Tarihi yapıların hasarsız veya yarı hasarsız metotlarla fiziksel özelliklerinden mekanik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of mechanical properties of historical buildings from their physical properties using non destructive or semi-non destructive methods
- Tez No: 931323
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ENVER AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizik ve Fizik Mühendisliği, Physics and Physics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Ultrasonik test cihazı, Kireç taşı, Darbe ses frekansı, Sertlik, Dayanım, Ultrasonic testing device, Limestone, Impact sound frequency, Hardness, Strength
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizik Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fizik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mardin yöresinden getirilmiş, Midyat taşı (Ayn kef) olarak bilinen kireç taşı üzerinde ultrasonik dalga hızı testleri yapılmıştır. Kireç taşı ısıtılarak gözenek ve geçirgenliği azaltılmış, dayanımı arttırılmıştır. Ultrasonik test cihazı ile yapılan ölçümlerde ses dalgasının hızı ve ne kadar sürede yol aldığı ölçülmüştür. Kireç taşı numunelerine boyuna dalga testi yapılmış ve dalga hızının miktarı ve yol aldığı süre gözlemleri yapılmıştır. Bu yapılırken kireç taşına yapılan ısıtma işlemi sabit bir kütle kazandırılarak elde edilmiştir. Kireç taşının sertlik, görülebilirlik, gerilme özellikleri farklı sıcaklıklarda gözlemlenmiştir. Sıcaklığın artmasıyla nem, su geçirgenliği ve gözenek sayısı azalmış, sertlik, rijitlik ve por büyüklüğü artmıştır. Ultrasonik dalga hızı numunenin kütle, özkütle ve por açıklığına bağlı olarak değişiklik göstermiştir. Kireç taşının ısıtılma sırasında kütlesi azalmış, bu durum ultrasonik hızın artmasına neden olmuştur. Kireç taşı uzun bir süre dinlenmeye bırakıldığında ultrasonik hızında artış olmuştur. Bu da kireç taşının dayanımının arttığını gösterir. Bu çalışmada kireç taşını daha verimli kıyaslamak için farklı dayanımlı beton çeşitlerinden yararlanılmıştır. Beton numunelerin ultrasonik dalga hızı ve bu dalga hızının ne kadar sürede yol aldığı test edilmiştir. Bu teste göre farklı dayanıma sahip betonların ultrasonik dalga hızlarının farklılığı hemen hemen önemli bir şekilde gözlemlenmiştir. Betonun ultrasonik hız verileri, kireç taşının ultrasonik hız verilerinden daha büyük çıkmıştır. Bu durum beton ve kireç taşının dayanımı hakkında bir bilgiye ulaşmamıza yardımcı olmuştur. Betonun ultrasonik hızının kireç taşından yüksek olması, betonun dayanımının kireç taşından yüksek olduğunu göstermiştir. Günümüzde tarihi yapılar yeteri kadar korunamamakta ve çeşitli dış etkilere açık olduğu için bu çalışma yapılmıştır. Hasar tespit ve muayene yöntemlerinden, hasarsız metotlarla dayanım tespiti çalışmalarının tatmin edici düzeyde olmaması nedeniyle farklı metotların geliştirilmesi zaruri bir hal almıştır. Bu doğrultuda katkı sunacağını düşündüğümüz yeni düşünülen serbest düşme ile darbe ses şiddeti metodu ile dayanımın tahmin edilmesine çalışılmıştır. Darbe ses şiddeti, ultrasonik test hızı ve sertlik ölçümünde malzemenin mukavemeti yani dayanımı hakkında bilgi sahibi olmaya gayret edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Ultrasonic wave speed tests were carried out on limestone, known as Midyat stone (Ayn kef), brought from the Mardin region. By heating the limestone, its porosity and permeability are reduced and its strength is increased. In measurements made with an ultrasonic test device, the speed of the sound wave and how long it took to travel were measured. Longitudinal wave tests were performed on limestone samples and observations were made on the amount of wave speed and the time it traveled. While doing this, the heating process of the limestone was achieved by giving it a constant mass. Hardness, visibility and tensile properties of limestone were observed at different temperatures. With the increase in temperature, humidity, water permeability and number of pores decreased, and hardness, rigidity and pore size increased. Ultrasonic wave speed varied depending on the mass, density and pore opening of the sample. The mass of the limestone decreased during heating, which caused the ultrasonic speed to increase. When limestone was left to rest for a long time, its ultrasonic speed increased. This shows that the strength of the limestone has increased. In this study, different strength concrete types were used to compare limestone more efficiently. The ultrasonic wave speed of concrete samples and how long it takes for this wave speed to travel were tested. According to this test, the difference in ultrasonic wave velocities of concretes with different strengths was observed to be almost significant. The ultrasonic velocity data of concrete was greater than the ultrasonic velocity data of limestone. This helped us obtain information about the strength of concrete and limestone. The fact that the ultrasonic speed of concrete is higher than limestone shows that the strength of concrete is higher than limestone. This study was carried out because historical buildings are not adequately protected today and are open to various external influences. Among the damage detection and inspection methods, it has become necessary to develop different methods because the strength determination studies with non-damage methods are not at a satisfactory level. We tried to estimate the strength with the newly considered free fall impact sound violence method which we think will contribute in this direction. Efforts have been made to obtain information about the strength of the material in impact sound intensity, ultrasonic test speed and hardness measurement.
Benzer Tezler
- Bursa Ulu Cami yazıları
The Calligraphies of Ulu Cami in Bursa
CEMALETTİN ÖNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFET YİNANÇ
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- İbrahim Hakkı Erzurumi'nin Tertib-i ulum isimli eserindeki eğitimle ilgili görüşleri
Başlık çevirisi yok
ÖMER ÖZYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiDin Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİS AYHAN