkinliğinin değerlendirilmesi
Development of biomimetic nanoparticulate drug delivery systems targeted to the brain for the treatment of multiple sclerosis with the QbD approach and evaluation of their In Vivo efficacy
- Tez No: 929335
- Danışmanlar: PROF. DR. ZERRİN SEZGİN BAYINDIR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 267
Özet
Multipl skleroz (MS) enflamasyon, demiyelinizasyon ve akson hasarı ile karakterize otoimmün bir santral sinir sistemi hastalığıdır. Çok faktörlü bir hastalık olan MS'de immun sistem atakları sonrası sinir hücrelerinde elektriksel sinyal iletiminin bozulması ile uzuvlarda uyuşma, paraliz, görme duyusunda bozukluklar ve diğer nörolojik hasarlar görülmektedir. Hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyen MS'in etkin tedavisi, hasta refahının yükseltilmesi ve uzun süreli tedavide maliyetin düşürülmesi açısından önemlidir. Mevcut tedaviler atakların sıklığının ve şiddetinin azaltılmasını sağlasa da ilerleyişini önleyememektedir. Klinik potansiyeli olan pek çok etkin madde fizyolojik bariyerler nedeniyle hedeflenen bölgeye istenen konsantrasyonda ulaşamamakta, hasta uyuncu az olan parenteral uygulamalar ciddi yan etkilere yol açmaktadır. Bu problemlerin aşılmasında alternatif uygulama yollarının kullanımı ve yeni ilaç taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi etkili bir yol olarak görülmektedir. Tez çalışmalarımız kapsamında MS tedavisinde kullanılan teriflunomid etkin maddesinin beyne hedeflendirilmiş nanopartikül formülasyonları, QbD yaklaşımında yapay sinir ağları yardımıyla geliştirilmiş, hazırlanan formülasyonlara biyomimetik karakter kazandırılarak nazal uygulama ile in vivo etkinliği incelenmiştir. Yapay sinir ağları modeli ile makine öğrenimi yaklaşımıyla optimize edilen kitozan nanopartiküllerine biyomimetik özellik kazandırmak amacıyla adipoz kök hücre membranları kullanılmış ve homojenizasyon teknikleri ile kaplama yapılmıştır. Hazırlanan nanopartiküller yükleme etkinliği, partikül büyüklüğü, yüzey yükü, etkin madde salım özellikleri ve stabilite gibi özellikleri açısından karakterize edilmiştir. MS modeli oluşturulmuş deney hayvanlarına intranazal yolla uygulanan formülasyonların hastalık seyri ve remiyelinizasyon üzerindeki etkisi davranış testleri ve tedavi sonrası dokularda yapılan histolojik incelemelerle belirlenmiştir. Ayrıca biyokimyasal analizlerle hematolojik toksisite, nefrotoksisite ve hepatik toksisite değerlendirilmiştir. Teriflunomidin kitozan bazlı biyomimetik nanopartikülleri QbD yaklaşımı ile geliştirilerek optimum formüle ulaşılmıştır. Hazırlanan biyomimetik nanopartiküler sistemlerin, MS modeli oluşturulmuş deney hayvanlarına intranazal yolla verilişinde MS tedavisine yönelik kontrol gruplarına göre olumlu bulgular elde edilmiştir. İn vivo çalışma bulguları geliştirilen nanopartiküler sistemler sayesinde teriflunomidin MS tedavisindeki etkinliğinin arttırıldığı ve yan etki profilinin zayıflatıldığı yönünde olup tedavide olumlu değişiklikleri sağlayabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Multiple sclerosis (MS) is an autoimmune central nervous system disease characterized by inflammation, demyelination and axonal damage. In MS, which is a multifactorial disease, electrical signal transmission in nerve cells is disrupted after immune system attacks, resulting in numbness in the limbs, paralysis, visual impairment and other neurological damage. Effective treatment of MS, which negatively affects patients' quality of life, is important in terms of improving patient well-being and reducing the cost of long-term treatment. Although current treatments reduce the frequency and severity of attacks, they cannot prevent their progression. Many active agents with clinical potential cannot reach the targeted area at the desired concentration due to physiological barriers, and parenteral applications with low patient compliance led to serious side effects. The use of alternative administration routes and the development of new drug delivery systems are seen as effective ways to overcome these problems. Within the scope of our thesis studies brain-targeted nanoparticle formulations of teriflunomide used in MS treatment were developed with the help of artificial neural networks utilizing QbD approach, and biomimetic character was imparted to the prepared formulations and their in vivo effectiveness was examined upon nasal application. In order to impart biomimetic properties to chitosan nanoparticles optimized with the artificial neural network model and machine learning approach, adipose stem cell membranes were used and coating was performed with homogenization techniques. The prepared nanoparticles were characterized in terms of encapsulation efficiency, particle size, surface charge, drug substance release properties, and stability. The effects of formulations administered intranasally to experimental animals with MS models on disease course and remyelination were determined by behavioral tests and histological examinations. In addition, hematological toxicity, nephrotoxicity, and hepatic toxicity were evaluated with biochemical analyses. Chitosan-based biomimetic nanoparticles of teriflunomide were developed with the QbD approach and the optimum formula was obtained. Intranasal administration of the prepared biomimetic nanoparticles to experimental animals with an MS model resulted in positive findings compared to control groups for MS treatment. The findings of the in vivo study suggest that the effectiveness of teriflunomide in the treatment of MS has been enhanced and its side effect profile mitigated thanks to the developed nanoparticulate systems, indicating the potential to bring about positive changes in therapy.
Benzer Tezler
- Durgun su ortamında su alma borusuna ait hava girişine taban geçirimliliğinin etkisinin araştırılması ve modellenmesi
The investigation and modelling of effect of base permeability on air entraining vortex belongs to intake in still-water environment
OSMAN SUSEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İnşaat MühendisliğiBozok Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BURHAN ÜNAL
- Ergenlerde (13-18 yaş) cinsel istismar sonrası immün sistem değişikliklerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the immüne system changes after sexual abuse in adolescents(13-18 year old)
HAMZA AYAYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Allerji ve İmmünolojiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ABALI
- A web based multi-criteria decision support system for department selection process of vocational high school students
Meslek lisesi öğrencilerinin bölüm seçim süreci için web tabanli çok kriterli karar destek sistemi
MUSTAFA COŞKUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
Bilgi ve Belge YönetimiBoğaziçi ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM SEBA ÖZTURAN
- Multipl skleroz'da uzun latanslı refleks yanıtlar ve korpus kallozum alan ölçümleri
Long-latency reflexes and area measurements of corpus callosum in patients with multiple sclerosis
HÜLYA ERTAŞOĞLU TOYDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Nörolojiİstanbul ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
UZMAN FERAY KIYMAZ SELEKER
- Treatment of multiple gingival recessions with two different approaches
Çoklu dişeti çekilmelerinin tedavisinde farklı iki tedavi yaklaşımı
İLKNUR ÖZENCİ
Doktora
İngilizce
2014
Diş HekimliğiYeditepe ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP SELÇUK YILMAZ