İkinci Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Türk düşüncesinde Kant'ın kavranışı
The understanding of Kant in Turkish thought from the Second Constitutional period to the Republic
- Tez No: 930569
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KUBİLAY HOŞGÖR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Kant, Kant Sonrası Felsefe, Tanzimat, II. Meşrutiyet, Üniversite Reformu, Baha Tevfik, Mehmet Emin Erişirgil, Macit Gökberk, Takiyettin Mengüşoğlu, Kant, Post-Kantian Philosophy, Tanzimat, The Second Constitutional Period, The University Reform, Baha Tevfik, Mehmet Emin Erişirgil, Macit Gökberk, Takiyettin Mengüşoğlu
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“İkinci Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Türk Düşüncesinde Kant'ın Kavranışı”başlıklı bu çalışma, on sekizinci yüzyıl filozofu Immanuel Kant'ın felsefesinin ülkemizde Tanzimat Dönemi sonrasında ve 1933 yılındaki Üniversite Reformu'nu izleyen süreçte yetişmiş kimi düşünürler tarafından alımlanış biçimini konu edinmektedir. Tezde, söz konusu çerçeve içerisinde Baha Tevfik, Mehmet Emin Erişirgil, Macit Gökberk ve Takiyettin Mengüşoğlu'nun eserlerinde Kant felsefesinin ne şekilde kabul gördüğü incelenmiştir. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Cumhuriyet öncesi dönemde yaşayan düşünürler Baha Tevfik ve Mehmet Emin Erişirgil'in Kant kavrayışları ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Cumhuriyet dönemi düşünürlerinden Macit Gökberk ve Takiyettin Mengüşoğlu'nun eserleri incelenmiştir. Tarihsel bir çizgiyle ikiye ayrılan bu çalışma göstermiştir ki, yaşadığımız coğrafyada, özellikle on sekizinci yüzyıldan itibaren yaşanan büyük toplumsal ve siyasal dönüşümler düşünce tarihimizi etkilemiş ve bu etki felsefeye bakışımızı şekillendirmiştir. Bilhassa II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte yaşanan dönüşümler ülkemizde Batı felsefesine yönelik bir ilgiyi başlatmış ve bu ilginin bir sonucu olarak Kant'ın felsefesi bu topraklara Tevfik'in aracılığıyla girmiştir. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte yaşanan rejim değişimi sonrasında, Türkiye'de Kant hakkında yazılan ilk telif eser Erişirgil tarafından kaleme alınmıştır. Cumhuriyet döneminde, devrimlerin yerleştiği, özellikle Üniversite Reformu'ndan itibaren felsefede kendi bağımsız tavırlarını oluşturmaya çalışan önemli düşünürlerimizin bu yolda yine Kant'ın felsefesine ihtiyaç duyduklarını görmekteyiz. Söz konusu dört girişim Türkçede felsefenin gelişiminde son derece önemlidir ve çalışmanın sınırları içerisinde bu girişimler onları ortaya çıkaran tarihsel koşullarla bağları kurularak değerlendirilip incelemeye alınmıştır. En temelde, Kant'ın felsefesinin düşünce tarihindeki yerini gözler önüne seren bu çalışmada, sözü edilen düşünürlerin Kant kavrayışları ve onların Kant'a yönelişlerindeki gerekçeleri ortaya konmuştur. Bahsi geçen düşünürlerin Kant'a ne şekilde yöneldikleri ve bu düşünürlerin Kant'ı alımlamalarında gözden kaçırdıkları tarihsel bir eğilimin mevcut olup olmadığı, eğer mevcutsa onların Kant felsefesi tarihiyle neden gerçekçi bir diyalogdan uzak durdukları araştırılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study titled“The Understanding of Kant in Turkish Thought from the Second Constitutional Period to the Republic”focuses on the reception of the 18th century philosopher Immanuel Kant's philosophy by some thinkers who emerged in Turkey after the Tanzimat Period and in the period following the University Reform in 1933. Within this framework, this thesis examines the reception of Kant's philosophy in the works of Baha Tevfik, Mehmet Emin Erişirgil, Macit Gökberk and Takiyettin Mengüşoğlu. The study consists of two parts. In the first part, the Kantian conceptions of the pre-Republican thinkers Baha Tevfik and Mehmet Emin Erişirgil are discussed. In the second part, the works of Macit Gökberk and Takiyettin Mengüşoğlu, thinkers of the Republican period, are analyzed. This study, which is divided into two parts along a historic line, shows that the great social and political transformations in our region, especially since the 18th century, have influenced our history of thought and shaped our view of philosophy. In particular, the transformations that took place with the declaration of the Second Constitutional Period initiated an interest in Western philosophy in our country, and as a result of this interest, Kant's philosophy entered these lands through Tevfik. After the regime change with the proclamation of the Republic, Erişirgil was the first author to write about Kant in Turkey. In the Republican period, when the reforms were established, especially since the University Reform, we see that our prominent thinkers, who tried to establish their own independent positions in philosophy, once again needed Kant's philosophy to do so. These four attempts are extremely important in the development of philosophy in Turkish, and within the confines of this study, these attempts are evaluated and analyzed in relation to the historical conditions that gave rise to them. Fundamentally, this study, which reveals the significance of Kant's philosophy in the history of thought, reveals the Kantian conceptions of the aforementioned thinkers and their reasons for turning to Kant. It is also analyzed how these thinkers approach Kant, whether there is a historical tendency that these thinkers might have overlooked in their reception of Kant, and if so, why they could have avoided a realistic dialog with the history of Kant's philosophy.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Sanayi politikaları ve planlı dönemde imalat sanayine etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET CAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
EkonomiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL